Elazığ'ın Kovancılar ilçesine bağlı Karabörk köyündeki bir mezarlık alanına TOKİ tarafından konut inşa edildiği iddiasına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat KURUM tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Elazığ ili Kovancılar ilçesine bağlı Karabörk (Garpbörk) köyünde bulunan ve yerel halk tarafından uzun yıllardır Ermeni mezarlığı olarak bilinen alan üzerine Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) tarafından konut inşa edildiği yönünde ciddi iddialar kamuoyuna yansımıştır.

Yerel kaynakların aktardığı bilgilere göre; inşaatı 2023 yılında tamamlanan 2 adet konut, köyde alternatif nitelikte boş hazine arazileri bulunmasına rağmen doğrudan tarihi Ermeni mezarlığının üzerine inşa edilmiştir. Inşaat esnasında iş makineleriyle yapılan kazılarda mezarlığın tamamen yok edildiği, insan kemiklerinin ve kafataslarının ortalığa saçıldığı, duruma yönelik köylülerin buranın mezarlık olduğuna dair yaptığı itirazların ise dikkate alınmadığı belirtilmektedir.

Bölgenin, Ermeni toplumunun tarihsel ve kültürel varlığı açısından önemli bir hafıza mekânı olduğu; köyde bulunan tarihi çeşmelerin, kilise kalıntılarının ve mezarlık taşlarının yıllar içerisinde çeşitli biçimlerde tahrip edildiği veya ortadan kaldırıldığı da ileri sürülmektedir. Insan kalıntılarının bulunduğu iddia edilen bir alanda inşaat faaliyetlerinin yürütülmesi, kültürel mirasın korunması, insan hakları, defin hakkına saygı ve kamu idaresinin sorumluluğu bakımından ciddi soru işaretleri doğurmaktadır.

Bu kapsamda;

SORULAR

1. Elazığ ili Kovancılar ilçesi Karabörk köyünde TOKİ tarafından inşa edilen konutların bulunduğu alanın geçmişte mezarlık alanı olup olmadığına ilişkin Bakanlığınız ve TOKİ tarafından herhangi bir araştırma, arşiv incelemesi veya kurum görüşü alınmış mıdır?

2. Söz konusu konutların yapımı sırasında insan kemikleri, kafatasları veya mezarlık kalıntılarıyla karşılaşıldığı yönündeki iddialar Bakanlığınızın bilgisi dâhilinde midir? Bu yönde tutanak tutulmuş, adli veya idari işlem başlatılmış mıdır?

3. Mezarlık alanına yakın konumda bulunan ve hazine malı olan boş araziler TOKİ'nin konut yapımı için neden tercih edilmemiştir? Köyde farklı boş alanlar mevcutken konutların ısrarla mezarlık üzerine inşa edilmesinin teknik veya hukuki gerekçesi nedir?

4. Yerel halkın, inşaatın mezarlık alanı üzerinde gerçekleştirildiğine yönelik itirazları Bakanlığınıza veya TOKİ'ye ulaşmış mıdır? Ulaşmış ise bu itirazlar doğrultusunda hangi inceleme ve değerlendirmeler yapılmıştır?

5. Insan kalıntılarının bulunduğu ve tarihi bir mezarlık alanı olduğu iddia edilen bölgede kamu kaynakları kullanılarak gerçekleştirilen yapılaşma faaliyetleri hakkında Bakanlığınız tarafından bağımsız bir inceleme başlatılması, varsa sorumluların tespit edilmesi ve kültürel mirasın korunmasına yönelik gerekli tedbirlerin alınması planlanmakta mıdır?