İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/45979 GEÇ CEVAPLANDI · 43 GÜN

2016-2020 yılları arasında yurt dışından sahte lise diploması ile denklik aldıkları tespit edilen kişilere ilişkin

Kaynak göster

Yüksel Taşkın (CHP), 22 Haziran 2026 tarihinde 7/45979 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 43 gün sonra, 4 Ağustos 2026).

Yüksel Taşkın (CHP, İzmir). “2016-2020 yılları arasında yurt dışından sahte lise diploması ile denklik aldıkları tespit edilen kişilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/45979, 22 Haziran 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-45979-2016-2020-yillari-arasinda-yurt-disindan-sahte-lise-diplomasi-ile-denklik-aldiklari-tespit (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/bbb23eb6-2256-45e1-8dea-019ef3b260b2

Sade metin (Markdown) →

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. Bakanlığa iletildi
  3. 15. gün
  4. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 43 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 36 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Basında geniş yer bulan haberlere göre 2016-2020 yılları arasında yurtdışından sahte lise diploması alan, bu lise diplomalarıyla yabancı öğrenci kontenjanından üniversitelere yerleşen ve dolayısıyla hem Milli Eğitim Bakanlığı'na (MEB) hem de Yüksek Öğretim Kurulu'na (YÖK) yanlış bilgi vererek binlerce öğrencinin hak kaybı yaşamasına sebep olan 419 kişinin lise denklikleri ve üniversite diplomalarının ilk derece mahkemesi tarafından iptal edilmesine karşı yapılan itiraz reddedilerek, iptal işlemi Danıştay kararı ile onanmıştır.

2016-2020 dönemine ait MEB Teftiş Kurulu 450 dosyayı incelemiş ve 419 kişinin diplomalarında sahtecilik tespit etmiştir. MEB Teftiş Kurulu'nun YÖK'e başvurusu üzerine başlatılan inceleme sonucunda ilgili kişilerin üniversite kayıtları silinmiştir. Denklik ve üniversite kayıtları iptal edilen 419 kişiden 204'ünün hukuk, 80'inin tıp, 54'ünün eczacılık, 44'ünün diş hekimliği, 28'inin mühedislik ve 13'ünün iktisadi ve idari bilimler fakültesine yerleşmiş oldukları ortaya çıkmıştır. Söz konusu usulsüzlük işlemlerinin en yoğun yaşandığı yerler Istanbul, Bursa (83 vaka), Çorum (51 vaka), Ankara (34 vaka), Ordu (20 vaka) ve Izmir (4 vaka) İl ve İlçe Milli Eğitim Müdürlükleri ile bazı yurt dışı eğitim müşavirlikleri olduğu teftiş raporlarına yansımıştır.

Bu bağlamda;

SORULAR

  1. Konunun vahameti göz önüne alındığında ve de sahte diploma alınması ve denklik belgesi düzenlenmesinin belli bir tarih aralığıyla sınırlı kalmayacağı varsayımıyla, incelenen dönemin 2016 öncesi ve 2020 sonrasına genişletilmesi düşünülmekte midir?

  2. • 2016-2020 döneminde yukarıda adı geçen illerde İl ve İlçe Milli Eğitim Müdürlükleri ile yurt dışı eğitim müşavirliklerinde görev yapan ve bu usulsüzlükte ihmali bulunan kamu görevlileri hakkında soruşturma başlatılmış mıdır? Şimdiye kadar bu kapsamda açığa alınan ya da hakkında başka bir idari müeyyide uygulanan kamu görevlisi var mıdır?

  3. Sahte denklik vakalarının yaşandığı illerden olan seçim bölgem Izmir'de sahte lise diplomalarına denklik işlemi düzenleyen İl ve İlçe Milli Eğitim Müdürlükleri personeli hakkında nasıl işlem yürütülmektedir?

  4. Üniversite diplomaları iptal edilen 419 kişiden kaçı halihazırda mesleklerini icra etmektedir? Kaçı kamu görevinde istihdam edilmektedir? İptal edilen diplomalar tıp, hukuk, dişhekimliği gibi meslek icrası gerektiren alanlar olduğundan bu kişilere yönelik ilgili meslek örgütlerine ve odalara bilgi verilmiş midir?

  5. • Yaşanan durum, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmalarına karşın yurtdışından lise diploması alan öğrencilerin, yurtdışından öğrenci kabul kontenjanlarına başvurabilme hakkının sistimale açık olduğunu ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda YÖK ve MEB ilgili mevzuat ve uygulamalarda bu tür usulsüzlükleri önleyici ve caydırıcı bir düzenlemeye gitmeyi düşünmekte midir?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·

b) 01.07.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1887476 sayılı yazınız. 7 / 46399

c) 03.07.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1889420 sayılı yazınız. ¢) 17.07.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1893024 sayılı yazınız.

d) 17.07.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1894220 sayılı yazınız.

Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d)'de kayıtlı yazılarla iletilen İzmir Milletvekili Yüksel TAŞKIN'ın 7/45979, Şanlıurfa Milletvekili Mahmut TANAL'ın 7/46097, Gaziantep Milletvekili Sevda KARACA'nın 7/46226, Muğla Milletvekili Selçuk ÖZDAG'ın 7/46291 ile Kars Milletvekili Gülüstan KILIÇ KOÇYİĞİT'in 7/46399 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.

Yurt dışı eğitim belgelerine ilişkin denklik iş ve işlemleri; ilgili mevzuat, belge doğrulama süreçleri, yetkili makamlarca yapılan değerlendirmeler, kurumlar arası bilgi paylaşımı ve idari denetim mekanizmaları çerçevesinde yürütülmektedir. Denklik işlemlerinde gerçeğe aykırı belge, usulsüz işlem, yanıltıcı beyan veya kamu görevlilerinin sorumluluğuna ilişkin somut bilgi ve belgeye ulaşılması hâlinde, Bakanlık veya valilik makamından alınacak olura istinaden müfettiş marifetiyle inceleme-soruşturma işlemi başlatılmaktadır.

Soru önergesinde bahse konu edilen yurt dışı lise denklik belgelerine ilişkin hususlarla ilgili olarak Bakanlık makamının 19.08.2020 tarihli ve 10940882 sayılı oluru ile devamında alınan ek olurlar doğrultusunda Bakanlık müfettişlerince inceleme-soruşturma sonucu, usulsüz düzenlenen denklik belgeleriyle ilgili sorumluluğu tespit edilen kişiler hakkında disiplin, idari, mali ve adli yönden teklifler getirilmiştir. Ayrıca ilgili kişilerin denklik belgelerinin iptaline yönelik yetkili makamlara bildirimlerde bulunulmuştur.

Soru önergesinde yer alan inceleme döneminin genişletilmesine ilişkin hususlar bakımından, 2020-2025 yılları arasında yurt içinde düzenlenen denklik belgelerine yönelik inceleme ve değerlendirme çalışmaları yapılmakta; ulaşılan tespitler yürütülen inceleme-soruşturma süreçleri kapsamında değerlendirilmektedir. Denklik belgelerine ilişkin ortaya çıkan somut şüphe, ihbar veya tespitler ilgili mevzuat çerçevesinde ele alınmakta; gerekli hâllerde geriye dönük inceleme, idari işlem, bildirim ve sorumluluk tespiti süreçleri yürütülmektedir.

Denklik iş ve işlemleri sırasında başvuru sahiplerinin ilgili ülkede eğitim görüp görmediğinin tespitine yönelik olarak pasaport kayıtları ile giriş-çıkış kayıtları talep edilmekte; başvuru evrakı, öğrenim belgeleri, ilgili ülke makamlarıyla yapılan doğrulamalar ve Bakanlığımız kayıtları birlikte değerlendirilmektedir. Düzenlenen denklik belgelerinde kişilerin yurt içinde ve yurt dışında öğrenim gördükleri sınıf seviyeleri de belirtilmektedir.

Türkiye'de örgün lise eğitimi aldığı hâlde bunu beyan etmeyen kişilerin başvurularına ilişkin olarak, Nisan 2023'te güncellenen Denklik Kılavuzu'nda denklik belgesinde ilgilinin aynı kademede Türkiye'de eğitim almış olduğunun belirtilmesine yönelik düzenleme yapılmıştır. Aynı kişi adına kısa süre içerisinde birden fazla denklik belgesi düzenlendiği yönünde Bakanlığımız kayıtlarına intikal etmiş ayrıca bir bilgi bulunmamaktadır.

Bakanlığımızca denklik sisteminin güncel ihtiyaçlara ve uygulama süreçlerinde ortaya çıkan gerekliliklere uyum sağlayacak şekilde geliştirilmesine yönelik çalışmalar yürütülmektedir. Bu kapsamda Millî Eğitim Bakanlığı Denklik Yönetmeliği 05.04.2023 ve 09.07.2024 tarihlerinde güncellenmiştir. Denklik Kılavuzu ise 01.06.2022, 01.09.2022, Nisan 2023, Ocak 2024, Mart 2024, Temmuz 2024 ve Ağustos 2024 tarihlerinde güncellenmiş; 2025 yılından itibaren düzenli olarak altı aylık dönemlerde güncellenmektedir. personelin bilgi ve becerisinin artırılması ve mevzuat değişikliklerinin sahaya doğru aktarılması amacıyla hizmet içi eğitim faaliyetleri de yürütülmektedir. Bu kapsamda 2022 yılında 8 eğitimde 832 kişi, 2023 yılında 8 eğitimde 725 kişi, 2024 yılında 10 eğitimde 571 kişi, 2025 yılında 10 eğitimde 733 kişi olmak üzere toplam 36 eğitim düzenlenmiş ve 2.861 kişi bu eğitimlere katılmıştır.

Soru önergesinde yer alan il bazlı, yıl bazlı ve kişi bazlı ayrıntılı usulsüzlük dağılımı ile kamu görevlileri hakkında yürütülen disiplin, görevden uzaklaştırma, görev yeri değişikliği ve suç duyurusu süreçlerine ilişkin hususlar, devam eden inceleme-soruşturma dosyaları kapsamında değerlendirilmektedir. Süreç devam ettiğinden, bu aşamada kesinleşmemiş dosyalar üzerinden ayrıntılı kişi, il ve işlem dağılımı yapılması uygun görülmemektedir. İddiaların doğrulanması hâlinde fiilin niteliği ve ağırlık derecesine göre ilgili mevzuatta öngörülen disiplin ve idari yaptırımlar uygulanmakta; adli veya mali yönden değerlendirilmesi gereken hususlar ise yetkili mercilere intikal ettirilmektedir.

Soru önergesinde bahse konu edilen İzmir ilindeki denklik işlemlerine ilişkin hususlar da yürütülen inceleme-soruşturma süreçleri ve ilgili idari kayıtlar kapsamında değerlendirilmektedir. Kesinleşmemiş inceleme-soruşturma dosyaları üzerinden kişi, görev yeri, ilçe veya işlem bazlı ayrıntılı değerlendirme yapılması uygun görülmemekte olup sorumluluğu tespit edilenler hakkında ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda işlem tesis edilmektedir.

Bakanlığımızın görev alanı bakımından, usulsüz olduğu tespit edilen denklik belgelerine ilişkin iptal, bildirim, inceleme-soruşturma ve sorumluluk tespiti süreçleri değerlendirilmesi, ilgilinin yurt içinde ve yurt dışında öğrenim gördüğü sınıf seviyelerinin denklik belgesinde belirtilmesi, kurumlar arası bilgi paylaşımı, idari kontrol ve denetim mekanizmaları işletilmektedir.

Bakanlığımızca yurt dışı eğitim belgelerine ilişkin denklik işlemlerinin hukuka uygun, güvenilir, doğrulanabilir ve kamu yararını gözeten şekilde yürütülmesi; gerçeğe aykırı belge kullanımının önlenmesi, eğitimde fırsat eşitliğinin korunması ve kamu hizmetlerine girişte liyakat ilkesinin zedelenmemesi bakımından gerekli idari, teknik ve denetim süreçleri sürdürülmektedir.

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından alınan 47145 sayılı konuya ilişkin yazıları Ek'te yer almaktadır.

YIK T.C. - 55278799.

Sayı : E-57802651-610-47145 Konu : Soru Önergeleri-7/45979

: 30.06.2026 tarihli ve E-32661919-610-163430700 sayılı yazınız.

İzmir Milletvekili Yüksel TAŞKIN tarafından verilen 7/45979 esas sayılı Soru Önergesi Kurulumuz Başkanlığınca incelenmiş olup ilgili soru önergesine ilişkin ceyap ekte sunulmuştur.

7/45979 Esas Sayılı Soru Önergesinin 4. Sorusunun Cevabına İlişkin Diploma iptali üniversite içinde ilgili komisyon kararları ile işlenmekte ve kopya veri Yükseköğretim Bilgi Sistemi (YÖKSİS)'ne düşmektedir. Kamu kurumları periyodik olarak elektronik yöntemlerle öğrenci/mezun bilgilerini sağlamakta, böylelikle sonuç bilgisine sahip olmaktadır.

7/45979 Esas Sayılı Soru Önergesinin 5. Sorusunun Cevabına İlişkin Yurtdışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar çerçevesinde yurt dışındaki ortaöğretim kurumlarında lise eğitiminin tamamını gören T.C. uyruklu adaylar (ortaöğretiminin (lise) tamamını KKTC dışında yabancı bir ülkedeki MEB nezdinde açılmış olan Türk okullarında tamamlayanlar dahil), ilgili üniversitenin talep ettiği kriterleri sağlamak şartıyla yurt dışından öğrenci kabul kontenjanlarına başvurabilmekte ve değerlendirmeler ilgili yükseköğretim kurumlarınca yapılmaktadır. Ancak uzaktan öğretimle yurt dışında liseyi bitiren adayların yurt dışında bulunmaksızın lise diploması aldığı ve/veya Türkiye'de lise eğitimini tamamladığı halde YKS ile başarı göstererek kayıt hakkı kazanamadığı programlara yurt dışından öğrenci kabul kontenjanlarından yararlanarak girmek için bazı ülkelerde uzaktan veya örgün eğitim veren liselerden diploma aldığı, bu adayların ilgili ülkede kalış süresinin lise eğitimini destekleyip desteklemediğine bakılmaksızın ve yurda giriş çıkış bilgilerinin incelenmeden Milli Eğitim Bakanlığı tarafından lise denklik belgesi düzenlendiği yönünde Kurulumuza ulaşan şikayetler ve Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu tarafından başlatılan soruşturma kapsamında 04.11.2020 tarihli Yükseköğretim Kurulu toplantısında;

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 45 inci maddesinin f bendinde yer alan; Yabancı uyruklu öğrenciler ile ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamamlayan öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kabul usul ve esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir maddesi uyarınca belirlenmiş olan Yurtdışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar ile uyruğundan biri T.C. olan çift uyruklular ile T.C. uyruğunda bulunanların lise eğitimlerinin tamamını yurt dışındaki liselerde (KKTC liseleri hariç) görmeleri halinde yurt dışından öğrenci kabulü kontenjanlarına başvurabildikleri göz önüne alınarak,

a) Yurt dışında bulunmaksızın uzaktan öğretim yoluyla yurtdışındaki bir liseden diploma alan adayların yurt dışından öğrenci kabul kontenjanları çerçevesinde yükseköğretime geçiş için bu diplomaları ile işlem yapılmaması ancak bu adayların YKS ile yükseköğretime geçiş başvurusu yapabilecekleri,

b) Yurt dışındaki bir liseden örgün eğitim yoluyla alınan diplomalar bağlamında ise pasaport veya emniyet kayıtlarından diplomanın alındığı ülkeye giriş ve çıkışlarının kontrol edilmesi, ilgili ülkede kalınan sürenin lise eğitiminin örgün yolla alındığını desteklememesi halinde bu diplomalar ile de yurt dışından öğrenci kabul kontenjanları çerçevesindeki başvurularına işlem yapılmaması,

c) Ilgili ülkede bulunmaksızın uzaktan öğretim sistemi ile yurtdışındaki bir lisede eğitim görerek yurtdışında üniversite eğitimine başlamış olmaları halinde ise Yükseköğretim Kurumlarında Ön Lisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlararası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik hükümlerinden yararlanabilmeleri için ilgili yılın Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sistemi Kılavuzlarında yayımlanan Yurt Dışındaki Yükseköğretim Kurumlarından Yurt Içindeki Yükseköğretim Kurumlarına Yatay Geçiş Işlemlerine ilişkin şartların aranması,

d) Halihazırda bu tür diplomalar ile yurt dışından öğrenci kabul kontenjanlarına kayıt yaptırmış olan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı veya uyruğundan biri T.C. olan çift uyruklu öğrencilerin durumlarının yukarıdaki hususlar çerçevesinde incelenerek işlem yapılması,

e) Yukarıda belirtilen hususlara aykırı kayıt yapılmış olduğu tespit edilen öğrencilerle ilgili olarak tesis edilen işlemin iptalinin gerektiğinin bildirilmesi, uygun görülmüş ve yükseköğretim kurumlarımıza bildirilmiştir.

Yurt dışından alınan ortaöğretim diplomalarına denklik işlemleri Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yürütülmekte olup denklik belgesi verilmesine ilişkin mevzuata ilişkin düzenleme уapтa yetkisi ilgili Bakanlıkta bulunmaktadır.

Yusuf TEKİNMilli Eğitim Bakanı

Metin otomatik okundu. 4 yer belgede seçilemedi. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir