Kırmızı et ve canlı hayvan ithalatına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın T.C. Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.

Op. Dr. Ali KARAOBA Ülkemizdeki kırmızı et fiyatları, yurttaşımızın sofrasını ve dar gelirli ailelerin bütçesini doğrudan ilgilendiren en temel gıda sorunlarından biri haline gelmiştir. Türkiye'de et fiyatları markette, kasapta ve toptan piyasada yurttaşın alım gücünü aşarken; kamuoyunda et ithalatının kimler tarafından yapıldığı, ithal etin kimlere tahsis edildiği ve ithalat yoluyla oluşan fiyat avantajının tüketiciye neden yansımadığı yönünde ciddi soru işaretleri oluşmuştur.

Son günlerde kamuoyuna yansıyan iddialarda, Türkiye'de et ithalatının fiilen sınırlı sayıda şirket üzerinden yürütüldüğü, hatta yalnızca 8 şirketin bu alanda yetkilendirildiği; yurt dışında çok daha düşük bedellerle temin edilebilen etin Türkiye'de yüksek fiyatlarla piyasaya sunulduğu ileri sürülmektedir. Bu iddialar doğruysa ortada yalnızca bir ithalat politikası değil, kamu eliyle yaratılan bir ayrıcalık ve tüketici aleyhine işleyen bir fiyat düzeni bulunduğu açıktır. Et ve Süt Kurumu'nun piyasa regülasyonu amacıyla yaptığı ithalatın amacı yurttaşın daha uygun fiyatla ete erişimini sağlamak olmalıdır. Ancak ithalat yapılmasına rağmen et fiyatları düşmüyor, ithal ürünler belli şirketlere tahsis ediliyor ve fiyat avantajı tüketiciye ulaşmıyorsa, bu sistemin kimlere kazandırdığı ve halka neden yansımadığı açıklanmalıdır. Bu bağlamda;

SORULAR

1. Türkiye?de kırmızı et, karkas et, kasaplık hayvan ve besilik hayvan ithalatı hangi kurumlar ve hangi şirketler tarafından yapılmaktadır? "Et ithalatını yalnızca 8 şirket yapabilmektedir" iddiası doğru mudur?

2. 2021, 2022, 2023, 2024, 2025 ve 2026 yıllarında Et ve Süt Kurumu tarafından ithal edilen kırmızı et, karkas et, kasaplık hayvan ve besilik hayvan miktarı yıllar itibarıyla ne kadardır? Bu ithalat kapsamında ürün veya hayvan tahsis edilen şirketlerin isimleri nelerdir? Hangi şirkete, hangi tarihte, ne kadar ürün veya hayvan, hangi birim fiyatla verilmiştir?

3. İthal edilen et veya canlı hayvanların yurt dışı alış maliyeti, navlun, sigorta, gümrük, kesim, lojistik ve diğer giderler dahil kilogram başına toplam maliyeti nedir? Bu ürünler Türkiye'de hangi fiyatla hangi şirketlere veya kurumlara satılmıştır?

4. İthalat yoluyla sağlandığı belirtilen fiyat avantajı tüketiciye neden yeterince yansımamaktadır? Bakanlığınız ithal ürün alan şirketlerin piyasaya satış fiyatlarını denetlemekte midir?

5. İthal et veya canlı hayvan tahsis edilen şirketlerin belirlenme kriterleri nelerdir? Bu tahsisler ihale, başvuru sırası, kapasite, üretim alanı, sözleşme, protokol veya başka bir yöntemle mi yapılmaktadır?

6. Son beş yılda ithal et veya canlı hayvan tahsis edilen şirketler arasında aynı gruba, aynı ortaklık yapısına veya aynı nihai faydalanıcıya bağlı şirketler var mıdır?