Araç muayene istasyonlarının devredildiği işletmeye ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 35 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 29 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 inci ve TBMM İçtüzüğünün 96 ncı maddeleri gereğince, Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Mevcut sözleşmeleri 2027'de sona erecek olan araç muayene istasyonlarının 2027-2047 dönemine ait araç muayene hizmetlerini, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından yapılan ihaleyle 20 yıllığına özel sektöre devredilmiştir.
İhaleyi kazanan konsorsiyumda yer alan bir firmanın kendi ülkesinde araç muayene ihalelerinde rüşvet iddiasıyla yargılanmakta olması, kamuoyunda ciddi soru işaretleri doğurmaktadır.
Bu bağlamda aşağıdaki sorularımın cevaplandırılması önem arz etmektedir.
SORULAR
Araç muayene istasyonlarının 20 yıl boyunca tek bir konsorsiyuma devredilmesi, fiilen tekel bir yapı oluşturmaktadır. Araç muayene hizmetlerinin uzun süreli ve fiilen tekel niteliği taşıyan bir yapı içerisinde tek bir işletmeciye bırakılmasının, vatandaşların daha uygun fiyatlı ve daha kaliteli hizmet alma imkânını kısıtlayacağı yönündeki eleştiriler karşısında Bakanlığınızın gerekçesi ve değerlendirmesi nedir?
2027-2047 dönemini kapsayan araç muayene hizmetlerinin özel sektöre devrine ilişkin ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif hangi kriterler esas alınarak belirlenmiştir? 3. Türkiye'de faaliyet gösteren şirketlerin söz konusu hizmeti tek başına veya yerli ortaklık yapısıyla yürütebilme yeterliliği değerlendirilmiş midir? Değerlendirildiyse sonuçları nelerdir?
İhale sürecinde yerli şirketlerin katılımını teşvik edecek herhangi bir düzenleme veya avantaj sağlanmış mıdır?
İhaleyi kazanan konsorsiyumun ortaklarından biri olduğu belirtilen VTV Norte veya bağlı bulunduğu şirketler hakkında, başka ülkelerde devam eden yargı süreçleri ve yolsuzluk/rüşvet iddiaları konusunda ihale öncesinde bir inceleme yapılmış mıdır?
Söz konusu şirket hakkında Arjantin'de devam ettiği iddia edilen rüşvet davası Bakanlığınız tarafından araştırılmış mıdır? Araştırılmışsa elde edilen bulgular nelerdir? 7. İhale şartnamesinde, konsorsiyum ortaklarının yolsuzluk, rüşvet, kamu ihalesine fesat karıştırma veya benzeri suçlarla ilgili soruşturma ve davalarına ilişkin herhangi bir yeterlilik kriteri bulunmakta mıdır?
İhaleyi kazanan konsorsiyum ortakları hakkında uluslararası düzeyde adli sicil, uyum ve etik inceleme yapılmış mıdır?
Konsorsiyum ortaklarından herhangi biri hakkında ihale tarihinden önce veya sonra ortaya çıkan hukuki süreçlerin sözleşmenin geçerliliğini etkileyebileceğine ilişkin hükümler mevcut mudur?
Araç muayene hizmetlerinin 20 yıllık süreyle tek bir işletmeciye bırakılmasının rekabet hukuku açısından oluşturabileceği sakıncalar değerlendirilmiş midir? 11. Araç muayene hizmetlerinin birden fazla işletmeci tarafından yürütülmesine yönelik alternatif modeller Bakanlığınız tarafından değerlendirilmiş midir? Değerlendirildiyse neden tercih edilmemiştir?
Yeni dönemde araç muayene ücretlerinin belirlenmesinde hangi ekonomik kriterler esas alınacaktır?
Araç muayene ücretlerinin vatandaşlar açısından makul seviyelerde tutulmasını sağlayacak bir fiyat denetim mekanizması öngörülmekte midir?
Yeni işletmecinin uygulayacağı ücret tarifeleri üzerinde kamu otoritelerinin onay veya müdahale yetkisi bulunmakta mıdır?
İşletmecinin sözleşme hükümlerine aykırı davranması halinde uygulanacak yaptırımlar nelerdir?
Yeni dönemde araç muayene istasyonlarının sayısının artırılması, erişilebilirliğin geliştirilmesi ve hizmet kalitesinin yükseltilmesi yönünde hangi yatırım taahhütleri alınmıştır?
İhaleyi kazanan konsorsiyumun Türkiye'de gerçekleştirmeyi taahhüt ettiği toplam yatırım tutarı ne kadardır?
Kamuoyunda dile getirilen rüşvet ve yolsuzluk iddiaları dikkate alındığında, Bakanlığınız söz konusu şirketin ortaklığına ilişkin yeniden bir inceleme veya denetim başlatmayı düşünmekte midir?
Arjantin'de devam ettiği öne sürülen dava sonucunda ilgili şirket hakkında mahkûmiyet kararı verilmesi halinde, Türkiye'deki sözleşmenin feshi veya ortaklık yapısının değiştirilmesine ilişkin herhangi bir hüküm bulunmakta mıdır?
Kamuoyunda oluşan şüphelerin giderilmesi amacıyla ihale sürecine ilişkin tüm değerlendirme raporları ve yeterlilik incelemeleri kamuoyu ile paylaşılacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Balıkesir Milletvekili Sayın Turhan ÇÖMEZ'e ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No: 12, M Blok, Kat: 3-4
• 7/46070 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye
Sayın Turhan ÇÖMEZ, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Araç muayene hizmetlerinin verilmesine ilişkin gerçekleştirilen özelleştirme ihalesi kapsamında, 2013/2 sayılı Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak On Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliği hükümleri çerçevesinde Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (ÖİB) tarafından Rekabet Kurumuna gerekli ön bildirimler yapılmış ve hizmetlerin muhtemel devralana devrine ilişkin izin başvuruları gerçekleştirilmiş ve onay alınmıştır.
ÖİB tarafından rekabetin desteklenmesi ve birden fazla işletici yapısının oluşturulabilmesine imkân sağlanması amacıyla araç muayene hizmetleri, 1. Bölge ve 2. Bölge olmak üzere iki ayrı bölge halinde ihaleye çıkarılmış ve imtiyaz haklarının farklı yatırımcılar tarafından devralınabilmesine olanak tanınmıştır. Mevcut uygulamada araç muayene hizmetleri tek bir ana işletici tarafından yürütülmekle birlikte, hizmet sunumu ülke genelinde faaliyet gösteren 44 alt işletici aracılığıyla gerçekleştirilmektedir.
Ayrıca, araç muayene hizmetlerine ilişkin ücret tarifeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu hükümleri çerçevesinde kamu otoritesi tarafından tespit edilmektedir. Dolayısıyla, işletici veya alt işleticilerin belirlenen ücretler üzerinde indirim ya da artırım yapmak suretiyle fiyat rekabeti oluşturmaları hukuken mümkün değildir.
Söz konusu ücretler her takvim yılı başından itibaren geçerli olmak üzere, Vergi Usul Kanunu hükümleri çerçevesinde ilan edilen yeniden değerleme oranında her yıl güncellenmektedir. Ayrıca anılan Kanun uyarınca Cumhurbaşkanı, uygulanmakta olan araç muayene ücretlerini her beş yılda bir yüzde 20'ye kadar artırmaya veya azaltmaya yetkilidir.
Diğer taraftan, "1. Bölge ve 2. Bölge Araç Muayene İstasyonlarının Yapımı, Bakımı ve İşletilmesi Hizmetleri'nin 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde özelleştirilmesine ilişkin ihale ilanı 22.10.2024 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.
Söz konusu ihale ilanı ve ihale şartnamesinde; yabancı yatırımcıların ancak yerli ortak/ortaklarla birlikte ortak girişim grubu içerisinde yer alarak ihaleye teklif verebileceği düzenlenmiştir. Ayrıca söz konusu hizmetlere yönelik imtiyaz hakkını devralacak şirketin
Devlet Mah. Dikmen Cad. No: 12, M Blok, Kat: 3-4 sermayesinin en az yüzde 51'inin ve kontrolünün yerli gerçek/tüzel kişiye ait olması da zorunlu tutulmuştur.
Ilgili mevzuat kapsamında İhale Şartnamesi'nde ihaleye katılarak teklif veremeyecek kişi/kurumlar düzenlenmiştir. Bu çerçevede tüm teklif sahiplerinden OECD Rüşvetle Mücadele Sözleşmesi kapsamında taahhütname alınmıştır. Ayrıca, Araç Muayene Hizmetlerini sunacak işletici şirketin, İmtiyaz Sözleşmesinden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmesini engelleyebilecek herhangi bir kanun, yönetmelik veya sair mevzuat hükümlerine aykırı bir harekette bulunmamış olduğuna ve sözleşme imza tarihinde sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmesini engelleyebilecek sonuçları olabilecek dava, soruşturma veya sair incelemenin tarafı olmadığına dair beyan ve taahhütler alınmıştır.
Ayrıca, Araç Muayene Hizmetlerine ilişkin olarak akdedilecek sözleşme, imtiyaz sözleşmesi niteliğini haizdir. Tarafların eşit hak ve yükümlülüklere sahip olmadığı imtiyaz sözleşmelerinde kamu yararının öncelikli olması nedeniyle, hazırlanan sözleşmede idare lehine üstün denetim ve yaptırım yetkileri öngörülmüştür. Ayrıca, hizmetin imtiyaz niteliği gereği sözleşme taslakları Danıştay tarafından bütün yönleriyle incelenmiş ve uygun görüş verilmiştir.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan