Ankara'da düzenlenecek olan NATO Zirvesi nedeniyle uygulanan kısıtlamalara ilişkin

Aşağıda belirtilen sorularımın, İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi tarafından Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyanınca yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Ankara Valiliği tarafından yapılan açıklamayla, 7-8 Temmuz 2026 tarihlerinde gerçekleştirilecek NATO Zirvesi gerekçe gösterilerek 28 Haziran 2026 ile 10 Temmuz 2026 tarihleri arasında Ankara il genelinde toplantı ve gösteri yürüyüşleri, basın açıklamaları, oturma eylemleri, stant açılması, bildiri dağıtılması ve benzeri çok sayıda etkinlik yasaklanmıştır.

Uluslararası zirvelerde güvenlik tedbirleri alınması olağan olmakla birlikte, söz konusu kararın yalnızca zirvenin yapılacağı alanları ve heyetlerin geçiş güzergâhlarını değil, Ankara'nın tamamını kapsaması; zirve tarihinden günler önce başlayıp günler sonrasına uzanması; toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin yanı sıra basın açıklaması, bildiri dağıtımı ve stant açılması gibi faaliyetleri de kapsayacak şekilde genişletilmesi, alınan tedbirlerin amacı ve kapsamı bakımından ciddi soru işaretleri doğurmaktadır. Demokratik hukuk devletlerinde güvenlik ile temel hak ve özgürlükler arasında makul bir denge kurulması esastır. Uluslararası organizasyonlar sırasında güvenlik riskleri bulunsa da, bu risklerin varlığı tek başına anayasal hakların şehir genelinde ve uzun süreli olarak kullanılmasının engellenmesini haklı kılmamaktadır. Nitekim birçok ülkede devlet ve hükümet başkanlarının katıldığı zirveler sırasında dahi protesto ve gösteri faaliyetleri tamamen ortadan kaldırılmamakta, güvenlik tedbirleri belirli alanlar ve somut riskler çerçevesinde sınırlandırılmaktadır.

Bu nedenle NATO Zirvesi gerekçe gösterilerek alınan kararın dayanakları, kapsamı, ölçülülüğü ve demokratik toplum düzeninin gerekleriyle ne ölçüde bağdaştığının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Ankara genelinde 13 gün süreyle uygulanan yasak kararının alınmasına dayanak oluşturan somut güvenlik riskleri nelerdir?

2. 2911 sayılı Kanun'un 17'nci maddesinde aranan "açık ve yakın tehlike" şartının oluştuğuna ilişkin hangi somut tespitler yapılmıştır?

3. Zirvenin gerçekleştirileceği alanlar ve heyetlerin kullanacağı güzergâhlar dışında kalan bölgelerde de toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin yasaklanmasının gerekçesi nedir?

4. Zirvenin 7-8 Temmuz tarihlerinde yapılacak olmasına rağmen yasak süresinin 28 Haziran'da başlatılması ve 10 Temmuz'a kadar sürdürülmesi hangi güvenlik değerlendirmesine dayanmaktadır? 5. Basın açıklaması yapılmasının, bildiri dağıtılmasının, stant açılmasının ve benzeri faaliyetlerin tamamının yasaklanmasını gerektiren somut risk değerlendirmeleri nelerdir?

5. NATO üyesi ülkelerde son yıllarda gerçekleştirilen benzer zirvelerde uygulanan toplantı ve gösteri yürüyüşü kısıtlamalarına ilişkin Bakanlığınızın karşılaştırmalı bir çalışması bulunmakta mıdır? 7. Yasak kararı alınırken toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı ile ifade özgürlüğü üzerindeki etkilerine ilişkin herhangi bir hukuki etki analizi yapılmış mıdır?

6. NATO Zirvesi güvenliğinin sağlanabilmesi için belirli alanlar ve güzergâhlarla sınırlı daha dar tedbirlerin yeterli olup olmayacağı değerlendirilmiş midir?

7. Yasak kararının kapsamı belirlenirken hangi kamu kurumlarının görüşü alınmıştır? 10. NATO Zirvesi gerekçe gösterilerek alınan bu kararın, toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkının kullanımını fiilen ortadan kaldırdığı yönündeki eleştiriler Bakanlığınızca nasıl değerlendirilmektedir?

8. Yasak kararının uygulanması sürecinde herhangi bir idari inceleme, hukuki değerlendirme veya sonradan etki analizi yapılacak mıdır?

9. Güvenlik tedbirlerinin amacı ile kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Ankara il genelinde uygulanan bu yasakların ölçülülük ilkesiyle uyumlu olduğu değerlendirilmekte midir?