Batman'da faaliyet gösteren bir derneğin faaliyetlerine ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 43 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 42 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Millî Eğitim Bakam YUSUF TEKİN tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Batman'da faaliyet gösteren Âlimler ve Medreseler Birliği (İTTÎHADUL ULEMA) bünyesindeki medreselerde eğitim aldığı belirtilen 62 kız öğrenci için düzenlenen "icazet ve mezuniyet" programına ilişkin kamuoyuna yansıyan haberler ve paylaşılan görüntüler, eğitim sisteminin ve bizzat Bakanlığınızın dini örgütler, tarikatlar ve cemaatlerle kurduğu ilişkinin ulaştığı boyutu bir kez daha gözler önüne sermiştir.
Söz konusu Âlimler ve Medreseler Birliği'nin başkanlığını yürüten Enver Kılıçarslan, Hizbullah örgütüne üyelik suçundan İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından 2000 yılında 7 yıl 6 ay hapis cezasına çarptırılmıştır. İcazet töreni adı altında gerçekleştirilen etkinlikte, pedagojik gelişim süreçlerini henüz tamamlamamış kız çocuklarının gözlerinin dahi zor seçildiği biçimde tamamen kapatıldığı görüntüler, Türkiye'de çocuk hakları, eğitim hakkı ve laik eğitim ilkesi bakımından ortaya çıkan tablonun vahametini göstermektedir. Eğitim hizmetlerinin bilimsel esaslara dayalı, eşitlikçi, özgürlükçü ve laik bir anlayışla değil; AKP iktidarının dinci, muhafazakâr ve milliyetçi ideolojik tercihleri doğrultusunda şekillendirilmesi hem Anayasa'ya hem de 3 Mart 1924 tarih ve 430 sayılı Tevhîd-i Tedrisât Kanunu Kanunu'na açıkça aykırıdır. Nitekim Anayasa'nın 174'üncü maddesiyle koruma altına alınan Tevhîd-i Tedrisât Kanunu Kanunu, Türkiye'deki bütün eğitim ve öğretim kurumlarının Millî Eğitim Bakanlığı'nın yönetim ve denetimi altında toplanmasını öngörmüş; eğitim alanında paralel ve ikili yapıların oluşmasını engellemeyi amaçlamıştır. Söz konusu anayasal ve yasal düzenlemeler, eğitimde birlik ilkesini ve laik, bilimsel, kamusal eğitim sistemini güvence altına almaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Buna rağmen medrese adı altında faaliyet yürüten yapıların yaygınlaşması, bu yapıların denetim dışı biçimde çocuklarla doğrudan ilişki kurabilmesi ve eğitim faaliyetleri yürütmesi ciddi bir kamu yararı sorunu yaratmaktadır. Bu yapıların hukuki statülerinin, faaliyet alanlarının, denetim mekanizmalarının ve çocukların örgün eğitim haklarıyla ilişkilerinin kamuoyu önünde açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Öte yandan Batman'da faaliyet gösteren ve kamuoyunda HÛDA PAR'a yakınlığıyla bilinen Peygamber Sevdalıları Vakfı yöneticileri tarafından yapılan açıklamalarda, küçük yaştaki kız çocuklarının tesettürle tanıştırılması ve bu doğrultuda yetiştirilmesine yönelik açık çağrılar yapılmaktadır. Erken çocukluk dönemi, bireyin bedensel, bilişsel, duygusal ve sosyal gelişiminin temellerinin atıldığı kritik bir dönemdir. Buna karşın çocukların gelişim süreçlerinin dinci, muhafazakâr ideolojik kalıplar içerisinde biçimlendirilmeye çalışılması; pedagojik ilkelerin, çocuk haklarının ve çocuğun üstün yararı ilkesinin açık biçimde ihlal edilmesi anlamına gelmektedir. Toplumsal cinsiyet eşitliği, kız çocuklarının eşit eğitim hakkı ve eğitimde fırsat eşitliği gibi temel ilkelerin giderek görünmez hâle geldiği mevcut tabloda, çocuklar dini eğitim adı altında ağır bir ideolojik kuşatma altına alınmaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Batman'da faaliyet gösteren ve Âlimler ve Medreseler Birliği (İTTIHADUL ULEMA) bünyesinde faaliyet yürüttüğü belirtilen medreselerin hukuki statüsü nedir? Söz konusu yapılar Milli Eğitim Bakanlığı'nın herhangi bir izin, ruhsat, kayıt veya denetimine tabi midir? Bu ve benzeri yapıların faaliyetleri Anayasa'ya açıkça aykırı değil midir?
Bakanlığınızın kayıtlarına göre Batman ilinde ve Türkiye genelinde medrese adı altında faaliyet yürüten kaç eğitim kurumu veya yapı bulunmaktadır? Bunların kaçı Bakanlığınız tarafından denetlenmiştir?
Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre 62 kız öğrenci için düzenlenen icazet ve mezuniyet" programına konu olan eğitim faaliyetleri hakkında Bakanlığınız tarafından herhangi bir inceleme veya idari soruşturma başlatılmış mıdır?
Söz konusu medreselerde eğitim aldığı belirtilen çocukların zorunlu örgün eğitim kapsamında olup olmadıkları tespit edilmiş midir? Bu öğrencilerin Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmî veya özel okullara devam durumları nedir?
Anayasa'nın 174'üncü maddesi kapsamında koruma altına alınan Tevhîd-i Tedrîsât Kanunu uyarınca eğitim ve öğretim faaliyetlerinin Millî Eğitim Bakanlığı'nın yönetim ve denetimi altında yürütülmesi gerektiği dikkate alındığında, söz konusu medreselerin faaliyetleri hangi hukuki gerekçeyle sürdürülmektedir?
Bakanlığınızın son 3 yıl içerisinde Batman ilinde faaliyet gösteren tarikat, cemaat, vakıf veya derneklerle imzaladığı herhangi bir protokol ya da iş birliği bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa bunların kapsamı, süresi ve içeriği nedir?
Kamuoyuna yansıyan görüntülerde küçük yaştaki kız çocuklarının dini kurallar çerçevesinde giydirilmesi ve "icazet" programına dahil edilmesine ilişkin olarak pedagojik ilkeler, çocuk hakları ve çocuğun üstün yararı açısından Bakanlığınızın herhangi bir değerlendirmesi, incelemesi veya raporu bulunmakta mıdır?
Batman'da faaliyet gösteren ve kamuoyunda HÜDA PAR'a yakınlığıyla bilinen Peygamber Sevdalıları Vakfı yöneticileri tarafından küçük yaştaki kız çocuklarının tesettürle tanıştırılmasına yönelik yapılan açıklamalar hakkında Bakanlığınız tarafından herhangi bir inceleme veya idari işlem başlatılmış mıdır?
Bakanlığınızın son 3 yıl içerisinde çocukların dini eğitim faaliyetleri kapsamında örgün eğitim dışındaki yapılara yönlendirilmesi, bu yapılarda barındırılması veya eğitim alması konusunda hazırladığı herhangi bir rapor, araştırma ya da etki analizi bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa sonuçları nelerdir?
Bakanlığınız, çocukların eğitim hakkının, bilimsel ve laik eğitim ilkeleri ile Tevhîd-i Tedrîsât Kanunu Kanunu'nun uygulanmasının güvence altına alınması amacıyla medrese, tarikat ve cemaat bağlantılı eğitim faaliyetlerine ilişkin herhangi bir denetim veya eylem planı yürütmekte midir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
b) 25.06.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1882753 sayılı yazınız. 7) 46098 (4 181
c) 29.06.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1885357 sayılı yazınız. 7/ 46103 GK 181
ç) 01.07.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1887476 sayılı yazınız. 7/ 46 109 AK 181
d) 03.07.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1889420 sayılı yazınız. Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d)'de kayıtlı yazılarla iletilen Şırnak Milletvekili Ayşegül DOĞAN'ın 7/45682, Şırnak Milletvekili Mehmet Zeki İRMEZ'in 7/45683, Muğla Milletvekili Gizem ÖZCAN'ın 7/45861, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU'nun 7/45862, Istanbul Milletvekili Çiçek OTLU'nun 7/45981, Istanbul Milletvekili Özgül SAKI'nin 7/46098, Aydın Milletvekili Süleyman BÜLBÜL'ün 7/46103, Istanbul Milletvekili M. Satuk Buğra KAVUNCU'nun 7/46109 ve Şanlıurfa Milletvekili Ferit ŞENYAŞAR'ın 7/46229 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
Elektronik Ag: www.meb.gov.tr Faks: (0312) 418 75 39
• SINERL Strateji Geliştirme Başkanlığı
Bakanlığımız merkez ve taşra teşkilatınca eğitim ve öğretime destek olacak şekilde her türlü kaynağın ve iş gücünün kullanılması amacıyla resmî kurum ve kuruluşlar, çeşitli firma, şirket, dernek, vakıflar ve tüzel kişiler ile iş birliği protokolleri imzalanabilmektedir. Söz konusu tüzel kişiler, İçişleri Bakanlığının ilgili birimleri tarafından Anayasa başta olmak üzere 5737 sayılı Vakıflar Kanunu, 5253 sayılı Dernekler Kanunu ve ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirilip kabul edilmesi durumunda hukuki tüzel kişilik yapısı kazanan sivil toplum kuruluşları da olabilmektedir.
01.01.2026 tarihi itibarıyla Bakanlığımız ile protokol imzalayan 672 farklı sivil toplum kuruluşu bulunmaktadır. TEMA Vakfı, Türkiye Eğitim Gönüllüleri Vakfı, Hacı Ömer Sabancı Vakfı, İnsan Hak ve Hürriyetleri İnsani Yardım Vakfı, Öğretmen Akademisi Vakfı, Doğal Hayatı Koruma Vakfı, Elginkan Vakfı, Türk Tekstil Vakfı, Türkiye Gençlik Vakfı, Kadın Emeğini Değerlendirme Vakfı, Sevda-Cenap And Müzik Vakfı, Türk Eğitim Derneği, Serebral Palsili Çocuklar Derneği, Açık Hava Reklamcıları Derneği, Kuaförler Derneği, Klasik Sanatlar Derneği, Türkiye Kızılay Derneği, Türkiye Futbol Federasyonu, Türkiye Özel Sporcular Spor Federasyonu, Türkiye Görme Engelliler Spor Federasyonu iş birliği yürütülen kurum ve kuruluşlardan sadece birkaçıdır. Tüm protokoller başta Anayasa olmak üzere ilgili mevzuat çerçevesinde düzenlenmekte ve yasal sürece titizlikle uyulmaktadır.
Bu protokoller aracılığıyla öğrencilerin akademik başarılarının yanı sıra sosyal, kültürel ve sanatsal gelişimlerine katkı sağlanmaktadır. Ayrıca hayırseverlerle gerçekleştirilen protokoller yoluyla okul ve kurum binaları inşa edilmekte, binalarımızın ve sınıflarımızın tefrişatı sağlanmaktadır.
Protokoller kapsamında düzenlenecek etkinliklerin; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu ile Türk Milli Eğitiminin genel amaçlarına uygun olarak, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'na, Milli Eğitim Bakanlığı Sosyal Etkinlik İzinleri Yönergesi'nin "Genel esaslar" başlıklı 5'inci maddesinin on birinci fıkrasında yer alan Sosyal etkinliklerin hiçbir aşamasında, katılımcıların açık rıza onayı alınmadan kişisel verileri istenemez. Bu kapsamda istenen kişisel veriler, açık rıza onayında belirtilen hususların dışında başka amaçlarla kullanılamaz, üçüncü kişilere verilemez ve sosyal etkinliğin sona ermesinin ardından resen silinir." hükmü başta olmak üzere yürürlükteki diğer tüm düzenlemelerde belirtilen hüküm, esas ve amaçlara aykırılık teşkil etmeyecek şekilde yürütülmesi esastır.
Söz konusu etkinliklerin denetimleri ilgili okul, ilçe ve il milli eğitim müdürlükleri tarafından gerçekleştirilmek üzere, gönüllülük esasına göre ve ücretsiz olarak yapılması gerekmektedir. Bakanlığımızca protokollere yönelik herhangi bir ödeme yapılmamakta olup yukarıda belirtilen esaslara uygun olmayan bir protokol imzalanması ve varsa yürürlükte kalması söz konusu değildir. İmza altına alınan protokollerde muhatabın yükümlülüklerini yerine getirirken belirtilen esaslara uyulmaması durumunda protokoller Bakanlığımızca tek taraflı olarak iptal edilmektedir.
Bakanlığımız kayıtlarında yapılan incelemede, soru önergesine konu edilen bir özel öğretim kurumu kaydına rastlanmamıştır. 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında Bakanlığımıza bağlı olarak faaliyet gösteren özel öğretim kurumları; okul öncesi eğitim, ilkokul, ortaokul, ortaöğretim, özel eğitim okulları, milletlerarası özel öğretim
kurumları, çeşitli kurslar, özel öğretim kursları, sosyal etkinlik merkezleri, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri, motorlu taşıt sürücüleri kursları, mesleki eğitim merkezleri ve ilgili mevzuatta sayılan diğer özel öğretim kurumlarından oluşmakta olup Bakanlığımız kayıtlarında medrese adı altında faaliyet gösteren herhangi bir özel öğretim kurumu bulunmamaktadır.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 42'nci maddesi, 430 sayılı Tevhîd-i Tedrîsât Kanunu, 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde eğitim ve öğretim faaliyetleri Devletin gözetim ve denetimi altında yürütülmektedir. Bakanlığımıza bağlı resmî ve özel eğitim kurumlarının açılması, faaliyet göstermesi, denetlenmesi ve gerektiğinde yaptırım uygulanması ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda gerçekleştirilmektedir.
5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 3'üncü maddesinin onuncu fıkrasında, bu Kanun kapsamındaki eğitim-öğretim faaliyetlerini yaptığı hâlde bu Kanun'a uygun olarak kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmeyen yerleri kuran veya işletenlere brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası uygulanacağı ve bu yerlerin valiliklerce kapatılacağı hüküm altına alınmıştır. Bu doğrultuda Bakanlığımıza ulaşan ihbar ve şikâyetler ıle resen yapılan tespitler kapsamında, 5580 sayılı Kanun'da düzenlenen kurum türlerinin faaliyet alanına giren eğitim ve öğretim hizmetlerini kurum açma izni almaksızın yürüttüğü tespit edilen gerçek veya tüzel kişiler hakkında anılan Kanun'da öngörülen idari yaptırımlar uygulanmaktadır.
Bakanlığımızca ruhsatsız veya amacı dışında faaliyet gösteren izinsiz eğitim kurumlarıyla mücadele edilmesi amacıyla valilikler ve İçişleri Bakanlığı ile iş birliği içinde gerekli denetim ve takip süreçleri yürütülmektedir. Bu kapsamda izinsiz eğitim faaliyeti yürütüldüğüne ilişkin somut bilgi, belge, ihbar veya şikâyet bulunması hâlinde, ilgili mevzuat çerçevesinde gerekli idari işlemler tesis edilmektedir.
Zorunlu eğitim çağındaki çocukların örgün eğitime devamlarının sağlanması Bakanlığımızın temel görev alanları arasındadır. Bu kapsamda zorunlu eğitim çağında bulunan öğrencilerin okula kayıt, devam-devamsızlık ve eğitim süreçleri ilgili sistemler üzerinden izlenmekte; öğrencilerin örgün eğitimden kopmaması amacıyla okul yönetimleri, ilçe ve il milli eğitim müdürlükleri tarafından gerekli takip ve yönlendirme çalışmaları yürütülmektedir.
Bakanlığımızca çocukların eğitim hakkı temel bir hak olarak ele alınmakta; bu hakkın herkes için erişilebilir, kapsayıcı ve fırsat eşitliğine dayalı biçimde sağlanması amaçlanmaktadır. Eğitim öğretim hizmetleri, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli perspektifinde, bilimsel ve laik eğitim ilkeleri doğrultusunda; öğrencilerin akademik başarılarının yanında zihinsel, sosyal, duygusal, fiziksel ve ahlaki gelişimlerini destekleyecek şekilde yürütülmektedir.
Batman Valiliğince konuya ilişkin olarak;
Soru önergesine konu derneğin Batman II Millî Eğitim Müdürlüğü ile herhangi bir bağı, ilişkisi veya protokolünün bulunmadığı,
Batman ilinde Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı medrese adı altında faaliyet yürüten bir eğitim kurumu veya yapı bulunmadığı,
Dernek faaliyetlerinin Il Millî Eğitim Müdürlüğünün denetimine tabi olmayıp ilgili mevzuatı çerçevesinde Batman Il Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğü tarafından yürütüldüğü, Zorunlu örgün eğitim kapsamında olan çocukların Bakanlığımıza bağlı resmî veya özel okullarda öğrenim gördükleri, öğrencilerin okula devamlarının takip edildiği ve devamın sağlanmasına yönelik gerekli tedbirlerin alındığı, bildirilmiştir.
Yusuf TEKİNMNNZgitim Bakanı