Bankaların POS cihazlarından aldığı komisyon oranlarının düşürülmesine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet ŞİMŞEK tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Yüksek enflasyon, artan işletme giderleri ve daralan iç talep nedeniyle özellikle küçük esnaf ve mikro işletmeler faaliyetlerini sürdürmekte ciddi güçlük yaşamaktadır. Nakit kullanımının giderek azalmasıyla birlikte kredi kartı ve banka kartıyla yapılan ödemeler birçok işletme için zorunlu hale gelmiştir. Ancak bankaların POS cihazları üzerinden tahsil ettiği komisyon oranlarının birçok işletmede %2 ila %3 seviyelerine ulaşması, zaten düşük kâr marjıyla çalışan esnafın gelirini önemli ölçüde azaltmaktadır. Çay ocakları, kahvehaneler, tostçular, terziler, berberler, kuaförler ve benzeri küçük işletmelerde satışlardan elde edilen kâr marjı çoğu zaman POS komisyonu kadar dahi olamamaktadır. Bu durum kayıtlı ekonomiyi teşvik etmek yerine bazı işletmeleri nakit tahsilata yönlendirmekte, tüketici ile esnaf arasında da çeşitli mağduriyetlere yol açmaktadır.

Öte yandan birçok ülkede küçük işletmeler için kartlı ödeme komisyonlarına üst sınır getirilmekte veya belirli sektörlerde daha düşük oranlar uygulanmaktadır. Türkiye'de ise POS komisyonlarının belirlenmesine ilişkin etkin bir üst sınır mekanizmasının bulunmaması, bankaların uygulamaları arasında ciddi farklılıklar oluşmasına neden olmaktadır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Bankaların POS cihazları aracılığıyla işyerlerinden tahsil ettiği komisyon oranlarına ilişkin Bakanlığınızın güncel verilerine göre ortalama komisyon oranı kaçtır? Sektörlere göre farklılık göstermekte midir?

2. Son üç yıl içerisinde bankaların POS komisyon oranlarına ilişkin Bakanlığınıza, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu veya Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'na ulaşan şikâyet sayısı kaçtır?

3. Özellikle küçük esnaf ve mikro işletmeler üzerindeki mali yükün azaltılması amacıyla POS komisyon oranlarına üst sınır getirilmesine yönelik Bakanlığınızın yürüttüğü herhangi bir çalışma bulunmakta mıdır?

4. Günlük cirosu ve kâr marjı düşük olan çay ocakları, kahvehaneler, tostçular, terziler, berberler, kuaförler ve benzeri küçük işletmeler için POS komisyonlarının kaldırılması veya sıfıra yakın bir seviyeye indirilmesine yönelik bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?

5. POS komisyonlarının bankalar arasında önemli farklılık göstermesinin önüne geçilmesi ve esnafın korunması amacıyla azami komisyon oranının yasal düzenleme ile belirlenmesi Bakanlığınızın gündeminde midir?

6. Kartlı ödemelerin yaygınlaştırılması ve kayıtlı ekonominin güçlendirilmesi amacıyla, POS komisyonlarının düşürülmesi konusunda bankalarla yürütülen herhangi bir müzakere veya düzenleme çalışması bulunmakta mıdır?

7. Bakanlığınız, POS komisyonlarının özellikle küçük işletmelerin sürdürülebilirliği, fiyat oluşumu ve tüketiciye yansıyan maliyetler üzerindeki etkisine ilişkin herhangi bir etki analizi yapmış mıdır? Yapıldıysa sonuçları nelerdir?