POS komisyon oranlarının düşürülmesi ve cihaz kullanım bedellerinin kaldırılmasına ilişkin
Kaynak göster
Talat Dinçer (CHP), 22 Aralık 2025 tarihinde 7/38078 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 78 gün sonra, 10 Mart 2026).
Talat Dinçer (CHP, Mersin). “POS komisyon oranlarının düşürülmesi ve cihaz kullanım bedellerinin kaldırılmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/38078, 22 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38078-pos-komisyon-oranlarinin-dusurulmesi-ve-cihaz-kullanim-bedellerinin-kaldirilmasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9ca1c64c-37c2-43d0-b1e2-019b4b3e4e98
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 78 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 67 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)m — ara Nun NY pie Va cum OR VET HALK PARTİSİ
Grup Başkanlığı gey,
Gerekçenin tamamını göster (7 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
İ Boy AŞAĞI
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞP'NA
Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK tarafından Anayasa'nın 98. Ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. Maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.19/12/2025
Günümüzde nakit para kullanımı neredeyse tamamen ortadan kalkmış, kartlı ödeme sistemi ticaretin vazgeçilmez bir parçası hâline gelmiştir. Vatandaşın kartla ödeme yapmayı tercih ettiği bu düzende, esnaf POS cihazı kullanmaya mecbur bırakılmaktadır. Ancak bu zorunluluk, küçük ve orta ölçekli esnaf için her geçen gün daha ağır bir yük hâline gelmiştir.
Bankalar yalnızca yüksek POS komisyon oranlarıyla değil, POS cihazı için aldıkları aylık kullanım, bakım ve yazılım bedelleriyle de esnafın kazancını doğrudan eritmektir. Esnaf, sattığı üründen kazanmadan önce hem komisyon kesintisi yapmakta hem de POS cihazı için bankalara düzenli ödeme yapmak zorunda kalmaktadır. Bugün gelinen noktada, birçok esnaf için POS cihazı bir ödeme aracı olmaktan çıkmış, sabit bir gider kalemi hâline gelmiştir. Zaten artan kira, vergi, enerji ve personel maliyetleri altında ayakta kalmaya çalışan esnaf, bir de bankaların hiçbir ticari risk almadan her işlemden pay aldığı bu sistemle karşı karşıya bırakılmaktadır. Kartlı ödeme sistemi devlet tarafından teşvik edilirken, bu sistemin tüm maliyeti esnafın sırtına yüklenmekte; bankalar hem komisyon geliri elde etmekte hem de cihaz kullanım bedelleriyle kazançlarını katlamaktadır.
Bu adaletsiz düzen küçük esnafi zincir marketler ve büyük sermaye karşısında daha da güçsüz bırakmakta, rekabeti bozmakta ve yerel ekonomiyi zayıflatmaktadır. Esnaf artan maliyetleri karşılayabilmek için fiyat artırmak zorunda kalmakta, bunun.bedelini ise doğrudan vatandaş ödemektedir. Esnaf kaybederken bankaların kazandığı bu düzen kabul edilemez ve sürdürülebilir değildir. POS komisyon oranları düşürülmeli, POS cihazı kullanım bedelleri kaldırılmalı ya da makul seviyelere çekilmeli, esnafın emeği korunmalıdır. Bu nedenle POS komisyonları ve POS cihazı kullanım bedelleri konusunda acil düzenleme yapılması artık bir tercih değil, zorunluluktur. 19/12/2025 nar A2 Aaa... 38078
Bu bilgiler doğrultusunda;
SORULAR
. Bankaların esnaftan aldığı POS komisyon oranlarının üst sınırı hangi kriterlere göre belirlenmektedir?
. Bankaların POS cihazı için esnaftan aldığı aylık kullanım, bakım ve yazılım bedellerinin yasal dayanağı nedir?
. POS komisyonları ve cihaz kullanım bedelleri nedeniyle zarar ettiğini beyan eden esnaf sayısına ilişkin Bakanlığınızın bir çalışması bulunmakta mıdır?
. Bankaların POS işlemlerinden elde ettiği toplam komisyon gelirleri son yıllarda ne oranda artmıştır?
. Kartlı ödeme sistemleri devlet tarafından teşvik edilirken, bu sistemin maliyetinin tamamının esnafa yüklenmesi doğrumudur?
. Küçük esnafı korumak amacıyla POS komisyon oranlarının düşürülmesi ve POS cihazı kullanım bedellerinin kaldırılması ya da makul seviyelere çekilmesine yönelik bir düzenleme çalışması yapılmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Mersin Milletvekili Sayın Talat DİNÇER"e ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Mubalark.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
7138078 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni Sayın Talat DİNÇER, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
5411 sayılı Bankacılık Kanununun 144'üncü maddesi "Merkez Bankası, bankaların ödünç para verme işlemleri ve mevduat kabulünde uygulanacak azami faiz oranlarını, katılma hesaplarında kâr ve zarara katılma oranlarını. özel cari hesaplar dâhil her türlü işlemlerinden elde edecekleri ücret, masraf, komisyon ve diğer menfaatlerin nitelikleri ile azami miktar ya da oranlarını tespit etmeye, bunları kısmen veya tamamen serbest bırakmaya yetkilidir." hükmünü amirdir. Anılan hüküm uyarınca, bankaların ticari müşterileri ile gerçekleştireceği işlemlerde, POS ücretleri, üye işyeri ücretleri dâhil, sunulan ürün veya hizmetler karşılığı alınabilecek ücretlerin tür ve nitelikleri ile azami miktar ya da oranları ve bunlara ilişkin usul ve esaslar Bankalarca Ticari Müşterilerden Alınabilecek Ücretlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Tebliğ (Sayı:2020/4) çerçevesinde belirlenmektedir.
Bu kapsamda, 2020/4 sayılı Tebliğ'in 20'nci maddesinde yer alan hükümler çerçevesinde, üye işyeri ücretlerine azami bir sınır getirilmiştir. Söz konusu azami ücret, kartlı alışverişlerde bankaların katlandığı fonlama, sermaye ve operasyonel maliyetler, dikkate alınarak belirlenmektedir.
Ayrıca, POS cihaz bedellerine ilişkin olarak, 2020/4 sayılı Tebliğ'de yer alan "POS Yazılım/Donanım/Bakım Ücreti-Fiziki ve Sanal POS" ücret kalemleri çerçevesinde, üye işyerlerine tahsis edilen masaüstü/mobil/dial-up/ADSLAP/ÖKC (yazar kasa POS) vb. cihazlar ile aksesuarların (Pinpad, OR okuyucu vb.) tedariki, kurulumu, bakımı, onarımı, yazılım güncellemesi hizmetleri kapsamında ücret tahsil edilebilmektedir. Söz konusu ücret kalemleri ile ticari müşterilerden alınabilecek diğer ücretlere ilişkin bilgilere bankaların internet adreslerinden ve "h//ps://www. bankacilikurunvehizmetucretleri org.ir " intermet adresinden ulaşılabilmektedir.
Bununla birlikte, 2020/4 sayılı Tebliğ'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sayı: 2025/24) ile banka kartı ve kredi kartı azami üye işyeri ücretleri farklılaştırılmış, banka kartları ile yapılan işlemlerde uygulanan azami üye işyeri ücreti | Kasım 2025 tarihinden geçerli olmak üzere 901,04'e düşürülmüştür. Diğer taraftan. bankalararası rekabetin yoğun olduğu bu alanda, üye işyerleri bankalardan azami oranın altında fiyat alabilmektedir.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok. Kat 3-4 e-posta; sgbsoruonergeleri((öhmb.gov ir Elektronik Ağ: wwyw.hmb.gov.r
Mehmet ŞİMŞEKBakan