Okullarda verilen sınav notlarının güvenilirliğini artırmak amacıyla yürütülen çalışmalara ilişkin
Kaynak göster
Hasan Karal (Yeni Yol), 1 Temmuz 2026 tarihinde 7/46292 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 64 gün sonra, 3 Eylül 2026).
Hasan Karal (Yeni Yol, İstanbul). “Okullarda verilen sınav notlarının güvenilirliğini artırmak amacıyla yürütülen çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/46292, 1 Temmuz 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-46292-okullarda-verilen-sinav-notlarinin-guvenilirligini-artirmak-amaciyla-yurutulen-calismalara (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/640f1119-6622-46c7-9611-019f1dfe6b3e
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 64 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan sorularımın, Milli Eğitim Bakanı Sn. Yusuf Tekin tarafından Anayasanın 98'inci, TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılması hususunu arz ederim.
Son dönemde kamuoyuna yansıyan bazı iddialar, eğitim sisteminde ölçme ve değerlendirme süreçlerinin güvenilirliği konusunda ciddi soru işaretleri doğurmuştur. İddialara göre bazı özel okullarda sınav kâğıtları üzerinde sonradan değişiklik yapılarak öğrenci notlarının çeşitli yöntemlerle yükseltildiği ve akademik başarının gerçeği yansıtmayacak şekilde artırıldığı öne sürülmektedir.
Elbette bu iddiaların bütün özel okulları kapsadığı söylenemez. Eğitim camiasında büyük bir özveriyle görev yapan binlerce eğitimciyi ve kurumu zan altında bırakmak doğru değildir. Ancak tek bir okulda dahi böyle bir uygulamanın varlığı, eğitimde fırsat eşitliğini, ölçme ve değerlendirme sisteminin güvenilirliğini ve milyonlarca öğrencinin hakkını doğrudan ilgilendirmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Özellikle lise başarı puanı, diploma notu ve üniversiteye yerleştirme süreçlerinde okul notlarının etkisi dikkate alındığında, gerçeği yansıtmayan not artışları; devlet okullarında aynı emeği gösteren öğrenciler açısından ciddi bir hak kaybına ve haksız rekabete yol açabilmektedir.
Benzer usulsüzlüklerin yalnızca özel okullarda değil, varsa devlet okullarında da aynı hassasiyetle araştırılması, ölçme ve değerlendirme süreçlerinin güvenilirliğinin sağlanması ve kamuoyunda oluşan tereddütlerin giderilmesi büyük önem taşımaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Kamuoyuna yansıyan, bazı okullarda sınav kâğıtlarının sonradan değiştirilerek öğrenci notlarının yükseltildiği yönündeki iddialarla ilgili Bakanlığınız tarafından herhangi bir inceleme veya soruşturma başlatılmış mıdır?
Son beş yılda, özel okullarda not güvenliği, sınav evrakında usulsüzlük veya ölçme ve değerlendirme süreçlerine ilişkin kaç denetim yapılmış, bu denetimlerde kaç okul hakkında işlem tesis edilmiştir?
Aynı dönemde devlet okullarında benzer iddialar nedeniyle kaç inceleme veya disiplin soruşturması yürütülmüştür?
TBMM Halkla Ilişkiler Binası 2. Kat, Oda: E-210 Çankaya/ Ankara
Bakanlığınız, özel ve devlet okullarında sınav kâğıtlarının sonradan değiştirilmesini veya notların usulsüz şekilde yükseltilmesini önlemeye yönelik hangi denetim mekanizmalarını uygulamaktadır?
Okul notlarında olağan dışı artışlar veya istatistiksel olarak dikkat çeken başarı değişimleri Bakanlığınız tarafından takip edilmekte midir?
Diploma notlarının üniversiteye yerleştirme sürecine etkisi dikkate alındığında, okul notlarının güvenilirliğini artırmaya yönelik yeni bir düzenleme veya merkezi denetim sistemi oluşturulması yönünde Bakanlığınızın bir çalışması bulunmakta mıdır?
Öğrenci, veli, öğretmen veya okul çalışanlarının bu tür usulsüzlük iddialarını güvenli şekilde bildirebileceği özel bir ihbar ve inceleme mekanizması bulunmakta mıdır? Son beş yılda bu kapsamda kaç başvuru alınmış ve bunların kaçı doğrulanmıştır?
Eğitimde fırsat eşitliğinin korunması ve hiçbir öğrencinin haksız avantaja veya dezavantaja uğramaması amacıyla Bakanlığınızın hayata geçirmeyi planladığı ilave denetim ve tedbirler nelerdir?
TBMM Halkla Ilişkiler Binası 2. Kat, Oda: E-210 Çankaya/ Ankara
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
b) 17.07.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1893024 sayılı yazınız. 7 / 47050
c) 28.07.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1902900 sayılı yazınız.
ç) 31.07.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1904862 sayılı yazınız. 7147109-47110
d) 31.07.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1905696 sayılı yazınız. 71 47112-47113
e) 03.08.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1907461 sayılı yazınız. Bakanlığımıza Ilgi (a-b-c-ç-d-e)'de kayıtlı yazılarla iletilen Erzurum Milletvekili Meral DANIŞ BEŞTAŞ'ın 7/45977, İstanbul Milletvekili Hasan KARAL'ın 7/46292, Elazığ Milletvekili Gürsel EROL'un 7/46918, Şanlıurfa Milletvekili Ferit ŞENYAŞAR'ın 7/47046, Gaziantep Milletvekili Sevda KARACA'nın 7/47048 ve 7/47050, Bursa Milletvekili Yüksel Selçuk TÜRKOĞLU'nun 7/47109, Konya Milletvekili Ali YUKSEL'in 7/47110, Van Milletvekili Mahmut DİNDAR'in 7/47112 ve 7/47113, Burdur Milletvekili Izzet AKBULUT'un 7/47239 ile Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLIOĞLU'nun 7/47243 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
ISTANBUL MİLLETVEKİLİ HASAN KARAL'IN 7/46292 ESAS NUMARALI YAZILI
Bakanlığımızın denetimindeki resmî ve özel eğitim kurumlarında öğrencilerin başarılarının ölçülmesi ve değerlendirilmesine ilişkin iş ve işlemler; ilgili mevzuat, öğretim programları ile ölçme ve değerlendirme esasları doğrultusunda yürütülmektedir. Okullarda gerçekleştirilen yazılı sınavların temel amacı öğrencilerin ders içi öğrenme durumlarını belirlemek ve öğretim sürecine ilişkin geri bildirim sağlamaktır. Sınav sonuçları ile diğer ölçme ve değerlendirme uygulamalarının öğrencilerin gerçek öğrenme düzeylerini yansıtması esastır.
Ölçme ve değerlendirme süreçlerinde mevzuata aykırı işlem yapıldığı, sınav evrakında değişiklik gerçekleştirildiği, öğrenci notlarının gerçeğe aykırı biçimde belirlendiği veya başka bir usulsüzlük yapıldığı yönünde somut ihbar, şikâyet, bilgi veya belge bulunması hâlinde Bakanlık veya valilik makamından alınacak olura istinaden müfettiş marifetiyle inceleme-soruşturma işlemi başlatılmaktadır. İddiaların doğrulanması hâlinde fiilin niteliği ve ağırlık derecesine göre ilgili mevzuatta öngörülen yaptırımlar teklif edilmektedir.
Bakanlığımıza bağlı resmî ve özel okul ve kurumların denetimleri; 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 320 ve 327'nci maddeleri gereğince, Bakanlık veya valilik oluruna dayalı olarak hazırlanan çalışma programları doğrultusunda Bakanlığımız Teftiş Kurulu Başkanlığı ile eğitim müfettişleri başkanlıklarınca yapılmaktadır.
Özel öğretim kurumlarının eğitim ve öğretim faaliyetlerinin 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütülmesi gerekmektedir. 5580 sayılı Kanun'un 7'nci maddesinde, 1739 sayılı Kanun'un genel ve özel amaçları ile temel ilkelerine uyulmaması kurum açma izninin iptalini gerektirebilecek hâller arasında düzenlenmiştir. Denetim, inceleme veya soruşturma sonucunda mevzuata aykırılık tespit edilmesi hâlinde fiilin niteliği ve somut olayın özellikleri dikkate alınarak gerekli idari işlemler tesis edilmektedir.
Soru önergesinde özel öğretim kurumlarında sınav kâğıtlarının sonradan değiştirilerek öğrenci notlarının yükseltildiği yönünde belirtilen iddialara ilişkin özel öğretim kurumları kapsamında Bakanlık kayıtlarına yansıyan somut bir başvuruya rastlanmamıştır. Bununla birlikte bu nitelikteki somut ihbar ve şikâyetler yukarıda belirtilen inceleme-soruşturma ve denetim mekanizmaları kapsamında değerlendirilmektedir.
Ülke geneli ortak yazılı sınavlarla öğretim programlarında yer alan öğrenme çıktılarının/kazanımların ülke genelinde ortak ölçütlerle değerlendirilmesi, ölçme ve değerlendirme süreçlerinde uygulama birliğinin güçlendirilmesi ve eğitim politikalarının geliştirilmesine katkı sağlayacak güvenilir verilerin elde edilmesi amaçlanmaktadır. Söz konusu sınavlar, eğitim öğretim yılı başında ilan edilen takvim doğrultusunda Bakanlıkça belirlenen sınıf düzeyleri ve derslerde uygulanmaktadır.
Okullarda gerçekleştirilen yazılı sınavlar öğrencileri kendi okulları içerisinde başarı sırasına koymak amacıyla değil, öğrencilerin ders içi öğrenme durumlarını değerlendirmek amacıyla yapılmaktadır. Öğrenci başarısının belirlenmesine ilişkin işlemler okul içindeki göreli sıralamaya göre değil, ilgili mevzuatta belirlenen ölçme ve değerlendirme esasları doğrultusunda yürütülmektedir.
Ülke geneli ortak yazılı sınavlardan elde edilen sonuçlar; sınıf, okul, il ve ülke düzeyinde öğrenme eksikliklerinin ve gelişim alanlarının belirlenmesine yönelik veri NIT NILT H N MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI EĞİTİMİN
sağlamaktadır. Böylelikle ölçme ve değerlendirme uygulamalarının ortak ölçütler üzerinden yürütülmesi, öğrenciler ve okullar arasındaki öğrenme farklılıklarının izlenmesi ve ihtiyaç duyulan alanlara yönelik eğitim politikalarının geliştirilmesi desteklenmektedir.
Öğrenci, veli, öğretmen ve okul çalışanları ölçme ve değerlendirme süreçleri dâhil olmak üzere eğitim kurumlarında gerçekleştiğini değerlendirdikleri mevzuata aykırı uygulamalara ilişkin ihbar ve şikâyetlerini CIMER, MEBIM, dilekçe ve elektronik posta gibi başvuru kanalları üzerinden Bakanlığımıza iletebilmektedir. Başvuruların içeriğine göre gerekli inceleme, denetim ve soruşturma süreçleri işletilmektedir.
Bakanlığımızca ölçme ve değerlendirme süreçlerinin güvenilirliğinin ve uygulama birliğinin güçlendirilmesi, öğrencilerin başarılarının nesnel ölçütlere dayalı olarak belirlenmesi ve eğitimde fırsat eşitliğinin korunması amacıyla mevcut uygulamalar izlenmekte; ihtiyaçlar ve uygulama sonuçları doğrultusunda ölçme, değerlendirme ve denetim süreçlerinin geliştirilmesine yönelik çalışmalar sürdürülmektedir.