Okullarda verilen sınav notlarının güvenilirliğini artırmak amacıyla yürütülen çalışmalara ilişkin
Kaynak göster
Doğan Bekin (Yeniden Refah Partisi), 22 Temmuz 2026 tarihinde 7/47052 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 27 gün sonra, 18 Ağustos 2026).
Doğan Bekin (Yeniden Refah Partisi, İstanbul). “Okullarda verilen sınav notlarının güvenilirliğini artırmak amacıyla yürütülen çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/47052, 22 Temmuz 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-47052-okullarda-verilen-sinav-notlarinin-guvenilirligini-artirmak-amaciyla-yurutulen-calismalara (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0473ab02-399d-4a2e-a9ce-019f8db3b759
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 27 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın T.C. Milli Eğitim Bakanı Sayın Prof. Dr. Yusuf TEKİN tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi içtüzüğünün 96'ncı maddeleri gereğince saygılarımla talep ederim.
Bilindiği üzere 2 milyon 425 bin 627 adayın başvurduğu 2026 Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS), haziran ayında üç oturum halinde gerçekleştirildi. Zorlu bir sürecin ardından istedikleri bir üniversiteye yerleşmek için çabalayan adaylar YKS maratonunun ardından net ve puan hesaplarına yoğunlaşırken özel okullarda yaşanan not mağduriyeti nedeniyle adayların üniversiteye yerleştirilmelerinde belirleyici olan Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP) yeniden tartışmaların odağı olmuştur. Üniversite yerleştirme puanına 30 ila 60 puan arasında katkı sağlayan Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP), sıralamada büyük farklılıklar oluşturmaktadır. Yaşanan bu mağduriyetten kaynaklı bazı adayların özel okullarda diploma notlarının yükseltildiği ve bunun üniversiteye girişte fırsat eşitliğini zedelediği" iddiasıyla Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) ile Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi'ne (ÖSYM) dava açtığı kamuoyu gündeminde de yer almıştır. Okullar arasında yaşanan not verme krizinden kaynaklı öğrenciler OBP sistemine artık güvenmemekte ve gelecekleri için verdikleri emeklerinin heba edildiğini düşünerek son yıllarında özel okullara geçiş yaparak bu durumdan yararlanmaya çalışmaktadırlar. Yaşanan bu durum öncesinde sadece özel okullarda yapılıyorken artık devlet okullarında da yaygın hale geldiği iddialar arasında yer almaktadır. Özel okullarda velilerin verdikleri yüksek ücretlere karşılık olarak velileri memnun etmek ve velinin çocuklarının düşük
not almasını kabul etmemesi gibi nedenlerle notlar yükseltilmekteyken; devlet okullarında da öğrencilerinin geride olduğu düşüncesi ile notlar verilmeye başlanmıştır. Hem özel hem de devlet okullarında veli baskısı, okulların başarılı gözükmeye çalışması, öğrencinin mağdur olmaması düşüncesi ile yapılan not yükseltmeler öğrenciler arasında haksız rekabet ve sıralamada büyük bir uçurum oluştururken eğitim sisteminde de artık başarısız, eğitimden uzak sadece not odaklı bir düzene neden olmaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Bakanlığınız tarafından okullarda sınav kağıtları, performans değerlendirme ölçekleri ve sonuçlarının kontrol edilmesine yönelik ne gibi çalışmalar yapılmaktadır? Düzenli bir şekilde kontroller yapılmakta mıdır? Yapılan kontrollerde sonuçlarda usulsüzlük tespit edilen okullar ile ilgili yasal bir işlem başlatılmakta mıdır?
Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından birinci ve ikinci dönem ortak yazılı sınav uygulamasının hayata geçirilmesi tek başına yeterli midir? Öğrencilerin bir mağduriyet yaşamaması adına bakanlığınızca ortak sınav uygulamasının genişletilerek tüm sınavların bakanlık bünyesinde yapılmasına yönelik bir çalışma var mıdır?
Öğrencilerin kendi okulları içinde başarı sıralamasının yapılması ve okul başarı puanının bu sıralamaya göre verilmesine yönelik bir çalışma bulunmakta mıdır?
Bakanlığınızca farklı şehirlerde ve farklı imkanlara sahip okullardaki öğrencilerin aynı sınava tabii tutulması eşitlik ilkesi ile bağdaşmakta mıdır? Bu yönde okullarda fırsat eşitliğine yönelik ne gibi çalışmalar yapılmaktadır?
Bakanlığınızca farklı sosyo-ekonomik şartlara sahip öğrenciler arasında başarı farkını azaltmak ve özel okullar başta olmak üzere devlet okullarında da başlayan yüksek not verme durumuna engel olmak amacıyla ne gibi çalışmalar yürütülmektedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
b) 21.07.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1896017 sayılı yazınız. 7 166779
c) 22.07.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1897315 sayılı yazinız. 7/46916
ç) 24.07.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1898539 sayılı yazınız. 7 1 46919
d) 24.07.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1898964 sayılı yazınız.
e) 28.07.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1902900 sayılı yazınız. 7 / 46921
f) 31.07.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1904862 sayılı yazınız. 7 / 47047
g) 31.07.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1905696 sayılı yazınız. 7/47052 Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d-e-f-g)' de kayıtlı yazılarla iletilen İzmir Milletvekili Sevda ERDAN KILIÇ'ın 7/46398, İstanbul Milletvekili Suat ÖZÇAĞDAŞ'ın 7/46477, Tekirdağ Milletvekili Cem AVŞAR'ın 7/46548, Sivas Milletvekili Ulaş KARASU'nun 7/46671, Bursa Milletvekili Yüksel Selçuk TÜRKOĞLU'nun 7/46779, İstanbul Milletvekili Kezban KONUKÇU'nun 7/46916, Uşak Milletvekili Ali KARAOBA'nın 7/46919 ve 7/47047, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLIOĞLU'nun 7/46921, İstanbul Milletvekili Doğan BEKIN'in 7/47052, Diyarbakır Milletvekili Serhat EREN'in 7/47054 ile Hakkari Milletvekili Vezir Coşkun PARLAK'ın 7/47111 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
Bireylere çağın gerektirdiği bilgi ve becerilerin kazandırılmasının temel araçlarından biri eğitimdir. Toplumun bütün kesimlerinin eğitim imkânlarından yararlanabilmesi ve bireylerin sosyal, ekonomik, kültürel ve benzeri özelliklerinden bağımsız olarak eğitime erişimlerinin desteklenmesi, eğitimde fırsat eşitliğinin temel unsurları arasında değerlendirilmektedir. Bu doğrultuda Bakanlığımız 2024-2028 Stratejik Planı'nın 1'inci Amacı; "Temel eğitimde fırsat eşitliği ve eğitime erişimin sağlandığı, öğretim süreçleri ve eğitim ortamlarının etkin kullanıldığı bir ekosistem inşa ederek öğrencileri çağın gerektirdiği evrensel yeterliliklere sahip, milli ve manevi değerleri benimsemiş sağlıklı ve mutlu bireyler olarak yetiştirmek" şeklinde belirlenmiştir.
Bakanlığımızın denetimindeki resmî ve özel eğitim kurumlarında öğrencilerin başarılarının ölçülmesi ve değerlendirilmesine ilişkin iş ve işlemler; ilgili mevzuat, öğretim programları ile ölçme ve değerlendirme esasları doğrultusunda yürütülmektedir. Okullarda gerçekleştirilen yazılı sınavların temel amacı öğrencilerin ders içi öğrenme durumlarını belirlemek ve öğretim sürecine ilişkin geri bildirim sağlamaktır. Sınav sonuçları ve diğer ölçme ve değerlendirme uygulamalarının öğrencilerin gerçek öğrenme düzeylerini yansıtması esastır.
Ölçme ve değerlendirme süreçlerinde mevzuata aykırı işlem yapıldığı, öğrenci notlarının gerçeğe aykırı biçimde belirlendiği veya başka bir usulsüzlük gerçekleştirildiği yönünde somut ihbar, şikâyet, bilgi veya belge bulunması hâlinde, Bakanlık veya valilik makamından alınacak olura istinaden müfettiş marifetiyle inceleme-soruşturma işlemi başlatılmaktadır. İddiaların doğrulanması hâlinde fiilin niteliği ve ağırlık derecesine göre ilgili mevzuatta öngörülen yaptırımlar teklif edilmektedir.
Ülke geneli ortak yazılı sınavlarla öğretim programlarında yer alan öğrenme çıktılarının/kazanımların ülke genelinde ortak ölçütlerle değerlendirilmesi, ölçme ve değerlendirme süreçlerinde uygulama birliğinin güçlendirilmesi ve eğitim politikalarının geliştirilmesine katkı sağlayacak güvenilir verilerin elde edilmesi amaçlanmaktadır. Söz konusu sınavlar, eğitim öğretim yılı başında ilan edilen takvim doğrultusunda Bakanlıkça belirlenen sınıf düzeyleri ve derslerde uygulanmaktadır.
Okullarda gerçekleştirilen yazılı sınavlar öğrencileri kendi okulları içerisinde başarı sırasına koymak amacıyla değil, öğrencilerin ders içi öğrenme durumlarını değerlendirmek amacıyla yapılmaktadır. Öğrenci başarısının belirlenmesine ilişkin işlemler okul içindeki göreli sıralamaya göre değil, ilgili mevzuatta belirlenen ölçme ve değerlendirme esasları doğrultusunda yürütülmektedir.
Farklı il, bölge ve sosyoekonomik koşullarda öğrenim gören öğrencilerin ülke geneli ortak yazılı sınavlara katılmaları bakımından sınavların kapsamı, öğrencilerin öğrenim gördükleri öğretim programlarında yer alan ortak öğrenme çıktıları/kazanımlar esas alınarak belirlenmektedir. Sınav soruları bütün öğrencilere ücretsiz olarak dağıtılan ders kitapları ve öğretim programları temel alınarak hazırlanmaktadır. Böylelikle öğrencilerin öğretim programında kendilerine sunulan ortak içerik üzerinden ve ortak ölçütlerle değerlendirilmesi sağlanmaktadır.
Diğer taraftan ülke geneli ortak yazılı sınavlardan elde edilen sonuçlar yalnızca öğrencilerin bireysel başarılarının değerlendirilmesi bakımından değil; sınıf, okul, il ve ülke düzeyinde öğrenme eksikliklerinin ve gelişim alanlarının belirlenmesi bakımından da veri
sağlamaktadır. Bu yönüyle ortak ölçme uygulamaları, okullar ve öğrenciler arasındaki başarı farklılıklarının izlenmesine ve ihtiyaç duyulan alanlara yönelik eğitim politikalarının geliştirilmesine katkı sağlamaktadır.
Eğitimde fırsat 'eşitliğinin güçlendirilmesi amacıyla ders kitaplarının ücretsiz dağıtılması, okulların teknolojik altyapılarının geliştirilmesi, Eğitim Bilişim Ağı (EBA) üzerinden dijital eğitim içeriklerine erişim sağlanması ve FATİH Projesi kapsamında eğitim teknolojilerinin yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmalar yürütülmektedir. Bunun yanı sıra taşımalı eğitim, yatılılık ve bursluluk imkânları ile ekonomik ve sosyal yönden dezavantajlı öğrencilerin eğitime erişimlerinin ve eğitim süreçlerine devamlarının desteklenmesine yönelik uygulamalar sürdürülmektedir.
Eğitime erişimde başlangıç koşullarından kaynaklanan farklılıkların azaltılması amacıyla okul öncesi eğitimde de esnek erişim modelleri uygulanmaktadır. Okul Öncesi Eğitim Kurumları Eğitime Erişim Modelleri Uygulama Yönergesi kapsamında geçici köy ana sınıfı, taşıma merkezinde ana sınıfı, evde okul öncesi eğitim, mevsimlik tarım işçisi ile göçer ve yarı göçer ailelerin çocuklarına yönelik modeller ve mobil ana sınıfı gibi uygulamalarla eğitim hizmetinin farklı koşullardaki çocuklara ulaştırılması amaçlanmaktadır.
Bakanlığımızca öğrencilerin sosyoekonomik koşullarından kaynaklanabilecek başarı farklılıklarının azaltılması, ölçme ve değerlendirmede uygulama birliğinin geliştirilmesi ve öğrenci başarısının nesnel ölçütlere dayalı olarak belirlenmesi amacıyla yürütülen çalışmalar birlikte değerlendirilmektedir. Resmî veya özel eğitim kurumlarında öğrenci başarılarının belirlenmesinde mevzuata aykırı uygulamaların tespit edilmesi hâlinde gerekli inceleme, denetim ve yaptırım süreçleri işletilmektedir.
Wusuf TEKINMilli Eğitim Bakanı