Bebek ve beş yaş altı çocuk ölüm hızında yaşanan artışlara ilişkin

Aşağıdaki soruların Türkiye Cumhuriyeti anayasasının 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96 ve 99'uncu maddelerine uygun olarak, T.C. Sağlık Bakanlığı'na iletilmesi ve Sayın Bakan Kemal MEMİŞOGLU tarafından yazılı olarak yanıtlanması için gereğinin yapılmasını arz ederim.

Bebek ölüm hızı ve beş yaş altı ölüm hızı, bir ülkenin sağlık sisteminin niteliğini, koruyucu sağlık hizmetlerinin etkinliğini, anne-çocuk sağlığı hizmetlerine erişimi ve sosyal belirleyicilerdeki eşitsizlikleri gösteren en temel halk sağlığı göstergeleri arasında yer almaktadır. Bu göstergelerdeki değişim ile iller/bölgeler arasındaki farklılıklar sağlık politikaları açısından yakından izlenmelidir.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan 2025 yılı Ölüm ve Ölüm Nedeni Istatistiklerine göre Türkiye genelinde bebek ölüm hızı 2024 yılında binde 9,0 iken 2025 yılında binde 7,8'e düşmüştür. Benzer biçimde beş yaş altı ölüm hızı da 2024 yılında binde 11,1 iken 2025 yılında binde 9,5'e gerilemiştir. Ancak ülke genelindeki bu düşüşe karşın, 16 ilde bebek ölüm hızının ve 10 ilde beş yaş altı ölüm hızının bu dönemde arttığı görülmektedir.

Ülke genelinde bebek ve beş yaş altı ölüm hızları azalırken bazı illerde bu göstergelerin ciddi düzeyde yükselmesi, birinci basamak sağlık hizmetlerinin kapasitesi, koruyucu sağlık hizmetlerine erişim, yenidoğan ve çocuk sağlığı altyapısı, bölgesel sağlık eşitsizlikleri, sağlık kaynaklarının dağılımı ve yeterliliği bakımından kaygı yaratmakta, bu alanda kapsamlı bir açıklama yapılmasını gerektirmektedir. Bu bağlamda;

SORULAR

1. Sinop'ta 2024 yılında binde 4,7 olan bebek ölüm hızı 2025'te binde 12,9'a; binde 5,2 olan beş yaş altı ölüm hızı ise binde 14,7'ye yükselmiştir. Bir yıl içindeki bu yüksek artışın nedenleri nelerdir?

2. Ardahan'da 2024 yılında binde 5,3 olan bebek ölüm hızı 2025'te binde 10,3'e; binde 5,3 olan beş yaş altı ölüm hızı ise binde 13,7'ye yükselmiştir. Bir yıl içindeki bu yüksek artışın nedenleri nelerdir?

   Türkiye Büyük Millet Meclisi Halkla İlişkiler Binası 2.Kat No: F-216 Çankaya / Ankara 0654

3. Burdur'da 2024 yılında binde 5,9 olan bebek ölüm hızı 2025'te binde 10,5'e; binde 7,1 olan beş yaş altı ölüm hızı ise binde 11,0'a yükselmiştir. Bir yıl içindeki bu yüksek artışın nedenleri nelerdir?

4. Giresun'da 2024 yılında binde 4,6 olan bebek ölüm hızı 2025'te binde 7,3'e; binde 6,0 olan beş yaş altı ölüm hızı ise binde 9,6'ya yükselmiştir. Bir yıl içindeki bu yüksek artışın nedenleri nelerdir?

5. Artvin'de 2024 yılında binde 3,7 olan bebek ölüm hızı 2025'te binde 6,1'e; binde 5,1 olan beş yaş altı ölüm hızı ise binde 6,9'a yükselmiştir. Bir yıl içindeki bu yüksek artışın nedenleri nelerdir?

6. Gümüşhane'de 2024 yılında binde 7,6 olan bebek ölüm hızı 2025'te binde 9,1'e; binde 8,3 olan beş yaş altı ölüm hızı ise binde 10,9'a yükselmiştir. Bir yıl içindeki bu yüksek artışın nedenleri nelerdir?

7. Afyonkarahisar'da 2024 yılında binde 6,7 olan bebek ölüm hızı 2025'te binde 9,4'e çıkmıştır. Bir yıl içindeki bu yüksek artışın nedenleri nelerdir?

8. Kırıkkale' de 2024 yılında binde 5,5 olan bebek ölüm hızı 2025'te binde 7,4'e çıkmıştır.

   Bir yıl içindeki bu yüksek artışın nedenleri nelerdir?

9. Rize'de 2024 yılında binde 4,3 olan bebek ölüm hızı 2025'te binde 6,2'ye çıkmıştır.

   Bir yıl içindeki bu yüksek artışın nedenleri nelerdir?

10. Ordu'da 2024 yılında binde 5,9 olan bebek ölüm hızı 2025'te binde 7,1'e çıkmıştır. Bir yıl içindeki bu yüksek artışın nedenleri nelerdir?

11. Denizli'de 2024 yılında binde 6,9 olan bebek ölüm hızı 2025'te binde 7,9'a çıkmıştır.

    Bir yıl içindeki bu yüksek artışın nedenleri nelerdir?

12. 2025 yılı verilerine göre bebek ölüm hızı ve beş yaş altı ölüm hızının artış gösterdiği illerde en sık kaydedilen ölüm nedenleri nelerdir?

13. 2025 yılı verilerine göre Türkiye'de yaşamını yitiren bebeklerin ve 5 yaş altı çocukların yaşamını yitirdiği sağlık kuruluşuna göre (Özel hastaneler, Sağlık Bakanlığı hastaneleri, üniversite hastaneleri) dağılımı nedir?

14. Bakanlığınızın özellikle bu iller ile ilgili bebeklerin ve çocukların sağlığını korumak ve geliştirmek ile ilgili herhangi bir eylem planı var mıdır?

    Türkiye Büyük Millet Meclisi Halkla İlişkiler Binası 2.Kat No: F-216 Çankaya / Ankara 0654