Bankaların POS cihazlarından aldığı komisyon oranlarının düşürülmesine ilişkin
Kaynak göster
İzzet Akbulut (CHP), 1 Temmuz 2026 tarihinde 7/46309 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 35 gün sonra, 5 Ağustos 2026).
İzzet Akbulut (CHP, Burdur). “Bankaların POS cihazlarından aldığı komisyon oranlarının düşürülmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/46309, 1 Temmuz 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-46309-bankalarin-pos-cihazlarindan-aldigi-komisyon-oranlarinin-dusurulmesine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8235803a-6e90-4af1-b8b7-019f1e105ae4
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlığa iletildi
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 35 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 19 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Ticaret Bakanı Ömer BOLAT tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Türkiye'de nakit kullanımının azalmasıyla birlikte kredi kartı ve banka kartı ile ödeme, ticaretin ayrılmaz bir parçası hâline gelmiştir. Ancak kartlı ödeme sistemlerinin yaygınlaşmasına rağmen bankaların POS cihazları aracılığıyla işyerlerinden tahsil ettiği komisyon oranları, özellikle düşük kâr marjıyla faaliyet gösteren küçük esnaf ve mikro işletmeler açısından önemli bir maliyet unsuruna dönüşmüştür. Çay ocakları, kahvehaneler, tostçular, simitçiler, büfeler, terziler, berberler, kuaförler ve benzeri küçük işletmelerin önemli bir kısmı günlük ve düşük tutarlı satışlarla faaliyet göstermektedir. Buna rağmen POS işlemlerinden yaklaşık %2 ila %3 seviyelerinde komisyon kesintisi yapılması, zaten sınırlı olan kazançlarını daha da azaltmaktadır. Artan kira, enerji, SGK primi, vergi ve personel giderleri karşısında ayakta kalmaya çalışan küçük işletmeler için POS komisyonları ilave bir mali yük oluştururken, bu maliyetlerin önemli bir bölümü de mal ve hizmet fiyatlarına yansıtılarak tüketiciyi doğrudan etkilemektedir. Bu durum hem esnafın rekabet gücünü zayıflatmakta hem de kayıtlı ekonomiyi teşvik etmesi gereken kartlı ödeme sistemlerine yönelik olumsuz bir algı oluşturmaktadır.
Birçok ülkede küçük işletmelerin kartlı ödeme maliyetlerini azaltmaya yönelik üst komisyon sınırları veya sektör bazlı destek mekanizmaları uygulanırken, ülkemizde özellikle mikro işletmeleri koruyacak özel bir düzenlemenin bulunmaması esnaf örgütleri tarafından da uzun süredir dile getirilmektedir.
Bu bilgiler ışığında;
SORULAR
Bakanlığınızın, bankaların POS cihazları aracılığıyla tahsil ettiği komisyon oranlarının küçük esnaf ve mikro işletmeler üzerindeki ekonomik etkilerine ilişkin yaptığı herhangi bir araştırma veya etki analizi bulunmakta mıdır?
Son üç yıl içerisinde POS komisyonları nedeniyle Bakanlığınıza, il ticaret müdürlüklerine veya esnaf teşkilatları aracılığıyla ulaşan şikâyet sayısı kaçtır?
POS komisyonlarının özellikle çay ocakları, kahvehaneler, tostçular, büfeler, terziler, berberler, kuaförler ve benzeri düşük kâr marjıyla çalışan işletmeler açısından oluşturduğu mali yükün azaltılmasına yönelik Bakanlığınızın yürüttüğü herhangi bir çalışma bulunmakta
Küçük esnafın korunması amacıyla belirli sektörlerde POS komisyonlarının kaldırılması veya çok düşük oranlarla sınırlandırılması yönünde Bakanlığınızın ilgili kurumlarla yürüttüğü bir çalışma veya önerisi bulunmakta mıdır?
POS komisyonlarının mal ve hizmet fiyatlarına yansımasının tüketici enflasyonu üzerindeki etkilerine ilişkin Bakanlığınız tarafından hazırlanmış herhangi bir rapor veya değerlendirme mevcut mudur?
Kartlı ödeme kullanımını yaygınlaştırmak, kayıtlı ekonomiyi güçlendirmek ve küçük esnafın rekabet gücünü artırmak amacıyla POS komisyonlarının üst sınırla düzenlenmesine yönelik Bakanlığınızın bir mevzuat çalışması veya önerisi bulunmakta mıdır?
Ticaret Bakanlığı, esnaf ve sanatkârların dijital ödeme sistemlerinden kaynaklanan maliyetlerinin azaltılması amacıyla bankalar, ilgili kamu kurumları ve meslek kuruluşlarıyla ortak bir çalışma yürütmeyi planlamakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Burdur Milletvekili Sayın İzzet AKBULUT tarafından verilen 7/46309 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Burdur Milletvekili Sayın İzzet AKBULUT'a Ait 7/46309 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
1. 7) Ülkemizde kredi ve banka kartlarının kullanımı suretiyle yapılan ödemelere ilişkin usul ve esaslar, 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu çerçevesinde düzenlenmektedir. Söz konusu Kanun kapsamında, bankaların üye iş yerlerinden tahsil edebileceği azami komisyon oranlarını ve üye iş yeri şartlarını belirleme yetkisi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına verilmiştir.
Mevcut POS komisyon oranları ile işletmelere uygulanan bloke süreleri; Merkez Bankası politika faiz oranları, bankacılık sektörünün katlandığı fonlama maliyetleri, enflasyon göstergeleri ve makroekonomik piyasa koşulları dikkate alınarak belirlenmektedir. Kredi kartı işlemlerinde kart sahibine tanınan taksit, puan ve vadeli borçlanma imkânlarının doğurduğu fonlama maliyetleri nedeniyle azami komisyon oranı %3,56, komisyonsuz çalışma modelindeki azami bloke süresi ise 40 gün olarak uygulanmaktadır.
Bakanlığımızca iç ticaretin adil, rekabetçi ve sürdürülebilir bir yapıda gelişmesini sağlamak, esnaf ve sanatkârlarımızın ekonomik faaliyetlerini desteklemek amacıyla üye iş yerlerinin karşı karşıya kaldığı POS maliyetleri takip edilmekte olup, işletmelerden ve meslek kuruluşlarından iletilen talep ve öneriler ilgili kurumlarla paylaşılmaktadır.
Bu bağlamda, 18 Eylül 2025 tarihli ve 33021 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan ve 1 Kasım 2025'ten itibaren geçerli olan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Tebliği ile kredi kartı ve banka kartı komisyon maliyetleri birbirinden ayrıştırılmıştır. Yeni düzenleme kapsamında sadece fiziksel banka kartları değil, ön ödemeli kartlar ile FAST gibi hesaptan hesaba yapılan iş yeri ödemeleri de koruma altına alınarak azami POS komisyon oranı %1,04'e indirilmiş, komisyonsuz çalışma modelindeki azami bloke süresi ise 15 güne düşürülmüştür. Ayrıca, komisyonsuz modeli seçen küçük işletmelerin bloke süresi dolmadan nakde ihtiyaç duyması halinde, uygulanacak kesintinin kalan gün sayısı dikkate alınarak oransal olarak düşürülmesi yasal zorunluluk haline getirilmiştir. Yapılan bu yasal düzenlemeler ile işletmelerin kartlı ödemelerden kaynaklanan mali yüklerinin azaltılması ve erken nakde ulaşım esnekliklerinin artırılması amaçlanmıştır.
Diğer taraftan, kamu ve özel bankalar ile ödeme kuruluşları, farklı dönemlerde belirli şartlar dahilinde özellikle küçük ölçekli işletmeleri kapsayan düşük komisyon uygulamalarını ve özel kampanyaları devreye almaktadır. Buna ek olarak Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu (TESK); bankalar, finansal teknoloji şirketleri ve ödeme kuruluşlarıyla iş birlikleri gerçekleştirmektedir. Yapılan bu anlaşmalar kanalıyla, üye esnafa yasal sınırların da altında daha düşük komisyon oranları ve alternatif dijital ödeme çözümleri sunulması sağlanmaktadır.
Bakanlığımızca POS komisyonlarının özellikle esnaf ve sanatkâr işletmeleri üzerindeki etkileri takip edilmekte, bu kapsamda esnaf ve sanatkâr meslek kuruluşlarından iletilen görüş ve talepler ilgili kurumlara aktarılmaktadır.
Sonuç olarak, Bakanlığımızca esnaf ve sanatkâr işletmelerinin finansal maliyetlerinin azaltılması, dijital ödeme sistemlerine erişim ve kullanım imkânlarının geliştirilmesi, adil rekabet ortamının korunması ve işletmelerimizin ekonomik dayanıklılığı ile sürdürülebilir büyümesinin desteklenmesine yönelik çalışmalar, görev ve yetki alanımız çerçevesinde ilgili kurum ve kuruluşlarla iş birliği içerisinde sürdürülmektedir.