Çorum'un Merkez ilçesinde bulunan bir sanayi sitesi içindeki taşınmazlarla ilgili yaşanan mülkiyet sorununa ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Anayasası'nın 98'inci maddesi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 96'ncı maddesi gereğince Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sn. Murat KURUM tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Çorum ili Merkez ilçesi Mimar Sinan Mahallesi'nde bulunan Küçük Sanayi Sitesi içerisindeki bazı araziler, uzun yıllar boyunca Çorum Belediyesi tarafından depo alanı olarak kullanılmak amacıyla esnafa kiralanmıştır. Söz konusu kiralamalar kapsamında belediye tarafından kira bedelleri düzenli olarak tahsil edilmiştir. Bu durum, esnafların belediyeden temin ettiği resmi makbuz ve banka dekontlarıyla sabittir.

Ancak Çorum Milli Emlak Müdürlüğü tarafından yapılan denetimlerde, esnafların iyi niyetle kullandığı bu arazilerin Hazine'nin mülkiyetinde olduğu tespit edilmiştir. Çorum Milli Emlak Müdürlüğü, ilgili taşınmazların belediye tarafından kiraya verilemeyeceği gerekçesiyle esnatlara haksız işgal tazminatı ihbarnamesi göndererek hem geriye dönük beş yıllık kıraları faiziyle birlikte talep etmiş hem de esnaflardan ilgili alanları boşaltmalarını istemiştir.

Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Kamu kurumları arasındaki mülkiyet ve tasarruf hakkı uyuşmazlığı, esnaflar açısından aynı yer için ikinci kez ödeme yapmayı zorunlu kılarak hukuki ve mali mağduriyetlere yol açmıştır. Oysa esnaflar, belediyenin tüzel kişiliğine ve yaptığı resmi sözleşmeye güvenerek hareket ettiklerinden, bu uyuşmazlıkta hukuken "iyi niyetli üçüncü kişi" konumundadır. Kamu idarelerinin kendi aralarındaki koordinasyonsuzluğunun ve yetki aşımının faturası, esnafımıza kesilmektedir.

Eğer Milli Emlak geriye dönük kiralama bedellerini tahsil etmekte ısrar ederse esnafların tek çaresi, Milli Emlak'a ödemek zorunda kalacağı bu kiraları, Çorum Belediyesi'ne karşı Türk Borçlar Kanunu'nun "sebepsiz zenginleşme" veya idari yargıda "hizmet kusuru" gerekçesiyle dava açarak geri istemeleri olacaktır. Bu durum ise esnaflar için yıllarca sürecek masraflı bir dava süreci, kamu kurumları ve yargı sistemi açısından zaman, para, emek bakımından ciddi bir kaynak kaybı ve iş yükü anlamına gelecektir. .

Bir başka dikkat çekici nokta ise Sayıştay'ın 2023 yılı Çorum Belediyesi Denetim Raporu'dur. Kasım 2024'te kamuoyuyla paylaşılan raporun 17. bulgusu, taşınmazların kullanımına ilişkin hatalı uygulamalara yer vermiştir. Raporda, belediyeye ait bazı taşınmazların ihale yoluyla kiraya verilmesi gerekirken işgaliye veya ecrimisil yöntemiyle kullandırıldığı; doğrudan işgal durumunda bulunan 104 taşınmazdan yalnızca 34'ü için ecrimisil tahakkuk işlemi yapıldığı, 70 taşınmaz için ise tahakkuk ve tahsilat işlemlerinin gerçekleştirilmediği belirtilmiştir. Bu tespit, Çorum Belediyesi'nin taşınmaz yönetiminde ciddi bir denetim, takip ve mülkiyet tespiti zafiyeti bulunduğunu ortaya koymaktadır.

Buna göre;

SORULAR

1. Çorum ili Mimar Sinan Mahallesi Küçük Sanayi Sitesi'nde yaşanan mülkiyet uyuşmazlığı ve ecrimisil talebi uygulamalarından etkilenen toplam esnaf sayısı kaçtır?

2. Çorum Belediyesi tarafından kiraya verilen ve uyuşmazlığa konu olan söz konusu alanların tapu kayıtlarındaki güncel mülkiyet durumu nedir?

3. Çorum Belediyesi'nin yetkisi dışında olduğu iddia edilen taşınmazlar için Çorum Milli Emlak Müdürlüğü niçin uzun yıllar boyunca herhangi bir işlem yapmamıştır?

4. Çorum Milli Emlak Müdürlüğü tarafından geçmiş yıllarda kurumsal bir denetim veya tespit yapılmamasının gerekçesi nedir?

5. Esnaflardan Çorum Belediyesi tarafından yetki aşımıyla tahsil edildiği anlaşılan kira bedelleri belediye bütçesinde hangi gelir kalemi altında muhasebeleştirilerek gelir olarak kaydedilmiştir?

6. Sayıştay'ın 2023 yılı denetim raporunun 17. bulgusunda yer alan taşınmaz yönetimindeki usulsüzlük ve eksikliklere ilişkin Çorum Belediyesi hakkında idari veya hukuki bir inceleme başlatılmış mıdır?

7. Aynı taşınmazlar için geriye dönük olarak ikinci kez kira talep edilmesinin hukuki dayanağı nedir?

8. Esnafın iyi niyetli kiracı sıfatı hangi yasal gerekçeyle yok sayılmaktadır?

9. İyi niyetli olarak Çorum Belediyesi ile sözleşme yapan ve kira bedellerini düzenli ödeyen esnafların mağduriyetinin giderilmesi için Bakanlığınızca yürütülen somut bir çalışma var mıdır?

10. Bakanlığınızın Çorum esnafının uğradığı maddi mağduriyetin giderilmesi ve geriye dönük kira taleplerinin yeniden değerlendirilmesi yönünde herhangi bir inceleme veya düzenleme planlanmakta mıdır?

11. Bakanlığınız ile Çorum Belediyesi'nin ortak bir protokol imzalayarak geçmişe dönük alacak iddialarından vazgeçmesi veya Çorum Belediyesi'nin tahsil ettiği kira gelirlerinin Hazine alacaklarından mahsup edilmesi planlanmakta mıdır?