TÜİK tarafından açıklanan 2025 yılı ölüm ve ölüm nedeni istatistiklerine ilişkin

Aşağıdaki soruların Türkiye Cumhuriyeti anayasasının 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96 ve 99'uncu maddelerine uygun olarak, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı'na iletilmesi ve Sayın Bakan Mehmet ŞİMŞEK tarafından yazılı olarak yanıtlanması için gereğinin yapılmasını arz ederim.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan Ölüm ve Ölüm Nedeni Istatistikleri", ülkemizde sağlık sisteminin niteliği, koruyucu sağlık hizmetlerinin etkinliği ve bu alanlardaki bölgesel eşitsizliklerin değerlendirilmesinde yararlanılan kaynaklardan biridir. Dolayısıyla, yayımlanan verilerin güvenilir ve ayrıntılı biçimde sunulması, kamu politikalarının kanıta dayalı olarak belirlenmesi ve kamu kaynaklarının etkili kullanılması açısından önem taşımaktadır.

25 Haziran 2026 tarihinde yayımlanan, 2025 yılı Ölüm ve Ölüm Nedeni İstatistiklerinde "Nedeni Bilinmeyen" ölümlerin toplam ölümler içindeki oranının artışı dikkat çekicidir. 2024 yılında yüzde 5,3 olan nedeni bilinmeyen ölümlerin oranı, 2025 yılında yüzde 8,0'a yükselmiştir. Bazı illerdeki artış da dikkate çekicidir. Örneğin Aydın'da 2024 yılında yüzde 17,3 olan nedeni bilinmeyen ölümlerin tüm ölümler içindeki oranı, 2025 yılında yüzde 27,9'a, Osmaniye'de yüzde 8,4'ten yüzde 16,1'e, Ankara'da ise yüzde 4,6'dan yüzde 11,3'e yükselmiştir. Nedeni bilinmeyen ölümlerin bazı illerde ülke ortalamasının çok üzerinde olması ve artması, ölüm kayıtlarının niteliği ve iller arasında veri kalitesi farklılıkları konusunda soru işaretleri doğurmaktadır.

Ayrıca istatistiklerle birlikte yayımlanan açıklamalar metninde, ölüm nedeni verilerinin idari kayıtlara gecikmeli yansıyan yeni kayıtlar nedeniyle bir yıl geriye dönük olarak güncellendiği ifade edilmektedir. 2025 yılına ait verilerin 2026 yılı Haziran ayında yayımlandığı göz önünde bulundurulduğunda, bu tür bir uygulama "Ölüm Bildirim Sistemi" ile ilgili istatistikleri elektronik ortamda derleyerek veri kalitesini artırmayı amaçlayan sistemlerin etkililiği ve güvenilirliği konusunda kaygı yaratmaktadır.

Bu nedenle TUIK tarafından nedeni bilinmeyen ölüm oranındaki artışa, iller arası farklılıklara, ölüm belgelendirme süreçlerine, elektronik ölüm bildirim sisteminin işleyişine, Türkiye Büyük Millet Meclisi Halkla İlişkiler Binası 2.Kat No: F-216 Çankaya / Ankara 0654 idari kayıtların doğruluğuna ve veri kalitesi denetimlerine yönelik kapsamlı bir açıklama yapılması gerekmektedir. Bu bağlamda;

SORULAR

1. TÜİK tarafından yayımlanan 2025 yılı Ölüm ve Ölüm Nedeni İstatistiklerinde, nedeni bilinmeyen ölümlerin toplam ölümler içindeki payının 2024 yılında yüzde 5,3 iken 2025 yılında yüzde 8,0'a yükselmesinin nedenleri nelerdir?

2. 2018-2025 yılları arasında nedeni bilinmeyen ölümlerin toplam ölümler içindeki payının Şanlıurfa, Muş, Bitlis, Diyarbakır ve Hakkâri hariç diğer tüm illerde artmasının nedenleri nelerdir?

3. 2018-2025 yılları arasında nedeni bilinmeyen ölümlerin toplam ölümler içindeki payının Aydın, Osmaniye, Kilis, Adana, Ankara, Kırşehir, Zonguldak, Kırklareli, İstanbul, Tekirdağ, Kütahya, Çankırı ve Yozgat illerinde çok yüksek düzeyde artmasının nedenleri nelerdir?

4. Aydın'da nedeni bilinmeyen ölümlerin toplam ölümler içindeki payı 2024 yılında yüzde 17,3 iken 2025 yılında yüzde 27,9'a yükselmiştir. Bir yıl içindeki bu yüksek artışın nedenleri nelerdir?

5. Osmaniye'de nedeni bilinmeyen ölümlerin toplam ölümler içindeki payı 2024 yılında yüzde 8,4 iken 2025 yılında yüzde 16,1'e yükselmiştir. Bir yıl içindeki bu yüksek artışın nedenleri nelerdir?

6. Kırşehir'de nedeni bilinmeyen ölümlerin toplam ölümler içindeki payı 2024 yılında yüzde 5,6 iken 2025 yılında yüzde 12,4'e yükselmiştir. Bir yıl içindeki bu yüksek artışın nedenleri nelerdir?

7. Ankara'da nedeni bilinmeyen ölümlerin toplam ölümler içindeki payı 2024 yılında yüzde 4,6 iken 2025 yılında yüzde 11,3'e yükselmiştir. Bir yıl içindeki bu yüksek artışın nedenleri nelerdir?

8. Kilis'te nedeni bilinmeyen ölümlerin toplam ölümler içindeki payı 2024 yılında yüzde 10,4 iken 2025 yılında yüzde 16,9'a yükselmiştir. Bir yıl içindeki bu yüksek artışın nedenleri nelerdir?

9. Batman'da nedeni bilinmeyen ölümlerin toplam ölümler içindeki payı 2024 yılında yüzde 3,1 iken 2025 yılında yüzde 9,1'e yükselmiştir. Bir yıl içindeki bu yüksek artışın nedenleri nelerdir?

10. Kırklareli'nde nedeni bilinmeyen ölümlerin toplam ölümler içindeki payı 2024 yılında yüzde 5,4 iken 2025 yılında yüzde 10,5'e yükselmiştir. Bir yıl içindeki bu yüksek artışın nedenleri nelerdir?

11. Nedeni bilinmeyen ölümlerin ülke ortalamasının üzerine çıktığı illerde TUIK tarafından Sağlık Bakanlığı, il sağlık müdürlükleri veya ilgili veri sağlayıcı kurumlarla ek doğrulama süreci yürütülmekte midir?

12. Nedeni bilinmeyen ölüm kayıtlarının ölüm yeri ve ölümün gerçekleştiği kurum türüne göre (Özel hastaneler, Sağlık Bakanlığı hastaneleri, üniversite hastaneleri) dağılımı nedir?

13. TÜİK, yayımladığı verilerin kalitesini artırmak ve verilerin geriye dönük güncellenmesi ihtiyacını ortadan kaldırmak amacıyla bir çalışma yürütmekte midir? Yürütülmekte ise veri bildirim süreçlerinin yeni takvimi, kurumlar arası koordinasyon ve denetim mekanizmaları hangi uluslararası standartlara göre belirlenmektedir?

    Türkiye Büyük Millet Meclisi Halkla İlişkiler Binası 2.Kat No: F-216 Çankaya / Ankara 0654