TÜİK tarafından açıklanan enflasyon verilerine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan tüketici enflasyonu verileri; milyonlarca kamu görevlisinin, emeklinin, işçinin, sosyal desteklerden yararlanan yurttaşın gelirini, kira artış oranlarını, kıdem tazminatı tavanını ve ekonomi politikalarının şekillenmesine esas teşkil eden çok sayıda ekonomik ve sosyal düzenlemeyi doğrudan etkilemektedir. Bu nedenle resmî enflasyon verilerinin bilimsel yöntemlere uygun, şeffaf, denetlenebilir ve toplumun güven duyacağı biçimde üretilmesi; sosyal devlet ilkesinin, demokratik yönetim anlayışının ve ekonomik karar alma süreçlerine duyulan güvenin temel gereklerinden biridir.

TÜİK tarafından açıklanan verilere göre 2026 yılının ilk altı ayında tüketici fiyat endeksi; Ocak ayında yüzde 4,84, Şubat ayında yüzde 2,96, Mart ayında yüzde 1,94, Nisan ayında yüzde 4,18, Mayıs ayında yüzde 1,71 ve Haziran ayında yüzde 0,99 artmış, altı aylık kümülatif enflasyon yüzde 17,76 olarak gerçekleşmiştir. Söz konusu veriler doğrultusunda SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin aylık artış oranları belirlenmiş; memur ve memur emeklilerinin maaş artışları ise enflasyon farkı ile toplu sözleşme hükümleri çerçevesinde hesaplanmıştır. Açıklanan enflasyon verileri bu yönüyle milyonlarca yurttaşın gelir düzeyini doğrudan etkilemektedir. Bu nedenle TÜİK tarafından açıklanan her enflasyon verisi yalnızca ekonomik bir gösterge niteliği taşımamakta; milyonlarca yurttaşın alım gücünü, yaşam koşullarını ve refah düzeyini doğrudan belirleyen temel göstergelerden biri hâline gelmektedir.

Buna karşın aynı dönemde bağımsız akademisyenlerin oluşturduğu Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) ile TÜİK tarafından açıklanan veriler arasında düzenli ve belirgin farklılıklar oluşmaktadır. Örneğin 2026 yılının Mayıs ayında TÜİK aylık enflasyonu yüzde 1,71 olarak açıklarken ENAG aynı ay için yüzde 2,16 oranını açıklamış; Haziran ayında ise TÜİK aylık enflasyonu yüzde 0,99, ENAG ise yüzde 3,05 olarak hesaplamıştır. Haziran ayı itibarıyla yıllık enflasyon TUIK'e göre yüzde 35,05, ENAG'a göre ise yüzde 68,68 olarak açıklanmıştır. Bunun yanında DİSK Araştırma Merkezi (DISK-AR), KESK Araştırma Merkezi (KESK-AR), Birleşik Kamu-Iş Konfederasyonu KAMU-AR ve TÜRK-IŞ tarafından yayımlanan düzenli araştırmalarda da temel tüketim harcamaları, gıda fiyatları, açlık ve yoksulluk sınırı, mutfak enflasyonu ile ücretlerde yaşanan reel kaybın, yurttaşların günlük yaşamda karşı karşıya kaldığı hayat pahalılığının resmî enflasyon verilerinin üzerinde seyrettiğine işaret edilmektedir.

Öte yandan TÜİK'in son yıllarda ürün bazlı fiyat verilerini kamuoyuyla paylaşmayı bırakması ve veri üretim süreçlerine ilişkin ayrıntılı bilgilerin sınırlı olması, resmî istatistiklere duyulan güveni zedeleyen başlıca nedenlerden biri olarak değerlendirilmektedir. Resmî istatistiklere duyulan güvenin zayıflaması yalnızca ekonomik göstergelere ilişkin teknik bir tartışma değildir. Aynı zamanda milyonlarca yurttaşın alım gücünü, yaşam koşullarını ve ekonomik geleceğini doğrudan etkileyen ücret ve gelir politikalarına duyulan güveni de zedelemektedir. Bu bağlamda;

SORULAR

1. Son beş yıl içerisinde TÜİK'in tüketici fiyat endeksini hesaplama yönteminde hangi değişiklikler yapılmıştır? Bu değişikliklerin gerekçeleri nelerdir?

2. TÜİK tarafından açıklanan enflasyon oranları ile bağımsız akademik çalışmalar ve sendikal araştırma merkezlerinin açıkladığı enflasyon ve yaşam maliyeti verileri arasında ortaya çıkan belirgin farklılıklar Cumhurbaşkanlığı tarafından nasıl değerlendirilmektedir?

3. TÜİK'in ürün bazlı fiyat verilerini kamuoyuyla paylaşmama gerekçesi nedir? Bu verilerin yeniden yayımlanmasına yönelik herhangi bir çalışma yürütülmekte midir?

4. TÜİK tarafından enflasyon hesaplamasında kullanılan madde sepeti, ağırlık katsayıları ve örnekleme yöntemine ilişkin daha ayrıntılı verilerin kamuoyuyla paylaşılması planlanmakta mıdır?

5. Son beş yıl içerisinde TÜİK'in açıkladığı enflasyon verilerine ilişkin açılan dava sayısı kaçtır? Bu davaların kaçı sonuçlanmıştır? Sonuçlanan davalar doğrultusunda herhangi bir idari veya yöntemsel değişiklik yapılmış mıdır?

6. TÜİK verilerine yönelik kamuoyunda oluşan güven sorununu gidermeye yönelik Cumhurbaşkanlığı tarafından yürütülen herhangi bir çalışma bulunmakta mıdır?

7. TÜİK'in veri üretim süreçlerinin üniversiteler, bağımsız istatistik uzmanları ve ilgili meslek örgütlerinin katkı sunabileceği daha şeffaf ve katılımcı bir yapıya kavuşturulmasına yönelik herhangi bir çalışma yapılması planlanmakta mıdır?

8. Memur, emekli ve ücretlilerin gelirlerini doğrudan etkileyen enflasyon hesaplamalarının uluslararası resmî istatistik ilkeleri doğrultusunda bağımsız biçimde denetlenmesine yönelik herhangi bir yasal veya idari düzenleme hazırlığı bulunmakta mıdır?

9. Son beş yıl içerisinde tüketici fiyat endeksinin hesaplanmasında kullanılan ürün sepeti, madde ağırlıkları ve örnekleme yapısında hangi değişiklikler yapılmıştır? Bu değişiklikler hangi bilimsel ve istatistiksel gerekçelerle gerçekleştirilmiştir? Yapılan değişikliklerin enflasyon hesaplamaları üzerindeki etkisine ilişkin herhangi bir etki analizi hazırlanmış mıdır?