Türk vatandaşlarının uluslararası kuruluşlarda daha fazla yer alması ve konsolosluk hizmetlerinin kalitesinin artırılmasına yönelik çalışmalara ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Dışişleri Bakanı Sayın Hakan FİDAN tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM Içtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

14 Mayıs 2023 Genel Seçimleri kapsamında AK Parti,Türkiye Yüzyılı İçin Doğru Adımlar Seçim Beyannamesi 2023" başlıklı bir seçim beyannamesi yayımlayarak, yurt dışında yaşayan vatandaşlarımıza şu taahhütlerde bulunmuştur:

• Yurt dışında yaşadıkları ülkelerde askerlik yapanların ikili anlaşmalar çerçevesinde askerliklerinin Türkiye' de tanınmasını sağlayacağız.

Gerekçenin tamamını göster (10 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

• Gezici konsolosluk hizmeti sayısını artıracağız.

• Ihtiyaca göre dış temsilciliklerimizin sayısını artıracağız.

• Türk vatandaşlarının uluslararası kuruluşlarda daha fazla varlık göstermesi ve daha etkin konumlara gelebilmeleri için Dışişleri Bakanlığı bünyesinde üniversitelerimizi de içine alacak şekilde ortak bir program hayata geçireceğiz.

• Dijital Diplomasi girişimimizle çağı yakalayacak, konsolosluk hizmetlerinden kamu diplomasisine ve dış politika analizine kadar her alanda yeni teknolojilerden daha fazla istifade edeceğiz. Bu kapsamda, konsolosluk hizmetlerinin sayısını, hızını ve kalitesini arttırıp diğer devlet kurumlarımızla entegrasyonunu güçlendireceğiz.

• Yurt dışındaki vatandaşlarımıza yönelik hizmet sunan kamu kurumlarında yurt dışında doğup büyüyen gençlerimizin istihdam oranını daha da artıracağız.

• Türkiye'den gönderilen öğretmen ve din görevlisi açığının giderilmesi amacıyla yerinden öğretmen ve din görevlisi istihdam edilmesine yönelik düzenlemeleri gerçekleştireceğiz.

• Konsolosluk işlemleri için internet ortamı üzerinden ön başvuru imkânı getireceğiz.

• Vatandaşlarımızın çifte vatandaşlık hakkını destekleyecek hem Türkiye'de hem bulundukları ülkelerde vatandaşlık haklarından yararlanmaları için gerekli yasal ve diplomatik adımları atmaya devam edeceğiz. vaatleri yer almaktadır.

Anılan vaatlerin mevcut durumuna ve gerçekleştirilen çalışmalara ilişkin 03.07.2024 tarih ve 7/13593 esas numaralı, 14.05.2025 tarih ve 7/28509 esas numaralı ve 16.01.2026 tarih ve 7/39167 esas numaralı üç soru önergelerim, Anayasa'nın öngördüğü sorumluluk anlayışıyla ve yürütmenin şeffaflık ve hesap verme yükümlülüğüyle bağdaşmayacak şekilde yanıtsız bırakılmıştır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Yurt dışında yaşadıkları ülkelerde askerlik yapanların askerliklerinin ülkemizde tanınması kapsamında hangi ülkelerle ikili anlaşmalar yapılmıştır veya yapılması planlanmaktadır? Söz konusu vaadin hayata geçirilmesi için bugüne kadar hangi somut adımlar atılmıştır? Yürütülen çalışmalara ilişkin herhangi bir takvim bulunmakta mıdır?

2. Yurt dışında yaşayan gençlerin, yalnızca yüksek dövizle askerlik bedeli nedeniyle Türk vatandaşlığından çıkmak zorunda kalmalarını önlemeye yönelik olarak Milli Savunma Bakanlığı ile eşgüdüm içinde dövizle askerlik bedelinin düşürülmesi yönünde herhangi bir çalışma yürütülmekte midir?

3. Bakanlığınız faaliyet raporları ve bütçe sunumları incelendiğinde 2023 yılında 74 olan gezici konsolosluk hizmeti sayısının 2024 yılında 43'e 2025 yılında ise 25'e düştüğü görülmektedir. Vatandaşlarımızın büyük memnuniyet duyduğu ve artırılmasını talep ettiği gezici konsolosluk hizmeti sayısındaki bu azalışın gerekçesi nedir? Gezici konsolosluk hizmetlerinin azaltılması, özellikle dış temsilciliklere uzak bölgelerde yaşayan vatandaşlarımızı mağdur etmemiş midir? Artırılması vaat edilen bu hizmetin aksine azaltılmış olmasını nasıl açıklıyorsunuz?

4. Konsolosluk hizmetlerinin sayısını, hızını ve kalitesini artırma vaadine ilişkin Bakanlığınızca hangi çalışmalar yürütülmektedir? Bu çalışmaların ayrıntıları nelerdir? İlgili çalışmalar için nasıl bir takvim belirlenmiştir?

5. Türk vatandaşlarının uluslararası kuruluşlarda daha fazla temsil edilmesi ve etkin konumlara gelebilmesi amacıyla, Bakanlığınız tarafından üniversiteleri de kapsayan herhangi bir ortak program hayata geçirilmiş midir? Eğer böyle bir program hayata geçirilmemişse, gerekçeleri nelerdir? Söz konusu vaadin hayata geçirilmesi amacıyla Bakanlığınızın planladığı veya bugüne kadar gerçekleştirdiği faaliyetler nelerdir?

6. Yurt dışındaki vatandaşlarımıza yönelik hizmet sunan kamu kurumlarında yurt dışında doğup büyüyen gençlerimizin istihdam oranının artırılması vaadine ilişkin Bakanlığınız tarafından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile koordineli bir şekilde herhangi bir çalışma yürütülmektedir? Yürütülen çalışmalara yönelik herhangi bir takvim bulunmakta mıdır? 7. Türkiye'den gönderilen öğretmen ve din görevlisi açığının giderilmesi amacıyla yerinden öğretmen ve din görevlisi istihdam edilmesine yönelik olarak Bakanlığınız tarafından yürütülen faaliyetler nelerdir? Öğretmen ve din görevlilerinin bu şekilde istihdam edilmesine ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmış mıdır? Bu kapsamda istihdam edilen kaç öğretmen ve din görevlisi bulunmaktadır?

7. Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonu Kararı (BAOKK) kapsamında yurt dışında istihdam edilmek üzere din görevlisi, öğretmen, öğretim görevlisi, öğretim üyesi ve okutman unvanlarında 3500, ayrıca Diyanet İşleri Başkanlığınca yurt dışında sözleşmeli din görevlisi istihdamı için de 600 kadro tahsis edilmiş olup ülke ve konsolosluk bölgelerine göre bu kadroların dağılımı ile durumu (dolu/boş) nasıldır?

8. Konsolosluk işlemlerinin dış temsilciliklere gitmeden e-Devlet platformu www.konsolosluk.gov.tr üzerinden gerçekleştirilebilmesi için hangi çalışmalar yürütülmektedir? Halihazırda hangi iş ve işlemler tamamen uzaktan, internet ortamı üzerinden gerçekleştirilebilmektedir? Bu sistemde yer almayan hizmetlerin sisteme entegre edilmesi için hangi çalışmalar yürütülmektedir? Yürütülen çalışmalara ilişkin bir takvim var mıdır?

9. Çifte vatandaşlık hakkının desteklenmesi kapsamında bugüne kadar hangi yasal ve diplomatik adımlar atılmıştır?

10. Almanya'da çifte vatandaşlık hakkının tanınmasından sonra geçen yaklaşık bir yıllık sürede yalnızca 25.387 kişinin Türk vatandaşlığına geçtiği görülmektedir. Oysa yaklaşık 500 bin kişilik bir potansiyel bulunmasına rağmen geçişlerin bu denli sınırlı kalmasının nedeni nedir? 12. Vatandaşlığa geçişlerin artırılması amacıyla hangi somut çalışmalar yürütülmektedir? Çifte vatandaşlık imkânı tanıyan tüm ülkelerde vatandaşlığa geçme hakkına sahip kişi sayısı kaçtır ve şimdiye kadar bu haktan kaç kişi yararlanmıştır? Bu konuda bir araştırma yapılmış mıdır veya yapılması planlanmakta mıdır?

11. Anayasamızın 98'inci maddesinde soru önergelerinin en geç 15 gün içinde cevaplandırılması gerektiği hüküm altına alınmışken 7/13593, 7/28509 ve 7/39167 esas numaralı soru önergelerime cevap vermemiş olmayı anayasal sorumluluk ile nasıl bağdaştırıyorsunuz?