İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/46497 GEÇ CEVAPLANDI · 34 GÜN

Anayasa Mahkemesinin bir kararına ilişkin

Ömer Faruk Gergerlioğlu Kocaeli · DEM Parti Muhatap: Başkan Numan KURTULMUŞ

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. Bakanlığa iletildi
  3. 15. gün
  4. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 34 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 34 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Sayın Numan Kurtulmuş tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Anayasa Mahkemesi Genel Kumlu'nun Ömer Faruk Gergerlioğlu başvurusuna ilişkin 1/7/2021 tarihli ve 2019/10634 başvuru numaralı kararında; milletvekili seçilerek yasama dokunulmazlığı kazanan başvurucu hakkında yargılamaya devam-edilmesinin seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakkını, sosyal medya paylaşımı nedeniyle cezalandmlmasımn ise ifade özgürlüğünü ihlal ettiğine karar verilmiştir.

Kararın özellikle Anayasa'nın 83. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "Anayasa'nın 14. maddesindeki durumlar" ibaresine ilişkin değerlendirmeleri, yasama orgam bakımından doğrudan önem taşımaktadır. Anayasa Mahkemesi, Anayasa'nın 14. maddesindeki kavramların belirsizliğine, bu maddenin hangi suçları yasama dokunulmazlığı kapsamı dışında bıraktığının açıkça düzenlenmemiş ohnasma ve bu belirsizliğin yargı organlanmn geniş yorumuna bırakılamayacağına işaret etmiştir.

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Kararın bir örneği TBMM Başkanlığına gönderilmiş olmasına rağmen, aradan geçen süre içinde Anayasa'nın 14. maddesi ile 83. maddesi arasındaki bu belirsizliği giderecek açık, öngörülebilir ve demokratik hukuk devleti ilkelerine uygun bir yasal düzenleme yapılmamıştır. Bu durum; milletvekilliği dokunulmazlığı, milli iradenin temsili, seçilme ve siyasi faaliyette

bulunma hakkı ile Anayasa Mahkemesi kararlarının bağlayıcılığı bakımından ciddi bir anayasal sorun oluşturmaktadır.

Bu bağlamda;

SORULAR

  1. Anayasa Mahkemesi'nin Ömer Faruk Gergerlioğlu başvurusuna ilişkin 1/7/2021 tarihli ve 2019/10634 başvuru numaralı kararının bir örneği TBMM Başkanlığına hangi tarihte ulaşmıştır?

  2. Söz konusu karar TBMM Başkanlığına ulaştıktan sonra hangi birimlere, komisyonlara veya Başkanlık Divanı üyelerine iletilmiştir?

  3. Kararda Anayasa'nın 14. maddesiyle ilgili ortaya konulan belirsizlik tespitleri hakkında TBMM Başkanlığı bünyesinde herhangi bir hukuki incełeme yapılmış mıdır?

  4. Yapılmışsa bu incelemenin sonucu nedir? Yapılmamışsa, Anayasa Mahkemesi kararının TBMM'ye gönderilmiş olmasına rağmen neden herhangi bir değerlendirme süreci başlatılmamıştır?

  5. Anayasa Mahkemesi'nin, Anayasa'nın 14. maddesindeki "durumlar" ibaresinin belirsizliğine ve kanuni düzenleme ihtiyacına ilişkin tespitleri TBMM Başkanlığı tarafından nasıl değerlendirilmiştir?

  6. TBMM Başkanlığı, Anayasa'nın 83. maddesindeki yasama dokunulmazlığı istisnasının kapsamının kanunla açıkça belirlenmemiş olmasını öngörülebilirlik, hukuk güvenliği ve belirlilik ilkeleri bakımından sorunlu görmekte midir?

  7. Kararın TBMM Başkanlığına gönderilmesinden bu yana Anayasa Komisyonu, Adalet Komisyonu veya İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu bünyesinde bu konuda herhangi bir çalışma yapılmış mıdır?

  8. Yapılmamışsa, Anayasa Mahkemesi kararında açıkça işaret edilen yasal boşluğun giderilmesi için TBMM Başkanlığı neden ilgili komisyonları bilgilendirmemiş veya süreci gündeme almamıştır?

  9. TBMM Başkanlığı, Anayasa'nın 14. maddesinin hangi suçları veya hangi somut fiilleri kapsadığının yargı organlarınca geniş yorum yoluyla belirlenmesini yasama yetkisinin devri olarak değerlendirmekte midir?

  10. Anayasa Mahkemesi kararında vurgulanan belirsizliğin giderilmesi amacıyla siyasi parti gruplarının katılımıyla ortak bir çalışma yapılması düşünülmekte midir?

  11. TBMM Başkanlığı, yasama dokunulmazlığının kapsamına ilişkin bu anayasal belirsizliğin milletvekillerinin seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakkını zedelediği görüşünde midir?

  12. Anayasa Mahkemesi kararının ardından TBMM Başkanlığı tarafından siyasi parti gruplarına, Anayasa'nın 14. maddesi ve 83. maddesi bakımından yasal düzenleme ihtiyacına dair herhangi bir çağrı yapılmış mıdır?

  13. Yapılmışsa bu çağrının tarihi ve içeriği nedir? Yapılmamışsa bunun gerekçesi nedir?

  14. Anayasa Mahkemesi'nin Ömer Faruk Gergerlioğlu kararının bir örneğinin TBMM Başkanlığına gönderilmesinin ardından, Anayasa'nın 153. maddesi uyarınca kararın gereğinin yerine getirilmesi bakımından TBMM Başkanlığı tarafından hangi idari, hukuki veya kurumsal işlemler tesis edilmiştir?

  15. TBMM Genel Kurulunda milletvekilliğinin düşmesine yol açabilecek yargı kararlarının okunması sürecinde, Anayasa'nın 14. maddesi ile 83. maddesi arasındaki belirsizlik ve Anayasa Mahkemesi'nin bu konudaki içtihadı dikkate alınarak yürütülen standart bir hukuki değerlendirme usulü bulunmakta mıdır?

  16. Böyle bir değerlendirme usulü bulunuyorsa kapsamı nedir; bulunmuyorsa, seçilmiş milletvekillerinin yasama faaliyetinden yargı kararları yoluyla alıkonulmasına neden olabilecek benzer ihlallerin önlenmesi için TBMM Başkanlığı tarafından herhangi bir mekanizma oluşturulması planlanmakta mıdır?

  17. Anayasa'nın 14. maddesi kapsamında sayılacak durumların açık, sınırlı, öngörülebilir ve demokratik hukuk devleti ilkelerine uygun biçimde kanunla belirlenmesi amacıyla TBMM Başkanlığı tarafından Anayasa Komisyonu, Adalet Komisyonu veya siyasi parti grupları nezdinde herhangi bir çalışma, çağrı ya da takvimlendirme yapılmış mıdır?

  18. TBMM Başkanlığı, Anayasa Mahkemesi kararının TBMM'ye gönderilmesinden bugüne kadar bu konuda yapılan veya yapılmayan işlemler hakkında milletvekillerine yazılı bir bilgilendirme yapmış mıdır? Yapılmamışsa, bu konuda bir bilgilendirme yapılması düşünülmekte midir?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Başkan Numan KURTULMUŞ ·

Sayı : Z-43452547-I20.07.03-190g|W4 Ok.OS .2026 Konu : Soru Önergesi

Anayasa Mahkemesinin bir kararına ilişkin ilgi önergenizde yer alan sorularınız ekte cevaplandırılmıştır.

Bilgilerinizi rica ederim.

CEVAPLAR:

Cevap 1. ila 18.- Anayasa Mahkemesinin yazılı soru önergenize konu 1/7/2021 tarihli ve 2019/10634 başvuru numaralı kararı, Anayasa Mahkemesi Başkanlığının 8/7/2021 tarihli ve 2019/10634 sayılı yazısının eki olarak 9/7/2021 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığına ulaşmıştır.

Anayasamın "Kanunların teklif edilmesi ve görüşülmesi" başlıklı 88'nci maddesi ""Kanun teklif etmeye milletvekilleri yetkilidir. Kanun tekliflerinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülme usul ve esasları İçtüzükle düzenlenir.'" hükmünü içermektedir. Yine, TBMM İçtüzüğü'nün 74'üncü maddesi de kanun tekliflerinin milletvekillerince verilebileceğini belirlemiştir. Bu hükümler çerçevesinde kanun teklif etme yetkisi münhasıran milletvekillerine verilmiş olup başka bir merci tarafından kanun teklifi verilememektedir. Ayrıca Anayasa'nın 6'ncı maddesinin üçüncü fıkrasının ikinci cümlesi ""Hiçbir kimse veya organ kaynağını Anayasadan almayan bir Devlet yetkisi kullanamaz."" hükmünü haizdir.

TBMM üyelerinin. Resmî Gazete'de yayımlanan söz konusu Anayasa Mahkemesi kararını dikkate alarak verebilecekleri kanun teklifleri, Anayasa ve İçtüzükte belirlenen koşulları taşıması kaydıyla. Başkanlığımızca ilgili komisyonlara havale edilerek İçtüzükte öngörülen yasama sürecine tabi olacaktır.

Metin otomatik okundu. 5 yer belgede seçilemedi. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir