Sosyal medya platformları üzerinden emlak ve ikinci el araç ilanı paylaşımlarının yasaklanmasına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer BOLAT tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Ticaret Bakanlığı tarafından Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) kapsamında emlak ve ikinci el motorlu kara taşıtı ilanlarına ilişkin getirilen yeni düzenleme, sektör temsilcileri tarafından ciddi endişeyle karşılanmaktadır. Düzenlemenin sahte ilanların önüne geçilmesi ve tüketicinin korunması amacı taşıdığı ifade edilmekle birlikte, uygulamanın özellikle küçük ölçekli emlak işletmeleri ile oto galerileri açısından önemli mağduriyetlere yol açtığı belirtilmektedir. Bugün binlerce emlak danışmanı ve galerici, müşterilerine ulaşabilmek için Instagram, Facebook ve benzeri sosyal medya platformlarını aktif olarak kullanmaktadır. Özellikle küçük işletmelerin önemli bir bölümü, yüksek üyelik ve ilan ücretleri nedeniyle ilan platformlarını kullanamamakta; ticari faaliyetlerini. sosyal medya üzerinden yürütmektedir. Yeni uygulamayla sosyal medya üzerinden doğrudan ilan paylaşımının fiilen engellenmesi, bu işletmeleri belirli elektronik ilan platformlarını kullanmaya zorladığı yönünde yaygın eleştirilere neden olmaktadır. Öte yandan, düzenlemeye aykırı hareket eden işletmeler hakkında her bir aykırılık için 286.206 TL'ye kadar idari para cezası uygulanacağı belirtilmiştir. Tek bir sosyal medya paylaşımı nedeniyle yüz binlerce liralık idari para cezası riskiyle karşı karşıya bırakılan esnaf, uygulamanın ticari faaliyetlerini sürdürülemez hâle getireceğini ifade etmektedir. Anayasa'nın 48'inci maddesi çalışma ve sözleşme hürriyetini güvence altına almakta, 173'üncü maddesi ise devletin esnaf ve sanatkârı koruyucu ve destekleyici tedbirler almasını öngörmektedir. Sahte ilanlarla mücadele edilmesi kamu yararı açısından gerekli olmakla birlikte, dürüst ve yetki belgeli işletmelerin sosyal medya üzerinden müşterilerine ulaşmasının fiilen engellenmesi, belirli platformlara yönlendirilmesi ve tek bir paylaşım nedeniyle çok ağır idari para cezalarıyla karşı karşıya bırakılması; ölçülülük, ticaret özgürlüğü ve serbest rekabet ilkeleri bakımından ciddi tartışmaları beraberinde getirmiştir.

Bu kapsamda;

I- Sosyal medya platformlarında emlak ve ikinci el motorlu kara taşıtı ilanlarının paylaşımına yönelik getirilen kısıtlamanın hukuki, teknik ve ekonomik gerekçesi nedir? Düzenleme hazırlanırken sektör temsilcileri, meslek odaları ve ilgili sivil toplum kuruluşlarının görüşleri alınmış mıdır?

SORULAR

1. Bakanlığınızca, söz konusu düzenlemenin küçük ve orta ölçekli emlak işletmeleri ile oto galerilerinin ticari faaliyetleri, müşteri erişimi ve gelirleri üzerindeki etkilerine ilişkin herhangi bir etki analizi yapılmış mıdır? Yapıldıysa sonuçları nelerdir?

2. Sosyal medya üzerinden ilan paylaşımının sınırlandırılması sonucunda esnafın belirli elektronik ilan platformlarını kullanmaya fiilen yönlendirildiği yönündeki eleştiriler Bakanlığınız tarafından değerlendirilmiş midir? Bu uygulamanın serbest rekabet ortamı üzerindeki etkilerine ilişkin herhangi bir inceleme yapılmış mıdır?

3. Düzenlemenin yürürlüğe girmesinden sonra EİDS kapsamındaki elektronik ilan platformlarının kullanıcı sayıları, ilan sayıları ve üyelik gelirlerinde artış meydana gelmiş midir? Bakanlığınızın bu konuda elinde bulunan veriler nelerdir?

4. Kimliği doğrulanmış, yetki belgeli ve EİDS sistemine kayıtlı emlak işletmeleri ile oto galerilerinin, ilan bilgilerinin doğrulanması şartıyla kendi sosyal medya hesaplarından doğrudan ilan paylaşabilmelerine imkân sağlayacak alternatif bir düzenleme yapılması Bakanlığınızın gündeminde midir?

5. EİDS düzenlemesine aykırı olduğu değerlendirilen her bir sosyal medya paylaşımı için 286.206 TL'ye kadar idari para cezası uygulanmasının, özellikle küçük esnaf açısından ölçülülük ilkesine uygun olduğu değerlendirilmekte midir? Söz konusu ceza tutarının yeniden değerlendirilmesi veya ilk ihlalde uyarı, tekrarı hâlinde kademeli yaptırım uygulanmasına yönelik bir çalışma bulunmakta mıdır?

6. Ticaret özgürlüğünün korunması, küçük esnafın dijital mecralarda müşterilerine doğrudan ulaşabilmesi, rekabet ortamının güçlendirilmesi ve belirli ticari platformlara fiilen bağımlılık oluşturduğu yönündeki eleştirilerin giderilmesi amacıyla Bakanlığınızın mevcut düzenlemeyi gözden geçirmeye veya sektör temsilcileriyle yeniden istişare ederek revize etmeye yönelik bir çalışması bulunmakta mıdır?