Son yıllarda gerçekleşen muz ithalatına ve yerli muz üreticilerinin desteklenmesine ilişkin
Kaynak göster
Aykut Kaya (CHP), 17 Temmuz 2026 tarihinde 7/46810 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 32 gün sonra, 18 Ağustos 2026).
Aykut Kaya (CHP, Antalya). “Son yıllarda gerçekleşen muz ithalatına ve yerli muz üreticilerinin desteklenmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/46810, 17 Temmuz 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-46810-son-yillarda-gerceklesen-muz-ithalatina-ve-yerli-muz-ureticilerinin-desteklenmesine-iliski (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4c91e75b-901d-40cf-ae9e-019f7e9cdbfb
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 32 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 25 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan sorularımın Ticaret Bakanı Ömer Bolat tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Antalya ve Mersin başta olmak üzere Anamur, Gazipaşa, Alanya ve Manavgat, Türkiye'nin en önemli muz üretim merkezleri arasında yer almaktadır. Son yıllarda üretim kapasitesi önemli ölçüde artmış, yerli muz üretimi ülkemizin ihtiyacını karşılayabilecek seviyeye ulaşmıştır.
Buna rağmen özellikle hasadın yoğunlaştığı bu dönemde muz üreticilerimiz büyük ekonomik sıkıntılar yaşamaktadır. İlaç, gübre, işçilik ve bakım maliyetleri hızla artarken üreticimiz muzunu bahçeden ancak 20-25 TL'ye satabilmektedir. Aynı ürünün marketlerde 100 TL'nin üzerinde satılması, hem üreticinin emeğinin karşılığını alamadığını hem de vatandaşlarımızın yerli muzu yüksek fiyatlarla tüketmek zorunda kaldığını göstermektedir.
Yerli üreticinin korunması, tüketicinin makul fiyatlarla ürüne ulaşabilmesi ve muz üretiminin sürdürülebilirliğinin sağlanabilmesi amacıyla aşağıdaki soruların cevaplandırılması önem arz etmektedir.
Buna göre;
SORULAR
Geçmişte ithal muza uygulanan yüzde 145,8 oranındaki gümrük vergisinin yeniden yürürlüğe konulması Bakanlığınızın gündeminde midir? Değilse gerekçesi nedir?
Son beş yılda yıllar itibarıyla Türkiye'nin muz ithalatı ne kadar gerçekleşmiştir? Yerli muz üreticisinin korunması amacıyla, özellikle hasat dönemlerinde ithalatın sınırlandırılması, ithalatta kota uygulanması veya ilave koruyucu tedbirler alınmasına yönelik Bakanlığınızın herhangi bir çalışması bulunmakta mıdır?
Büyük zincir marketlerde yerli muz satışına asgari bir kota uygulanmasına yönelik Bakanlığınızın herhangi bir çalışması bulunmakta mıdır?
Üretici fiyatı ile market satış fiyatı arasında oluşan yüksek fiyat farkının nedenlerine ilişkin Bakanlığınız tarafından herhangi bir inceleme yapılmış mıdır? Bu farkın azaltılmasına yönelik hangi tedbirlerin alınması planlanmaktadır?
Adres: TBMM, Halkla İlişkiler Binası, E-507
Yerli muz üreticisinin emeğinin karşılığım alabilmesi, üretimin sürdürülebilirliğinin sağlanması ve tüketicinin yerli muza makul fiyatlarla ulaşabilmesi amacıyla Bakanlığınızın hayata geçirmeyi planladığı ilave tedbirler nelerdir? Adres: TBMM, Halkla İlişkiler Binası, E-507
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Antalya Milletvekili Sayın Aykut KAYA tarafından verilen 7/46810 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Antalya Milletvekili Sayın Aykut KAYA'ya Ait 7/46810 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla, önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
1. 5) Bakanlığımız tarım ve gıda ürünlerinde arz güvenliğinin sağlanması, piyasaların doğru yönlendirilerek spekülatif fiyat artışlarının önlenmesi ve üretici ile tüketici refahının birlikte gözetilmesi amacıyla, başta Tarım ve Orman Bakanlığı olmak üzere ilgili kurum ve kuruluşlarla koordineli olarak ticaret politikalarının tüm araçlarını kullanmakta ve gerekli tedbirleri zamanlıca almaktadır. Bu kapsamda, geçtiğimiz yıl yerli muz üretiminin daha da etkin korunmasını teminen anılan ürünün ithalatında %7 oranında ad volerem gümrük vergisi ile birlikte tahsil edilen 626 $/ton seviyesindeki ek mali yükümlülük 780 $/ton olarak yeniden düzenlenmiştir.
Diğer tarattan, 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanunla sebze ve meyvelerin üretici fiyatları ile tüketici fiyatları arasındaki makasın azaltılması amacıyla önemli düzenlemeler getirilmiştir. Kanunla, perakendecilerin üreticilerden doğrudan ürün temin etmesi sağlanarak aracısız satış yapılması mümkün kılınmış, üretici örgütleri hal rüsumundan muaf tutulmuş, hallerdeki işyerlerinin yüzde yirmisi üretici örgütlerine ayrılmış ve üretici örgütlerinin hal dışında satış yapabilmeleri sağlanmış, yalnızca üreticilerin satış yapabileceği üretici pazarlarının kurulması ve semt pazarlarındaki satış yerlerinin yüzde yirmisinin üreticilere ayrılması sağlanmış, serbest rekabetin engellenmesi, malların toptan veya perakende ticaretinde; piyasada darlık yaratmak, fiyatların yükselmesine sebebiyet vermek veya fiyatların düşmesine engel olmak için malların belirli ellerde toplanması, satışından kaçınılması, stoklanması, yok edilmesi, bu amaçla propaganda yapılması veya benzeri davranışlarda bulunulması başta olmak üzere piyasayı bozucu eylemler yasaklanarak cezai müeyyideler getirilmiştir.
Öte yandan, Hal Kayıt Sistemi üzerinden malların arz miktarları ve fiyatları takip edilmekte olup, normal piyasa şartlarının dışındaki olağanüstü fiyat artışlarında denetimler yapılmakta ve haksız fiyat, stokçuluk gibi piyasa bozucu eylemlere cezai yaptırımlar uygulanmaktadır.
5429 sayılı Türkiye İstatistik Kanunu kapsamında istatistiksel bilgilerin saklanması, kullanıcıya sunulması, söz konusu alanlara ilişkin sistemlerin geliştirilmesi ve bu amaçla ulusal ve uluslararası bir bilgi ağı ve bilgi akış sisteminin oluşturulmasını koordine etme görevi Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK)'nuri uhdesinde bulunmaktadır. Bu veriler TÜİK tarafından aylık ve yıllık bazda düzenli olarak ve şeffaf bir şekilde tüm kamuoyunun bilgisine açıktır.