Uşak'ın Banaz ilçesindeki bir spor sahasında bulunan doğal çimin kaldırılarak yerine sentetik çim zemin yapılmasına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın T.C. Gençlik ve Spor Bakanı Sayın Osman Aşkın Bak tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince, talep ederim.

Saygılarımla, Uşak'm Banaz ilçesinde bulunan Banaz Spor sahasının doğal çim zemininin kaldırılarak yerine sentetik/suni çim zemin yapılacağı yönündeki tarafıma iletilen şikayetler; ilçedeki spor kamuoyunda, beden eğitimi öğretmenlerinde, sporcularda, velilerde ve vatandaşlarımızda ciddi endişe yaratmıştır. Tüm dünyada sporcu sağlığı, zemin güvenliği ve futbol ve çim zemin sporlarının kalitesi bakımından doğal çim zeminlerin korunması ve güçlendirilmesi yönünde güçlü bir eğilim varken, Banaz'daki mevcut doğal çim sahanın neden ortadan kaldırılarak yerine sentetik bir zemin yapılmak istendiği açıklığa kavuşturulmalıdır.

Banaz, su kaynakları ve iklim özellikleri bakımından doğal çim zeminin korunması için elverişli imkânlara sahip bir ilçedir. İlçede ağır kış koşullarının sınırlı olduğu, doğal çimin bakımının sürdürülebileceği, mevcut sahanın yanında ilave alanların da bulunduğu ifade edilmektedir. Buna rağmen doğal çimin kaldırılıp sentetik zemine geçilmesi, "zaruret" değil, tercih gibi görünmektedir. Bu tercihin kim tarafından, hangi teknik rapora dayanarak, hangi maliyet hesabıyla ve hangi sporcu sağlığı değerlendirmesiyle alındığı kamuoyu tarafından bilinmelidir.

Doğal çim saha, yalnızca bir zemin türü değildir; sporcu sağlığı, oyun kalitesi, sakatlık riskinin azaltılması, çevresel uyum ve yerel spor kültürü bakımından önemli bir değerdir. Bu tür sahaların varlığı sporla ilgilenmeyen ancak yürüyüş yapmak isteyen vatandaşlarımız için bile gereklidir. Sentetik sahalar ise kullanım yoğunluğu ve bakım kolaylığı gibi bazı avantajlar sunsa da; yüksek yüzey sıcaklığı, darbe emişi, sürtünme yanıkları, kas-eklem sakatlıkları, mikroplaştık yayılımı, dolgu malzemelerinde kullanılan bazı kimyasallar ve çevresel etkiler bakımından dünyada tartışılmaktadır. Avrupa'da sentetik zeminlerde kullanılan mikroplaştık dolgu malzemeleri ve bazı kimyasal içerikler konusunda sınırlama ve denetim tartışmaları yürütülürken, Banaz'da doğal çimden vazgeçilmesinin gerekçesi kamuoyuna açık biçimde anlatılmalıdır.

Bu karar alınırken Banaz'daki spor kulüplerine, beden eğitimi öğretmenlerine, antrenörlere, futbolculara, velilere, yerel yönetimlere ve uzmanlara danışılıp danışılmadığı da belirsizdir. Bir ilçenin spor sahasına ilişkin karar, masa başında ihale dosyaları üzerinden değil; o sahayı kullanan çocukların, gençlerin, sporcuların ve uzmanların görüşü alınarak verilmelidir. Kamu kaynaklarıyla yapılacak her yatırımda olduğu gibi burada da ihtiyaç analizi, maliyet-fayda hesabı, sağlık ve çevre etkisi, bakım gideri ve alternatif seçenekler şeffaf biçimde ortaya konulmalıdır. Bu bağlamda;

SORULAR

1. Banaz Spor sahasının mevcut doğal çim zemininin kaldırılarak yerine sentetik/suni çim zemin yapılacağı iddiası doğru mudur? Doğruysa mevcut doğal çim zeminin kaldırılmasına hangi kurum, hangi tarihte, hangi teknik rapora dayanarak karar vermiştir?

2. Banaz Spor sahasının mevcut doğal çim zeminiyle ilgili Bakanlığınızca veya ilgili kurumlarca hazırlanmış bakım, kullanım, drenaj, sulama, zemin kalitesi veya yenileme raporu var mıdır?

3. Mevcut doğal çimin korunması, iyileştirilmesi, drenajının güçlendirilmesi, sulama sisteminin yenilenmesi veya bakım personeli sağlanması seçenekleri değerlendirilmiş midir? Banaz' da doğal çim zeminin sürdürülememesine gerekçe gösterilen somut bir su, işçi, ekipman, bakım, maliyet veya iklim sorunu var mıdır?

4. Banaz'ın iklimi, şu an kullanılan sahanın sulamasının 5-6 metredeki kuyu suyundan sağlanması, zemin yapısı ve spor kullanım yoğunluğu dikkate alındığında doğal çim yerine sentetik çim yapılmasının teknik zorunluluğu nedir?

5. Mevcut sahanın yanında uygun alan bulunduğu iddiası doğru mudur? Doğruysa doğal çim saha korunarak yan alanda antrenman veya sentetik yardımcı saha yapılması seçeneği neden değerlendirilmemiştir? Doğal çimin tamamen kaldırılması yerine, ana müsabaka sahasının doğal çim olarak korunması ve yoğun kullanım için ayrı bir antrenman sahası yapılması neden gündeme getirilmemiştir?

6. Banaz Spor sahasında yapılacağı iddia edilen sentetik zemin işi için ihale açılmış mıdır?

7. Açıldıysa ihale tarihi, yaklaşık maliyet, ihale usulü, kazanan firma ve sözleşme bedeli nedir? İhale sürecinde rekabeti sınırlayan, belli bir firmaya avantaj sağlayan veya teknik şartnameyi daraltan herhangi bir hüküm bulunmakta mıdır? İhale dosyasında kullanılacak sentetik çimin tipi, lif yapısı, dolgu malzemesi, şok pedi, drenaj sistemi, garanti süresi, bakım koşulları ve çevresel etkilerine ilişkin teknik bilgiler nelerdir? Sentetik zeminde kullanılacak dolgu malzemesinin eski araç lastiği kırpıntısı, kauçuk granül, plastik granül veya benzeri mikroplaştık içerikli bir malzeme olup olmadığı açıklanacak mıdır? Sentetik çimde kullanılacak malzemelerde ağır metal, PFAS, PAH, uçucu organik bileşik, mikroplaştık ve benzeri sağlık veya çevre riski oluşturabilecek içeriklere ilişkin bağımsız laboratuvar analizi yapılmış mıdır?

8. Banaz'daki beden eğitimi öğretmenleri, antrenörler, sporcular, kulüpler, veliler, sağlık uzmanları ve yerel spor paydaşlarının görüşü alınmış mıdır? Alındıysa bu görüşlerin kaçı doğal çimin korunması, kaçı sentetik zemine geçilmesi yönündedir? Alınmadıysa, ilçedeki çocukların ve gençlerin kullanacağı bir spor alanı hakkında karar verilirken sahayı kullananların görüşüne neden başvurulmamıştır?

9. Sentetik zemin yapıldıktan sonra yaz aylarında yüzey sıcaklığı, bakım, temizlik, dezenfeksiyon, mikroplaştık yayılımı, drenaj, kar/kış kullanımı ve sakatlık riski nasıl izlenecektir?

10. Doğal çimin kaldırılması halinde mevcut çimin sökülmesi, taşınması veya bertaraf edilmesi nasıl yapılacaktır? Bu işlemden herhangi bir kişi, firma veya kurum gelir elde edecek midir? Banaz Spor sahasının doğal çim zemininin kaldırılmasına ilişkin karar, ihale süreci, teknik raporlar ve maliyet hesapları nedir?

11. Banazlı çocukların, gençlerin ve sporcuların sağlığı ile geleceği açısından doğal çim zemini korumak yerine sentetik zeminde ısrar edilmesinin gerekçesi nedir?