Bir komedyen hakkında gösterisinde kullandığı ifadeler nedeniyle soruşturma açılmasına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın T.C. Adalet Bakanı Akın GÜRLEK tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 14.07. 2.026

Komedyen Deniz Göktaş'ın yurt dışından kendi iradesiyle Türkiye'ye dönerek ifade vermek istemesine rağmen gözaltına alınması, ters kelepçe ile emniyete götürülmesi ve bu görüntülerin soruşturma henüz sonuçlanmadan kamuoyuna servis edilmesi, kamuoyunda geniş tartışmalara neden olmuştur. Söz konusu uygulamalar yalnızca kişi hürriyeti ve güvenliği ile masumiyet karinesi bakımından değil, ifade ve sanat özgürlüğü üzerinde caydırıcı etki yarattığı yönündeki değerlendirmeler nedeniyle de endişelere yol açmıştır.

Son yıllarda sanatçılar, komedyenler, gazeteciler ve sosyal medya kullanıcıları hakkında eleştiri, mizah ve sanatsal faaliyetleri gerekçe gösterilerek başlatılan soruşturma ve gözaltı işlemlerinin arttığına ilişkin değerlendirmeler, ifade özgürlüğü alanının giderek daraldığı yönündeki kaygıları güçlendirmektedir. Demokratik bir hukuk devletinde ceza muhakemesi tedbirlerinin cezalandırma veya teşhir aracı hâline gelmemesi, temel hak ve özgürlüklerin korunması bakımından büyük önem taşımaktadır.

Bu çerçeveden hareketle;

SORULAR

1. Son on yıl içerisinde yalnızca açıklamaları, sanatsal faaliyetleri, mizah, eleştiri veya sosyal medya paylaşımları nedeniyle gözaltına alınan kişi sayısı yıllara göre kaçtır? Aynı dönemde, açıklamaları veya sosyal medya paylaşımları nedeniyle hakkında adli işlem başlatılan kişilerden kaçı tutuklanmış, kaçı adli kontrol tedbiri uygulanarak serbest bırakılmış, kaçı hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiş, kaçı beraat etmiştir?

2. Komedyen Deniz Göktaş hakkında başlatılan soruşturmanın dayanağı olan suç isnadı nedir? Soruşturmanın başlatılmasına esas alınan değerlendirme hangi hukuki gerekçelere dayanmaktadır?

3. Söz konusu gözaltı işlemi sırasında ters kelepçe uygulanma sebebini Bakanlığınız hak ihlali olarak değerlendirmekte midir?

4. Gözaltındaki kişilere ait görüntülerin soruşturma tamamlanmadan kamuoyuna servis edilmesinin masumiyet karinesi ile bağdaştığı düşünülmekte midir? Eğer Bakanlığınız bu uygulamaları "'masumiyet karinesinin ihlali" olarak değerlendiriyorsa; söz konusu görüntüleri çeken, servis eden ilgili kolluk personelleri bakımından bir adli veya idari bir soruşturma başlatmış mıdır? Son beş yıl içerisinde gözaltındaki kişilere ait görüntülerin hukuka aykırı şekilde basına veya sosyal medyaya sızdırıldığı iddiasıyla kaç kolluk personeli hakkında idari veya adli işlem yapılmıştır?

5. Son beş yıl içerisinde, sosyal medya platformlarında iktidar partisi mensubu milletvekili veya iktidara yakın kişiler tarafından hedef gösterilmesinin ardından haklarında soruşturma başlatılan veya gözaltına alınan kişi sayısı kaçtır?

6. Son yıllarda sanatçılar, komedyenler, tiyatrocular, müzisyenler ve diğer kültür sanat emekçileri hakkında sanatsal faaliyetleri nedeniyle başlatılan soruşturma sayısı yıllara göre kaçtır?

7. Deniz Göktaş'ın tutuklanması konusunda; tutuklamanın zorunlu olduğu yönündeki değerlendirme hangi somut olgulara dayanmaktadır? Hakkında soruşturma açıldığını öğrenen kişinin kendi rızası ile Türkiye'ye dönerek ifade vermek istemesine rağmen; kaçma, delilleri karartma ihtimaline ilişkin hangi somut tespitler yapılmıştır? Eğer herhangi bir somut tespit yapılmadıysa; kişinin tutuklama kararını veren ilgili kişiler hakkında herhangi bir inceleme, soruşturma yapılmış mıdır?

8. Bakanlığınız, ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gereken eleştiri, mizah ve sanatsal anlatımlar nedeniyle başlatılan soruşturma ve gözaltı işlemlerinin demokratik toplum düzeni üzerindeki etkilerine ilişkin herhangi bir çalışmada veya değerlendirmede bulunmuş mudur?