Bazı cezaevlerinde mahkumların gazete ve dergilere erişiminin engellendiği iddiasına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Akın Gürlek tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Yeni Yaşam Gazetesi'nin 18 Temmuz 2026 tarihli "Gazetemizi çok özledik" başlıklı haberinde, farklı ceza infaz kurumlarında tutulan mahpusların gazete, dergi ve kitaplara erişim hakkının çeşitli idari uygulamalarla sistematik biçimde engellendiğine ilişkin bilgilere yer verilmektedir. Bolu F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Cezaevi'nden gönderilen mektupta, Anayasa Mahkemesi'nin emsal kararına rağmen Yeni Yaşam gazetesinin uzun süredir mahpuslara verilmediği, ayrıca Kürtçe dergilerin de cezaevine alınmadığı belirtilmektedir. Mahpuslar, yaptıkları başvuruların sonuçsuz kaldığını ve haber alma haklarının fiilen engellendiğini ifade etmektedir.

Buca Yüksek Güvenlikli Kapalı Cezaevinden gönderilen mektupta ise, Anayasa Mahkemesi kararına rağmen Yeni Yaşam gazetesinin verilmediği, bu konudaki tüm başvuruların reddedildiği aktarılmaktadır. Ayrıca "örgüt propagandası" gerekçesiyle politik dergilerin cezaevine alınmadığı, çok sayıda kitabın "ideolojik içerikli" olduğu gerekçesiyle mahpuslara teslim edilmediği, erişimine izin verilen kitapların ise değişim sürelerinin uzun tutulması nedeniyle araştırma ve inceleme faaliyetlerinin fiilen engellendiği ifade edilmektedir. Kavak S Tipi Kapalı Cezaevi'nden gönderilen mektupta da mahpuslar, Yeni Yaşam gazetesinin kendilerine ulaştırılmadığını, cezaevi idaresinin buna gerekçe olarak "bayinin gazeteyi getirmediğini" ileri sürdüğünü belirtmekte; gazetenin uzun süredir verilmemesi nedeniyle haber alma haklarının ihlal edildiğini ifade etmektedir. Ayrıca Ozgürlük için Hukukçular Derneğinin (ÖHD) Türkiye Hapishaneleri 2025 Yılı Temmuz - Aralık Ayları 6 Aylık Hak Ihlalleri Raporunda kimi cezaevlerinde Birgün, Evrensel gibi muhalif yayınların da verilmediği, Ilke TV kanalı talep edildiğinde bu taleplerinin gerekçesiz bir şekilde reddedildiği aktarılmaktadır.

Haberde yer verilen bu örnekler, farklı ceza infaz kurumlarında gazete, dergi ve kitaplara erişimin keyfi idari gerekçelerle sınırlandırıldığı; özellikle politik ve Kürtçe yayınların engellendiği, bazı kitapların içerikleri gerekçe gösterilerek mahpuslara verilmediği ve kitap dolaşımının da kısıtlandığı yönündeki bilgileri ortaya koymaktadır. Söz konusu uygulamaların mahpusların haber alma, bilgi edinme, düşünce ve ifade özgürlüğü ile kültürel yaşama katılım hakları bakımından ciddi hak ihlalleri doğurduğu görülmektedir. Bu bağlamda;

SORULAR

1. Anayasa Mahkemesi'nin emsal kararına rağmen ilgili cezaevlerinde Yeni Yaşam, Birgün, Evrensel gibi muhalif gazetelerin mahpuslara verilmediği bilginiz dahilinde midir? Öyle ise bu uygulamanın hukuki dayanağı nedir?

2. Buca Yüksek Güvenlikli Kapalı Cezaevi'nde politik dergilerin "örgüt propagandası" gerekçesiyle topluca yasaklandığı ve çok sayıda kitabın "ideolojik içerikli" olduğu gerekçesiyle mahpuslara teslim edilmemesi hakkında Bakanlığınızca herhangi bir inceleme veya denetim yapılmış mıdır? Yapıldıysa sonuçları nelerdir?

3. Bolu F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Cezaevi'nde Kürtçe dergilerin mahpuslara verilmediği bilginiz dahilinde midir? Ceza infaz kurumlarında Kürtçe süreli yayınlara yönelik özel bir kısıtlama veya fiili uygulama bulunmakta mıdır?

4. Kavak S Tipi Kapalı Cezaevi'nde Yeni Yaşam gazetesinin "bayinin getirmediği" gerekçesiyle mahpuslara ulaştırılmadığı doğru mudur? Ceza infaz kurumlarında aboneliği bulunan gazete ve dergilerin mahpuslara düzenli ulaştırılmasını sağlama sorumluluğu yerine getirilecek midir?

5. Son üç yıl içerisinde ceza infaz kurumlarında gazete, dergi veya kitapların mahpuslara teslim edilmemesine, TV kanalı yayınına izin verilmemesine ilişkin kaç karar verilmiştir? Bu kararların gerekçeleri nelerdir ve bunların kaçı yargı mercilerince veya idari itirazlar sonucunda hukuka aykırı bulunmuştur?

6. Mahpusların haber alma, bilgi edinme ve yayınlara erişim hakkının Anayasa, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Anayasa Mahkemesi kararları doğrultusunda güvence altına alınması amacıyla Bakanlığınızın ceza infaz kurumlarına yönelik yeni bir denetim, genelge veya düzenleme çalışması bulunmakta mıdır? Eğer bulunuyorsa kapsamı nedir?