İade edilen bir soru önergesine ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- Bakanlık cevapladı
- 15. gün
Verilişten cevaba 10 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 10 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Sayın Numan KURTULMUŞ tarafından Anayasa'nın 98'inci İçtüzüğün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim 24.07.2026.
SORULAR
06.2026 tarihli Adalet Bakanlığına yönelttiğimiz yazılı soru önergemiz TBMM Başkanlığının 18.06.2026 tarihli yazısıyla, TBMM İçtüzüğü'nün 67'nci ve 96'ncı maddelerine aykırı olduğu gerekçesiyle iade edilmiştir.
Söz konusu önergenin gerekçe bölümünde iade konusu yapılan bölüm, savcılık iddianamesinde suçlama konusu yapılan ifadeler, kamu davası açılan kişinin hangi sözlerinin suçlama konusu yapıldığını ortaya koymak amacıyla, kaynağı açıkça belirtilerek, tırnak içinde ve hiçbir değişiklik yapılmaksızın doğrudan alıntı şeklinde kullanılan bölüm ile ilgilidir. Ancak iade işleminde, savcılık iddianamesinden doğrudan aktarılan alıntının "kaba ve yaralayıcı söz" mü yoksa "kişisel görüş" olarak mı değerlendirildiği somut biçimde açıklanmamıştır.
Bu belirsizliğin giderilmesi amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı olmanız dolayısıyla tarafınıza, (22.06.2026 tarih ve 7/45893 esas numarası verilen) dört soruluk yazılı soru önergesi yöneltilmiştir. Söz konusu önergemize cevap, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanvekili sıfatıyla Sayın Bekir Bozdağ imzası ile verilmiştir.
Verilen cevapta, dört sorunun tamamı "Cevap 1., 2., 3. ve 4." başlığı altında birleştirilmiş; yöneltilen sorular ayrı ayrı cevaplandırılmaksızın Anayasa ve TBMM İçtüzüğü'nün genel hükümlerinin aktarılmasıyla yetinilmiştir. Oysa önergemizde genel olarak yazılı soru önergelerinin hangi hükümlere tabi olduğu sorulmamıştır.
Bu bağlamda;
10.06.2026 tarihli yazılı soru önergemizin iadesine gerekçe gösterilen İçtüzük hükümlerine, önerge metnindeki hangi kelime, ifade veya söylemin somut olarak karşılık geldiğini açıkça belirtir misiniz?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Başkan Numan KURTULMUŞ ·
Sayı :Z-43452547-120.07.03- 1911985 07.08.2026
Konu : Soru Önergesi
Sayın Nevroz UYSAL ASLAN Şırnak Milletvekili
İlgi (O: 28.07.2026 tarihli ve 747076, 7/47077 esas numaralı yazılı soru önergeleriniz.
İade edilen bir soru önergesine ilişkin ilgi önergelerinizde yer alan sorularınız ekte cevaplandırılmıştır.
Bilgilerinizi rica ederim.
TELİP
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanvekili I- Soru Cevabı (1 sayfa) ig Tel. No: (0312) 420 67 71 Faks: (0312) 420 67 85 Tel. No: (0312) 420 83 97 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI
CEVAPLAR:
Cevap 1., 2. ve 3.- Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığına sunulan yazılı soru önergeleri ile ilgili işlemler Anayasa ve İçtüzük hükümlerine uygun olarak yerine getirilmektedir.
TBMM İçtüzüğü'nün "Yazılı soru" başlıklı 96'ncı maddesinin üçüncü fıkrasında, TBMM Başkanı tarafından İçtüzük şartlarına uygun görülen önergelerin Gelen Kâğıtlar Listesinde yayımlanacağı ve ilgili Cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanlara gönderileceği hüküm altına alınmıştır. İçtüzük'ün 96'ncı maddesinin birinci fıkrasına göre yazılı soru; "kısa, gerekçesiz ve kişisel görüş ileri sürülmeksizin; kişilik ve özel yaşama ilişkin konuları içermeyen bir önerge ile yazılı olarak cevaplanmak üzere milletvekillerinin, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara yazılı olarak soru sormalarından ibarettir." Aynı maddenin ikinci fıkrasının son cümlesi ile de yazılı soru önergelerine belge eklenemeyeceği hüküm altına alınmıştır. Yine İçtüzük'ün 97'nci maddesi de "başka bir kaynaktan kolayca öğrenilmesi mümkün olan konular" ve "tek amacı istişare sağlamaktan ibaret konular"ı içeren soruların Başkanlıkça kabul edilmeyeceğini hükme bağlamıştır. TBMM İçtüzüğü'nün 67'nci maddesinin ikinci fıkrası "Başkanlığa gelen yazı ve önergelerde kaba ve yaralayıcı sözler varsa, Başkan, gereken düzeltmelerin yapılması için, o yazı veya önergeyi sahibine geri verir" hükmünü haizdir.
Diğer taraftan, Anayasa'nın 138'inci maddesinin üçüncü fıkrası "görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz." hükmünü içermektedir.
Bu kapsamda, TBMM Başkanlığına sunulan yazılı soru önergeleri, yukarıda anılan hükümler ile Anayasa ve İçtüzük'te öngörülen emredici diğer hükümlere uygunluğu bakımından değerlendirilmektedir. İçerik bağlamında yapılan değerlendirmenin yanı sıra, soru önergeleri şekli bakımdan da incelenmektedir. Söz konusu değerlendirme, imza eksikliği, hitap sorunu, muhatapsızlık veya muhatap adı ile unvanı arasındaki uyumsuzluk, mükerrerlik ve soru önergesine herhangi bir belgenin ekli olup olmaması ölçütleri dikkate alınarak yapılmaktadır.
Yapılan değerlendirme sonucunda soru önergeleri TBMM Başkanı'nca işleme alınmakta veya sahibine iade edilmektedir. Şekli sorunları düzeltilmeyen ya da içeriği Anayasa veya İçtüzük'e aykırılık taşıyan soru önergeleri TBMM Başkanı'nca işleme alınmamakta ve iadeye konu edilmektedir. Soru önergelerinin iadesi, TBMM Başkanı tarafından imzalanan bir yazı ile gerçekleştirilmektedir. İade yazısında, önergenin tarihi, muhatabı, Anayasa veya İçtüzük'e aykırı görülen soru, sorular veya kısımları ve aykırılık sebebi ile iade gerekçesinde belirtilen hususlar doğrultusunda düzeltildiği takdirde önergenin işleme alınabileceği belirtilmektedir. İlgi önergelerinizde yer alan soru önergenizin iade işlemi yukarıda izah edilen usule uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Anayasa ve TBMM İçtüzüğü'ne şekil ve içerik bakımından uygun olarak hazırlandığı tespit edilen soru önergeleri ise ilgili Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakana gönderilmektedir.