Yükseköğretim öğrencilerine verilen burs ve kredilerin artırılması talebine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak tarafından Anayasanın 98' inci ve TBMM içtüzüğünün 96' ncı ve 99' uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Türkiye'de yükseköğrenim gören milyonlarca öğrenci, artan yaşam maliyetleri, barınma sorunu, ulaşım giderleri, eğitim materyallerine erişim güçlüğü ve yetersiz burs-kredi destekleri nedeniyle ciddi ekonomik zorluklarla karşı karşıya bulunmaktadır. Özellikle son yıllarda yaşanan yüksek enflasyon, kira ve yurt ücretlerindeki artış, beslenme maliyetlerindeki yükseliş ve eğitim giderlerinin katlanması, öğrencilerin eğitim hayatlarını sürdürebilmelerini giderek zorlaştırmaktadır. Okul terk oranları her düzeyde ciddi oranlardadır.

Önlisans, lisans, yüksek lisans ve doktora düzeylerinde öğrenim gören öğrenciler için sağlanan burs ve kredi miktarları, öğrencilerin barınma, beslenme, ulaşım, iletişim, kırtasiye ve akademik materyal giderlerini karşılamaktan uzak kalmaktadır. Bu durum birçok öğrenciyi eğitimine devam edebilmek için çalışmak zorunda bırakırken, akademik başarıyı olumsuz etkilemekte ve eğitimde fırsat eşitliğini zedelemektedir. Özellikle dar gelirli ailelerden gelen öğrenciler açısından yükseköğrenime erişim ve yükseköğrenimi tamamlama süreci giderek daha maliyetli hale gelmektedir.

Anayasa'nın 42'nci maddesinde güvence altına alınan eğitim hakkının etkin biçimde kullanılabilmesi için öğrencilerin insanca yaşam koşullarına sahip olması, ekonomik nedenlerle eğitimden kopmaması ve kamusal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda yükseköğrenim öğrencilerinin yaşadığı ekonomik ve sosyal sorunların boyutunun ortaya çıkarılması ve gerekli önlemlerin ivedilikle alınması elzemdir. Bu bağlamda;

SORULAR

1. Türkiye genelinde 2025-2026 eğitim öğretim yılında önlisans, lisans, yüksek lisans ve doktora düzeylerinde öğrenim gören öğrenci sayısı kaçtır? Bu öğrencilerin kaçma burs ve/veya öğrenim kredisi verilmektedir?

2. Hâlihazırda önlisans, lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencilerine verilen aylık burs ve kredi miktarları nedir? Bu tutarlar belirlenirken öğrencilerin yaşam maliyetlerine ilişkin hangi veriler dikkate alınmaktadır?

3. Önlisans, lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencilerinin burslarının 2010-2025 yılları arasındaki eğilimi nasıl olmuştur? Bu miktarların asgari ücrete oranı nedir?

4. Bakanlıkların elinde bulunan verilere göre bir yükseköğrenim öğrencisinin aylık ortalama barınma, beslenme, ulaşım, iletişim ve eğitim materyali giderleri ne kadardır?

5. Son on beş yıl içerisinde burs ve kredi miktarlarındaki artış oranı ile aynı dönemdeki enflasyon, yurt ücretleri ve kira artış oranları karşılaştırıldığında ortaya çıkan fark nedir?

6. Devlet yurtlarına yerleşemediği için özel yurt veya kiralık konutlarda barınmak zorunda kalan yükseköğrenim öğrencilerinin sayısı kaçtır? Bu öğrencilerin desteklenmesine yönelik hangi çalışmalar yürütülmektedir?

7. Bakanlıkların yaptığı araştırmalara göre ekonomik nedenlerle eğitimini donduran, kaydını sildiren veya öğrenimine ara veren yükseköğrenim öğrencisi sayısı kaçtır?

8. Öğrencilerin temel ihtiyaçlarını karşılayabilmek amacıyla eğitimleri sırasında ücretli bir işte çalışmak zorunda kaldığına ilişkin Bakanlıkların elinde herhangi bir veri bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa bu öğrencilerin sayısı kaçtır?

9. Yükseköğrenim öğrencilerine verilen burs ve kredi tutarlarının asgari ücret, açlık sınırı veya yoksulluk sınırı gibi ekonomik göstergeler esas alınarak yeniden belirlenmesine yönelik bir çalışma bulunmakta mıdır?

10. Engelli öğrenciler, depremzede öğrenciler, koruma altındaki gençler ve dar gelirli ailelerin çocukları için mevcut burs ve destek programlarının kapsamı nedir? Bu programlardan yararlanan öğrenci sayısı kaçtır?

11. Yükseköğrenim öğrencilerinin barınma, beslenme, ulaşım ve eğitim materyallerine erişim sorunlarının çözümüne yönelik olarak 2026-2027 yılı içerisinde hayata geçirilmesi planlanan yeni destek programları bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa bunlar nelerdir?