Marmara 6 Nolu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda yaşandığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Akın GÜRLEK tarafından Anayasanın 98. ve Içtüzüğün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Çağdaş Hukukçular Derneği İstanbul Şubesi, 23.07.2025 tarihinde Marmara 6 No'lu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda kalan tutukluların temel hak ve özgürlüklerine ilişkin ciddi hak ihlallerinin yer aldığı raporunu açıklamıştır. Raporda, cezaevinde uygulanan infaz rejiminin münferit uygulamaların ötesine geçtiği, sistematik nitelik kazandığı ve temel hakları ihlal eden uygulamaların yaygınlaştığı ileri sürülmektedir.

Raporda yer alan iddialara göre, ceza infaz kurumunda kapasitenin üzerinde tutuklu barındırılması nedeniyle bazı tutuklular yerde ve koridorlarda uyumak zorunda kalmaktadır. Koğuşlarda bulunan kamera sistemleri mahpusların uyuma, giyinme ve günlük yaşamlarını sürekli kayıt altına alarak özel hayatın gizliliği ile mahremiyet hakkını zedelemektedir. Tutukluların mahremiyetlerini korumaya yönelik girişimleri ise disiplin yaptırımı gerekçesi haline gelmektedir.

Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Haklarında mahkemeler veya infaz hâkimlikleri verilmiş kesinleşmiş bir hücre cezası bulunmayan bazı tutuklular, yalnızca Idare Disiplin Kurulu' nuri kararı ile yaklaşık 8 metrekare büyüklüğündeki hücrelerde günde 22 saate varan sürelerle tutulmaktadır. Bu uygulamanın fiilen süresiz bir izolasyon rejimine dönüştüğü ve cezanın infazına ek yeni bir yaptırım niteliği taşıdığı iddia edilmektedir. Ceza infaz koruma personeli sayımlar sırasında fiziksel müdahalede, sözlü saldırı ve hakaretlerde bulunmaktadır.

Cem Dursun, Taceddin Erol Şahin, Hasan Basri Yıldız, Cemil Kurt ve Emircan Yazı hak ihlallerine karşı günlerdir açlık grevini sürdürmektedir. Açlık grevindeki tutuklular sağlık hizmetlerine erişimde ciddi sorunlar yaşamaktadır. Wernicke-Korsakoff sendromu gibi kalıcı sağlık sorunlarını önlemek açısından hayati öneme sahip B1 (tiamin) vitamini, bitki çayı ve şekerin günlerce verilmediği öne sürülmektedir. Bazı temel desteklerin zamanında sağlanmadığı yönündeki iddialar, yaşam hakkı ve sağlık hakkı ihlali bakımından ciddi endişelere neden olmaktadır.

Anayasa'nın 17. maddesi, herkesin yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahip olduğunu belirtmektedir. 56. maddesi ise sağlıklı yaşam hakkını güvence altına almaktadır. Türkiye'nin taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Birleşmiş Milletler Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi ile Birleşmiş Milletler Mahpuslara Muameleye İlişkin Asgari Standart Kuralları (Nelson Mandela Kuralları) da özgürlüğünden yoksun bırakılan kişilerin insan onuruna yakışır koşullarda tutulmasını ve işkence ile kötü muamele yasağına mutlak surette uyulmasını öngörmektedir. Ceza infaz kurumlarında temel hak ve özgürlüklerin korunması hukuk devletinin anayasal yükümlülüğüdür.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Marmara 6 No'lu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda yaşandığı iddia edilen hak ihlalleri ve kötü muameleler Bakanlığınızın bilgisi dahilinde midir?

2. Marmara 6 No'lu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu hakkında 2025 ve 2026 yıllarında Bakanlığınıza ulaşan hak ihlali, kötü muamele ve işkence iddiasına ilişkin başvuru sayısı kaçtır? Bu başvuruların kaçı hakkında soruşturma başlatılmıştır?

3. Marmara 6 No'lu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nun resmi kapasitesi kaç kişidir? Kurumda kaç hükümlü ve tutuklu bulunmaktadır? Koğuşlarda kapasite fazlalığı nedeniyle hükümlü ve tutukluların yerde veya koridorlarda yatmak zorunda kaldığı iddiası hakkında açıklamanız var mıdır?

4. Koğuş ve ortak yaşam alanlarında bulunan kamera sistemlerinin tutukluların mahremiyetini ihlal etmeyecek şekilde kullanılması için hangi tedbirler alınmaktadır?

5. Tutukluların mahremiyet gerekçesiyle kamera görüş açısını kapatmaları nedeniyle disiplin işlemi uygulandığı iddiaları doğru mudur?

6. Haklarında infaz hakimliği veya mahkeme kararıyla verilmiş kesinleşmiş hücre cezası bulunmayan tutukluların, Idare Disiplin Kurulu kararlarıyla uzun süre tek kişilik veya dar alanlarda tutulduğu iddiası hakkında açıklamanız var mıdır? Böyle bir uygulamanın hukuki dayanağı nedir?

7. Marmara 6 No'lu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda günde 22 saate varan izolasyon uygulamasına tabi tutulan tutuklu sayısı kaçtır?

8. Sayım sırasında ceza infaz koruma memurlarının fiziksel müdahalede bulunduğu, hakaret ettiği ve kötü muamele uyguladığı iddiaları hakkında herhangi bir inceleme başlatılmış mıdır?

9. Resmi verilere göre Marmara 6 No'lu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda açlık grevinde bulunan tutuklu sayısı kaçtır? Bu kişilerin sağlık durumları hangi sıklıkta ve ne şekilde takip edilmektedir?

10. Açlık grevindekilere B1 (tiamin) vitamini, şeker, tuz ve benzeri tıbbi açıdan gerekli destek ürünlerinin zamanında verilmediği iddiaları doğru mudur? Bu konuda Bakanlığınızca herhangi bir inceleme yapılmış mıdır?

11. Marmara 6 No'lu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu son iki yıl içerisinde Bakanlık denetim birimleri, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu veya Cezaevi İzleme Kurulları tarafından denetlenmiş midir? Denetimlerde tespit edilen eksiklikler nelerdir ve bunların giderilmesi için hangi işlemler yapılmıştır?

12. Marmara 6 No'lu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda ileri sürülen barınma, mahremiyet, sağlık, tecrit, disiplin uygulamaları ve kötü muamele iddiaları tüm yönleriyle araştırılıp sonuçlar şeffaf bir şekilde kamuoyuyla paylaşılacak mıdır?