Edirne F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda yaşandığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin
Kaynak göster
Gökhan Günaydın (CHP), 15 Mayıs 2024 tarihinde 7/12225 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 257 gün sonra, 27 Ocak 2025).
Gökhan Günaydın (CHP, İstanbul). “Edirne F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda yaşandığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/12225, 15 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-12225-edirne-f-tipi-yuksek-guvenlikli-kapali-ceza-infaz-kurumunda-yasandigi-iddia-edilen-hak-ihl (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/85b63986-69f2-4446-870e-018f8064fe02
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 257 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz Tunç tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını talep ederim.
Doç. DR Gökhan GÜNAYDIN anbul Milletvekili CHP Grup Başkanvekili
Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü'nün resmi web sitesinde yer alan bilgilere göre; 01.03.2024 tarihi itibariyle Türkiye'de 272 kapalı ceza infaz kurumu, 99 müstakil açık ceza infaz kurumu, 4 çocuk eğitimevi , 11 kadın kapalı, 8 kadın Açık, 9 çocuk ve gençlik kapalı ceza infaz kurumu olmak üzere toplam 403 ceza infaz kurumu bulunmakta olup, bu kurumların kapasitesi 295.702 kişiliktir. 1 Nisan 2024 tarihli itibariyle bu hapishanelerde; 13 bin 56V'i kadın, 2 bin 912'si çocuk ve 4 bin 683'ü 65 yaş üstü olmak üzere toplam 322 bin 780 kişi tutuluyor. Bu da 27 bin 78 kapasite fazlası olduğunu gösteriyor. İnsan Hakları Derneği (İHD) İstanbul Şubesi'ne Aralık-Ocak-Şubat 2024 döneminde yapılan 69 başvuruya göre Marmara Bölgesi hapishanelerinde bu dönemde en az 1076 hak ihlali tespit edilmiştir.'
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
İHD'ye ulaşanların yanı sıra tutuklular uğradıkları hak ihlallerine ilişkin zaman zaman tarafımıza da bilgi ulaştırmaktadır. Bunlardan biri, 24 Nisan 2024'te gelen bir mektuptur. Edirne F Tipi Yüksek Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumu'nda kalmakta olan bir tutuklu gönderdiği mektupta, cezaevinde yaşadıkları hak ihlallerini, kötü muameleleri, cezaevi yönetiminin hukuksuz ve keyfi uygulamalarını dile getirmiştir. Mektuba göre 12 Şubat 2024 tarihinde, hapishane idaresinin A-20 hücresinde bulunan tutukluları A-17'ye geçirme kararı bahanesiyle, tutukluların özel eşyalarından (aile fotoğrafları, kendi çalışma notları, savunma notları, kitapları, mektupları vb.) mahkemenin kendilerine verdiği kantin fişlerine kadar hepsi kendi gözetimleri dışında adeta yağmalanmış ve el konulmuştur. Tutukluların bu duruma itirazına ise gardiyanlar sert müdahale ile karşılık vermiş, fiziksel şiddet uygulamışlardır. Hukuken hücre aramaları güvenlik amaçlı belirlenen kriterlere yapılması gerekirken söz konusu yer değişikliği bahanesiyle tutukluların tüm kişisel eşyalarına el konulması önemli bir hak ihlalidir.
Türkiye hapishanelerinde tutulan tüm tutuklular devletin denetimi ve sorumluluğu altındadır. Her bir tutuklunun yaşama, işkence görmeme, aile ve özel hayatına saygı gösterilmesi, haberleşme ve insan olmaktan kaynaklı tüm haklarının kullanılması konusunda devletin gerekli tedbirleri alması, bu hakları ihlal edenler hakkında etkili yaptırımlar uygulaması gerekmektedir. Bu nedenle Edirne F Tipi Yüksek Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumu'nda yaşanan hak ihlalinin, insan haklarını ve evrensel kuralları merkezine alan bir anlayışla giderilmesi ulusal ve uluslararası mevzutın bir gereğidir.
• https:/www.ihd.org.trmarmara-bolgesi-hapishaneleri-ocak-şubat-mart-2024-hak-ihlalleri-raporu/
Bu bağlamda;
SORULAR
Edirne F Tipi Yüksek Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumu'nda yaşanan söz konusu hak ihlalleri Bakanlığınızın bilgisi dahilinde midir?
Edinme F Tipi Yüksek Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumu yönetiminin keyfi bir şekilde tutukluların gözetimi olmaksızın kişisel eşyalarının tamamına el koyduğu; buna itiraz eden tutuklulara gardiyanlarca fiziksel şiddet uygulandığı iddiaları araştırılacak mıdır?
İddialar doğru ise uygulamanın gerekçesi nedir? Bu uygulama cezaevi yönetiminin keyfi bir uygulaması mıdır yoksa ulusal ve uluslararası mevzuat ve anlaşma hükümleri uyarınca mı gerçekleştirilmiştir?
Hakları ihlal eden görevliler hakkında bir inceleme başlatılacak mıdır?
Tutukluların el konulan eşyalarının iadesi sağlanacak mıdır?
Edirne F Tipi Yüksek Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumu'nda kalmakta olan kaç tutuklu-hükümlü hak ihlalleri yaşadığı için Bakanlığınıza başvuru yapmıştır? Bu başvuruların kaçı incelenmiş ve sonuçlandırılmıştır?
Edirne F Tipi Yüksek Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumu hangi sıklıkta denetlenmektedir? Denetimler etkin bir şekilde yapılmakta mıdır?
Türkiye'deki Ceza infaz kurumlarında yaşanan hak ihlallerini, kötü muameleyi ve cezaevi yönetimlerinin keyfi uygulamalarını engellemeye yönelik yaptığınız bir çalışma var mıdır?
Tutukluların Anayasa, yasa ve uluslararası sözleşmelerden doğan haklarını kullanmaları sağlanacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1436034 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, İstanbul Milletvekili Doç. Dr. Gökhan Günaydın tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/12225 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99, maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana httn://vatandaş uvan gov tr adresinden VDİ7K9h - XadaBf5 - eFfâhno - R9OCUXK- ile erirehilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-603-134/223 N Konu : Yazılı soru önergesi 1d; çi /2025
Sayın Doç. Dr. Gökhan GÜNAYDIN İstanbul Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/12225 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklulara karşı kötü muamele vakalarının yaşanmaması ve bu tür şikâyet sebeplerinin ortadan kaldırılması için mevzuatımızda köklü değişiklikler yapılmıştır.
Bu çerçevede, ceza infaz kurumları; yargı denetimi kapsamında 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu ile oluşturulan infaz hâkimleri; idari denetim kapsamında Adalet Bakanlığı müfettişleri ile Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü hâkim ve kontrolörleri; sivil toplum kuruluşlarının denetimi kapsamında 4681 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri İzleme Kurulları Kanunu hükümleri gereğince oluşturulan izleme kurulları; idari özerkliğe sahip kurumların denetimi kapsamında 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu uyarınca kurulan Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu; parlamento denetimi kapsamında Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ya da araştırma komisyonlarının başkan ve üyeleri; uluslararası denetim kapsamında Avrupa İşkencenin Önlenmesi Sözleşmesi gereğince Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi tarafından denetlenmesinin yanı sıra, Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiserliği ve Birleşmiş Milletler Keyfi Tutuklamalar Çalışma Grubu tarafından denetlenmektedir.
Ayrıca, Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Sözleşmeye Ek İhtiyari Protokolü (OPCAT), 27/10/2011 tarihinde Ülkemiz bakımından yürürlüğe girmiştir. Bilindiği üzere, Ek Protokol çerçevesinde kişilerin özgürlüklerinden yoksun bırakıldığı gözaltı merkezleri ve ceza infaz kurumlarına Ek Protokolde belirtilen denetleme organınca ziyaretler düzenlenebilecektir.
Ceza infaz kurumları, yukarıda belirtilen hem ulusal hem de uluslararası bağımsız kuruluşlar tarafından düzenli aralıklarla haberli ve habersiz olarak ziyaret edilmekte, hükümlü ve tutukluların sağlık ve yaşam koşulları, iç güvenlik, sevk ve nakil işlemleriyle ilgili aksaklık ve eksiklikler yetkili mercilere bildirilmektedir.
Hükümlü ve tutuklular veya sivil toplum örgütleri, resmi ya da özel insan hakları kuruluşları tarafından yapılan başvurular titizlikle incelenmekte, adli ve idari yönden yapılan soruşturmalar sonucunda kusur ve ihmali olan görevliler hakkında yasal gereğine tevessül edilmektedir.
• Arama, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun "Arama" kenar başlıklı 36. ve 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden O03B0TXx - wVGÇVRe - NwlOkip - R782D0- ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin, "Arama, güvenlik tatbikatı ve sayım" kenar başlıklı 34. maddesinde düzenlenmiştir.
Arama hükümlerini düzenleyen ceza infaz mevzuatımız, Ülkemizin taraf olduğu sözleşmeler ve uluslararası düzenlemeler dikkate alınmak suretiyle hazırlanarak yürürlüğe konulmuştur. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin Üye Devletlere Avrupa Cezaevi Kuralları Hakkında REC (2006) 2 sayılı Tavsiye Kararının "Arama ve Kontroller" başlığını taşıyan 54. maddesinde, görevlilerin arama yaparken uyacakları detaylı prosedürlerin olması, arama yapılacak hallerin ve arama şekillerinin ulusal mevzuatta düzenlenmesi, aranan kişilerin küçük düşürülmemesi, aramanın hemcins olan görevliler tarafından yapılması gibi hususlara yer verilmiştir. Yönetmeliğin 34. maddesinde yer alan düzenleme de söz konusu Tavsiye Kararındaki hükümler ile paralellik arz etmektedir.
Aramanın amacı, kurumda bulundurulması yasak olan eşya ve kanunla yasaklanan uyuşturucu maddelerin yanı sıra telefon ve sim kartı gibi haberleşme araçları ile bıçak ve jilet gibi kesici ve bereleyici aletlerin kuruma girişinin önüne geçmektir. Ayrıca, terör örgütlerinin ceza infaz kurumundaki hükümlü ve tutuklularla bağlantılarını kesmek için örgütsel iletişim niteliğinde değerlendirilebilecek haberleşme evrak ve belgelerinin kuruma girişinin engellenmesi hedeflenmektedir.
Bu çerçevede insan onuru ve haysiyetine saygı ile utanma duygusunun ihlal edilmemesi esasları doğrultusunda yapılan aramalar, kurumların güvenliğinin sağlanabilmesi için tedbir amaçlı gerçekleştirilmekte olup, herhangi bir keyfi uygulama söz konusu değildir.
HI- Süreli veya süresiz yayınlardan yararlanma hakkı 5275 sayılı Kanunun 62. maddesinde düzenlenmiş olup, maddenin birinci fıkrasında hükümlünün, mahkemelerce yasaklanmamış olması koşuluyla süreli ve süresiz yayınlardan bedelini ödeyerek yararlanma hakkına sahip olduğu; ikinci fıkrasında resmi kurumlar, üniversiteler, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile mahkemelerce yasaklanmamış olması koşuluyla, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ve kamu yararına çalışan dernekler tarafından çıkartılan gazete, kitap ve basılı yayınların, hükümlülere ücretsiz olarak ve serbestçe verileceği; eğitim ve öğretimine devam eden hükümlülerin ders kitaplarının denetime tâbi tutulamayacağı; üçüncü fıkrasında kurum disiplinini, düzenini veya güvenliğini bozan ya da tehlikeye düşüren, hükümlülerin iyileştirilmesi amacına ulaşmayı zorlaştıran yahut müstehcen haber, yazı, fotoğraf ve yorumları kapsayan hiçbir yayının hükümlüye verilmeyeceği; dördüncü fikrasında ilan ve reklamın geçici süreyle kesilmesi hâli dışında Basın İlân Kurumu aracılığıyla resmi ilan ve reklam yayınlama hakkı bulunmayan gazetelerin, ceza infaz kurumuna kabul edilmeyeceği, yabancı dilde yayımlanmış gazete ve dergilerin ceza infaz kurumuna kabul edilmesinde Adalet Bakanlığının yetkili olduğu, hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
IV- Edirne Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 23/12/2024 tarihli cevapta;
A) Edirne F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda oda değişikliği sırasında görevli personel tarafından mevzuata uygun şekilde yapılan aramada hakkında mahkemeler tarafından toplatma kararı verilen bazı gazete, kitap ve dergilerin bulunduğu, Kurum Eğitim Kurulu Başkanlığı tarafından 13/02/2024 tarihinde bu yayınlara el konulması kararı verildiği ve ilgililere tebliğ edildiği, anılan kararın infaz hâkimliği ve ağır ceza
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden 903BOTXx - WV6OVRe - NwlOkIp - R782D0- ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü mahkemesinin denetiminden geçerek kesinleştiği,
B) Kurumun son olarak 22/11/2024 tarihinde Kontrolörler Kurulu Başkanlığı tarafından denetlendiği,
CO) Kurumda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, ©) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı, Bildirilmiştir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.ir adresinden ÇO3BOTX - WVGOVRe - NwlOkip - R782D6- ik erişebilirsin
Yılmaz TUNÇBakan