Şanlıurfa'da haşerelerle mücadele kapsamında yürütülen çalışmalara ilişkin

Aşağıda belirtilen sorularımın, İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi tarafından Anayasa'nın 98'imci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Yaz aylarında sıcaklıkların en yoğun hissedildiği illerden biri olan Şanlıurfa'da sivrisinek, karasinek, kene ve diğer zararlıların çoğalması, vatandaşların günlük yaşamını olumsuz etkilemenin ötesinde ciddi bir halk sağlığı sorununa dönüşmektedir. Sulama kanalları, dere yatakları, foseptikler, rögarlar, hayvancılık alanları, açıkta biriken atık sular ve uzun süre temizlenmeyen çevresel alanlar haşereler için geniş üreme ortamları oluşturmaktadır. Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi, kent genelinde araç ve personelle ilaçlama faaliyetleri yürüttüğünü açıklamakta; buna karşılık farklı ilçe ve mahallelerden ilaçlama çalışmalarının düzensiz veya yetersiz kaldığı yönünde şikâyetler gelmektedir. Yapılan açıklamalarla vatandaşların sahada yaşadığı sorun arasındaki bu çelişki, ilaçlama hizmetlerinin yalnızca faaliyet sayılarıyla değil, sonuçları ve etkinliği bakımından da denetlenmesini zorunlu kılmaktadır.

Anayasa'nın 2'nci ve 5'inci maddeleri uyarınca devlet, kişilerin huzur ve refahını sağlamak ve sosyal hukuk devleti ilkesinin gereklerini yerine getirmekle yükümlüdür. Belediyelerin insan sağlığını doğrudan ilgilendiren çevre sağlığı hizmetlerinin denetimsiz bırakılması, vatandaşların her yaz tekrar eden ve önlenebilir nitelikteki bir sorunla baş başa bırakılması anlamına gelmektedir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Şanlıurfa'da 2024, 2025 ve 2026 yıllarında sivrisinek, karasinek, kene ve diğer haşereler nedeniyle Büyükşehir Belediyesi, ilçe belediyeleri, Valilik, kaymakamlıklar ve ilgili kamu kurumlarına kaç şikâyet yapılmıştır? Şikâyetlerin ilçe ve mahalle bazındaki dağılımı nedir?

2. Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi ile ilçe belediyelerinin haşereyle mücadele faaliyetleri son üç yılda kaç kez denetlenmiştir? Denetimlerde hangi ilçelerde personel, araç, ilaçlama sıklığı, uygulama alanı veya müdahale süresi bakımından eksiklik tespit edilmiştir?

3. Kent genelinde ilaçlama yapıldığı açıklanmasına rağmen bazı mahallelerde şikâyetlerin devam etmesinin nedenleri araştırılmış mıdır? İlaçlamanın yapıldığı tarih ve alanlarla vatandaş şikâyetlerinin yoğunlaştığı bölgeler karşılaştırılmış mıdır?

4. Şanlıurfa'nın 13 ilçesinde görev yapan ilaçlama personeli ve araç sayısı kaçtır? Bunların ilçelere göre dağılımı, günlük çalışma kapasitesi, kırsal mahalleleri ziyaret sıklığı ve 2026 yılında kullanılan ilaç miktarı nedir?

5. Belediyelerce kullanılan biyosidal ürünlerin ruhsatı, uygulayıcı personelin eğitimi, uygulama dozu ve insan sağlığına uygunluğu hangi kurum tarafından ve kaç kez denetlenmiştir? Usule aykırı ürün veya uygulama tespit edilmiş midir?

6. Sulama kanalları, dere yatakları, foseptikler, rögarlar, hayvancılık işletmeleri, mevsimlik tarım işçisi yerleşimleri ve kırsal mahalleleri kapsayan ortak bir vektörle mücadele planı bulunmakta mıdır? Bu alanlardan kaçı düzenli takip ve ilaçlama programına alınmıştır?

7. Şanlıurfa'da haşereyle mücadelede yetersizliği veya ihmali tespit edilen belediye ve kamu görevlileri hakkında hangi idari işlemler yapılmıştır? Her yaz tekrar eden bu sorunun kalıcı biçimde çözülmesi için uygulanacak denetim, personel, bütçe ve koordinasyon tedbirleri nelerdir?