KGM'nin 2025 yılı yatırım programı kapsamında Eskişehir'de yürüttüğü projelerin akıbetine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Sayın Abdulkadir Uraloğlu tarafından Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri çerçevesinde yazılı olarak yanıtlanması için gereğini arz ederim.

15 Ocak 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 2025 Yılı Yatırım Programında yer alan Eskişehir'in ilçe bağlantı yollarına ilişkin olarak, 25 Şubat 2025 tarihinde Bakanlığınıza yönelttiğim 7/24649 esas sayılı yazılı soru önergesinde; yatırımların yıllardır tamamlanamadığına, ayrılan ödeneklerin proje maliyetlerine göre yetersiz kaldığına ve güzergâhlarda meydana gelen kazalar nedeniyle ciddi can ve mal kayıpları yaşandığına dikkat çekilmiş; projeler için ek ödenek ayrılıp ayrılmayacağı ve ne zaman tamamlanacağı sorulmuştur.

Bakanlığınız tarafından verilen cevapta ise dört karayolu projesine ilişkin sorular ayrı ayrı yanıtlanmamış; söz konusu yapım çalışmalarının "2025 yılı Yatırım Programında tahsis edilen bütçe ödenekleri doğrultusunda ve iş programına uygun olarak devam etmekte" olduğu belirtilmiştir.

Gerekçenin tamamını göster (14 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

• Aradan geçen süre ve 2026 Yılı Yatırım Programındaki veriler birlikte değerlendirildiğinde;

• Eskişehir-Alpu-Mihalıççık Yolu (By.Bşk. 40 km, köprü 182 m, Ty.Bşk. 45 km.)

2017 yılında yatırım programına alınan ve aradan 9 yıl geçmesine rağmen tamamlanamayan projenin toplam proje tutarı 2 milyar 554 milyon 13 bin TL, 2025 yılı sonu itibarıyla kümülatif harcama tutarı 687 milyon 585 bin TL, 2026 yılı yatırım ödeneği ise 300 milyon TL'dir. Buna göre 2025 yılı sonu itibarıyla güncel proje tutarının yalnızca %26,92'si kadar harcama yapılmıştır.

• Eskişehir-Sakarılıca-Mihalgazi Yolu (Köprü 1.142 m, sathi kaplamalı tek yol 31 km.)

2019 yılında yatırım programına alınan ve aradan 7 yıl geçmesine rağmen tamamlanamayan projenin toplam proje tutarı 1 milyar 395 milyon 72 bin TL, 2025 yılı sonu itibarıyla kümülatif harcama tutarı 463 milyon 596 bin TL, 2026 yılı yatırım ödeneği ise 200 milyon TL'dir: Buna göre 2025 yılı sonu itibarıyla güncel proje tutarının yalnızca %33,23'ü kadar harcama yapılmıştır:

• Eskişehir-Sarıcakaya-Nallıhan Yolu (By.Bşk. 9,20 km, By.Sk. 4,50 km, sathi kaplamalı tek yo1 28 km.)

2020 yılında yatırım programına alınan ve aradan 6 yıl geçmesine rağmen tamamlanamayan projenin toplam proje tutarı 1 milyar 616 milyon 952 bin TL, 2025 yılı sonu itibarıyla kümülatif harcama tutarı 702 milyon 710 bin TL, 2026 yılı yatırım ödeneği ise 200 milyon TL'dir. Buna göre 2025 yılı sonu itibarıyla güncel proje tutarının yalnızca %43,46'sı kadar harcama yapılmıştır.

• Eskişehir-Seyitgazi-Kırka Geçişi Dahil Yolu (By.Bşk. 75,20 km, çift tüp karayolu tüneli 3.127 m, köprü 100 m.)

2022 yılında yatırım programına alınan ve aradan 4 yıl geçmesine rağmen tamamlanamayan projenin toplam proje tutarı 7 milyar 736 milyon 950 bin TL, 2025 yılı sonu itibarıyla kümülatif harcama tutarı 478 milyon 598 bin TL, 2026 yılı yatırım ödeneği ise 375 milyon TL'dir. Buna göre 2025 yılı sonu itibarıyla güncel proje tutarının yalnızca %6,19'u kadar harcama yapılmıştır:.

2026 yılı için ayrılan ödeneklerin tamamının kullanılması halinde dahi, 2025 yılı sonuna kadar yapılan kümülatif harcamalarla birlikte karşılanabilecek tutar; güncel proje maliyetinin Eskişehir-Alpu-Mihalıççık yolunda yaklaşık %38,67'sine, Eskişehir-Sakarulıca-Mihalgazi yolunda %47,57'sine, Eskişehir-Sarıcakaya-Nallıhan yolunda %55,83'üne, Eskişehir-Seyitgazi-Kırka yolunda ise yalnızca %11,03'üne ulaşabilecektir.

• Diğer taraftan, 2025 Yılı Yatırım Programında söz konusu dört projenin toplam proje maliyeti 10 milyar 96 milyon 376 bin 565 TL iken, 2026 Yılı Yatırım Programında toplam proje maliyeti 13 milyar 302 milyon 987 bin TL'ye yükselmiştir. Böylece yalnızca bir yılda söz konusu yatırımların toplam proje maliyetinde 3 milyar 206 milyon 610 bin 435 TL, başka bir ifadeyle yaklaşık %31,76 oranında artış meydana gelmiştir.

Özellikle Eskişehir-Alpu-Mihalıççık ve Eskişehir-Seyitgazi-Kırka güzergâhları, yıllardır meydana gelen ölümlü ve yaralanmalı trafik kazaları nedeniyle Eskişehir kamuoyunda "ölüm yolu" olarak nitelendirilmektedir. Her yıl yaşanan kazalarda yurttaşlarımızın hayatını kaybetmesine, yaralanmasına ve ciddi maddi kayıplar meydana gelmesine rağmen bu yolların yıllardır tamamlanamaması, ulaşım sorununun ötesinde bir can güvenliği sorununa dönüşmüştür.

Ülke genelinde yaklaşık 30 bin kilometrelik bölünmüş yol ağına ulaşıldığı iktidar ve Bakanlığınız tarafından bir başarı olarak kamuoyuna sunulurken; Eskişehir'in ilçeleriyle bağlantısını sağlayan ve yatırım programlarında yıllardır yer alan bu yolların halen tamamlanamamış olması, yatırım öncelikleri ve kaynakların etkin kullanımı bakımından açıklanmaya muhtaçtır.

Bu kapsamda;

SORULAR

1. Yatırım programına alınmalarının üzerinden sırasıyla 9, 7, 6 ve 4 yıl geçen Eskişehir-Alpu-Mihalıççık, Eskişehir-Sakarılıca-Mihalgazi, Eskişehir-Sarıcakaya-Nallıhan ve Eskişehir-Seyitgazi-Kırka yollarının her biri için 29 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla fiziki gerçekleşme oranı nedir? Her bir projede bugüne kadar kaç kilometrelik kesim tamamlanmış, kaç kilometrelik kesimde çalışmalar devam etmekte ve kaç kilometrelik kesimde henüz yapım çalışmasına başlanmamıştır?

2. 2025 yılı sonu itibarıyla güncel proje tutarlarının Eskişehir-Alpu-Mihalıççık yolunda yalnızca %26,92'si, Eskişehir-Sakarılıca-Mihalgazi yolunda %33,23'ü, Eskişehir-Sarıcakaya-Nallıhan yolunda %43,46'sı ve Eskişehir-Seyitgazi-Kırka yolunda yalnızca %6,19 u kadar harcama yapılabilmiş olmasının nedenleri nelerdir?

3. 2026 Yılı Yatırım Programında söz konusu projeler için sırasıyla 300 milyon TL, 200 milyon TL, 200 milyon TL ve 375 milyon TL ödenek ayrılmasının gerekçesi nedir? Yatırım programına alınmalarının üzerinden yıllar geçmesine rağmen projelerin tamamlanmasına imkân vermeyecek düzeyde ödenek tahsis edilmesi Bakanlığınızın yatırım planlaması ve öncelikleriyle nasıl bağdaşmaktadır?

4. Söz konusu dört projenin yapım çalışmalarının hızlandırılması amacıyla 2026 yılı içerisinde ek ödenek tahsis edilmesi veya mevcut ödeneklerin artırılması planlanmakta mıdır? Planlanıyorsa her bir proje için öngörülen ek ödenek tutarı ne kadardır?

   • 5- 2025 Yılı Yatırım Programında toplam 10 milyar 96 milyon 376 bin 565 TL olan dört projenin toplam maliyetinin, 2026 Yılı Yatırım Programında 13 milyar 302 milyon 987 bin TL'ye yükselerek yalnızca bir yılda 3 milyar 206 milyon 610 bin 435 TL artmasının nedenleri nelerdir? Yatırım programına alınmalarına rağmen yeterli ödenek ayrılmayarak yıllardır tamamlanamayan söz konusu projelerin uzaması nedeniyle bugüne kadar kamuya yüklenen ilave maliyet ne kadardır? Bu ilave kamu yükünün oluşmasına neden olan planlama, ödenek tahsisi ve uygulama süreçlerine ilişkin Bakanlığınızca herhangi bir idari inceleme veya sorumluluk değerlendirmesi yapılmış mıdır?

5. Ülke genelinde yaklaşık 30 bin kilometrelik bölünmüş yol ağına ulaşıldığı Bakanlığınız tarafından kamuoyuna açıklanırken; Eskişehir'in ilçeleriyle bağlantısını sağlayan, yatırım programına alınmalarının üzerinden yıllar geçen ve uzunlukları onlarca kilometreyle sınırlı olan söz konusu yolların hâlen tamamlanamamasının nedenleri nelerdir?

6. Eskişehit-Alpu-Mihalıççık ve Eskişehir-Seyitgazi-Kırka yollarında 2020 yılından 29 Temmuz 2026 tarihine kadar yıllar itibarıyla kaç trafik kazası meydana gelmiştir? Bu kazaların kaçı ölümlü, kaçı yaralanmalı olmuş; kaç yurttaşımız hayatını kaybetmiş, kaç yurttaşımız yaralanmıştır?

7. Yıllardır ölümlü ve yaralanmalı kazaların meydana geldiği Eskişehir-Alpu-Mihalıççık ve Eskişehir-Seyitgazi-Kırka güzergâhlarında, projeler tamamlanıncaya kadar can ve mal güvenliğinin sağlanması amacıyla Bakanlığınızca hangi ilave trafik güvenliği tedbirleri alınmıştır veya alınması planlanmaktadır?

8. Bakanlığınızın 7/24649 esas sayılı önceki soru önergeme verdiği cevapta söz konusu projelerde çalışmaların "iş programına uygun olarak devam ettiği" belirtilmesine rağmen, aradan geçen sürede ortaya çıkan gerçekleşme oranları ve 2026 yılı için ayrılan ödenekler dikkate alındığında; söz konusu dört yol projesinin her birinin tamamlanması için Bakanlığınızın öngördüğü tarih nedir ve 2026 yılı için tahsis edilen mevcut ödenekler bu takvimin gerçekleştirilmesi için yeterli midir?