2018'den bu yana Diyarbakır'da yapılan konkordato başvurularına ilişkin
Kaynak göster
Serhat Eren (DEM Parti), 5 Ağustos 2026 tarihinde 7/47541 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 44 gün sonra, 18 Eylül 2026).
Serhat Eren (DEM Parti, Diyarbakır). “2018'den bu yana Diyarbakır'da yapılan konkordato başvurularına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/47541, 5 Ağustos 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-47541-2018-den-bu-yana-diyarbakir-da-yapilan-konkordato-basvurularina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/76a9c9a4-b15c-4494-93ed-019fd63a3d4b
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 44 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 37 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Ticaret Bakanı Ömer Bolat tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını, arz ederim.
Türkiye' de uygulanan ekonomi politikaları, yüksek finansman maliyetleri, azalan iç talep, artan üretim giderleri ve tahsilat sorunları işletmeler üzerindeki baskıyı ağırlaştırmaktadır. Bu koşulların ticari hayata yansımalarından biri de konkordato başvurularındaki hızlı artıştır. 2025 yılında Türkiye genelinde mahkemeler tarafından 2 bin 817 geçici mühlet kararı verilmiştir. Geçici mühlet kararlarının bir önceki yıla göre yüzde 63, kesin mühlet kararlarının ise yüzde 106 arttığı belirtilmektedir. Aynı yıl 247 dosya iflasla sonuçlanmıştır. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin verilerine göre 2025 yılında kapanan şirket sayısı da yüzde 5,9 artarak 33 bin 270'e ulaşmıştır. Bu veriler, ödeme güçlüğü ve şirket kapanışlarının münferit olaylar olmaktan çıkarak üretim, ticaret ve istihdam üzerinde genişleyen bir risk oluşturduğunu göstermektedir.
Basına yansıyan son bilgilere göre 2026 yılının ilk altı ayında Diyarbakır'da sekiz firma konkordato başvurusunda bulunmuştur. Kentte faaliyet gösteren sanayiciler, yüksek faizler, krediye erişimde yaşanan güçlükler, artan üretim maliyetleri ve nakit akışı sorunlarının işletmeleri ödeme güçlüğüne sürüklediğini ifade etmektedir. Konkordato hukuken işletmelerin faaliyetlerini sürdürebilmesi ve borçlarını yeniden yapılandırabilmesi amacıyla öngörülmüş bir koruma mekanizmasıdır. Bununla birlikte başvuruların kısa süre içinde artması, yerel ekonominin dayanıklılığı bakımından ciddi bir uyarıdır. Konkordato süreci yalnızca başvuru yapan firmayı etkilememektedir. İşçiler, tedarikçiler, küçük esnaf, üreticiler, taşeron işletmeler ve alacaklılar da bu süreçten doğrudan etkilenmektedir. Başvuruların iflas veya faaliyetlerin durmasıyla sonuçlanması halinde kentteki işsizlik, yoksulluk ve göç sorunları daha da ağırlaşabilecektir.
Bu bağlamda;
SORULAR
1 Ocak 2018 ile 30 Haziran 2026 tarihleri arasında Diyarbakır'da konkordato talebinde bulunan gerçek ve tüzel kişi sayısı yıllara göre kaçtır?
Bu başvuruların kaçı geçici mühlet, kesin mühlet, konkordatonun tasdiki, ret ve iflas kararlarıyla sonuçlanmıştır?
Diyarbakır'da konkordato talebinde bulunan işletmelerin sektörlere ve işletme büyüklüklerine göre dağılımı nedir?
Söz konusu işletmelerde başvuru tarihinde toplam kaç kişi çalışmaktadır? Konkordato sürecinde kaç işçi işten çıkarılmıştır?
Konkordato başvurusunda bulunan işletmelerin kamu kurumlarına, çalışanlarına, tedarikçilerine ve diğer işletmelere olan borçlarının toplam tutarı nedir?
2018-2025 yılları arasında Diyarbakır'da kurulan, kapanan ve tasfiye edilen şirket ve kooperatif sayıları yıllara göre kaçtır?
2026 yılının ilk altı ayında Diyarbakır'da kurulan, kapanan ve tasfiye edilen şirket ve kooperatif sayısı kaçtır? Bu sayılar 2025 yılının aynı dönemiyle karşılaştırıldığında nasıl değişmiştir?
Diyarbakır'da konkordato başvurularındaki artışın istihdam, tedarik zinciri, küçük esnaf ve yerel ekonomi üzerindeki etkilerine ilişkin Bakanlığınızca hazırlanmış bir çalışma bulunmakta mıdır?
Konkordato sürecindeki işletmelerin çalışanlarının ücret, kıdem, ihbar ve diğer işçilik alacaklarının korunması amacıyla Bakanlığınızın diğer ilgili kurumlarla yürüttüğü bir çalışma var mıdır?
Diyarbakır'da faaliyet gösteren mikro, küçük ve orta ölçekli işletmelerin artan maliyetler ve piyasa daralması karşısında faaliyetlerini sürdürebilmesi için hangi destekler sağlanmaktadır?
Desteklerden Diyarbakır'da yararlanan işletme sayısı ve sağlanan destek tutarı 2023, 2024, 2025 ve 2026'nin ilk altı ayı itibarıyla nedir?
Diyarbakır'daki işletmelerin kapanmasını ve istihdam kaybını önlemeye yönelik sektörel veya bölgesel bir destek programı hazırlanacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Diyarbakır Milletvekili Sayın Serhat EREN tarafından verilen 7/47541 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Diyarbakır Milletvekili Sayın Serhat EREN'e Ait 7/47541 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
1. 12) Ticaret sicili kayıtları 238 ticaret sicili müdürlüğü tarafından münferit olarak tutulmakta ve bu kayıtlara ilişkin bütün belgeler buralarda saklanmakta olup, ticaret sicili işlemleri Bakanlığımız bünyesindeki Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSIS) üzerinden elektronik ortamda gerçekleştirilmektedir. MERSİS'te ticaret sicilinde tescil edilen ticaret şirketleri ile ticari işletmelere ilişkin bilgiler yer almaktadır.
Bu itibarla, Diyarbakır ilinde 2018-2025 yılları arasında toplam 11.823 şirket (anonim şirket, limited şirket, kollektif şirket, komandit şirket) ve kooperatif kurulmuş iken, 1.444 şirket ve kooperatif kapanmıştır.
Bununla birlikte, Diyarbakır ilinde 2025 yılının ilk altı ayında 767 şirket (anonim şirket, limited şirket, kollektif şirket, komandit şirket) ve kooperatif kurulmuş, 152 şirket ve kooperatif kapanmıştır. 2026 yılının ilk altı ayında ise 887 şirket (anonim şirket, limited şirket, kollektif şirket, komandit şirket) ve kooperatif kurulmuş iken, 117 şirket ve kooperatif kapanmıştır.
Öte yandan, Bakanlığımızca esnaf ve sanatkârlarımızın karşılaştıkları sorunlara ilgili kurum ve kuruluşlar ile iş birliği içerisinde çözümler sunulması için çalışmalara aralıksız şekilde devam edilmekte, sektörlerimizdeki tüm gelişmeler meslek kuruluşlarımızla koordineli şekilde yakından takip edilmektedir.
Bununla birlikte, Bakanlığımızca esnaf ve sanatkârların ekonomik faaliyetlerini sürdürülebilir şekilde devam ettirebilmeleri, değişen piyasa koşullarına uyum sağlamaları ve rekabet güçlerinin korunmasına yönelik gelişmeler takip edilmekte olup, sektörel sorunların ilgili kurumlarla koordinasyon içerisinde değerlendirilmesine yönelik çalışmalar yürütülmektedir.
2002 yılından bu yana, Hazine sübvansiyonlu esnaf ve sanatkâr kredileri kapsamında; faiz oranları ile kesinti ve komisyon oranlarında indirimlerin sağlanması, kredi limitlerinin artırılması, yatırım kredileri ile sıfır faizli kredilerin hayata geçirilmesi, kredi ve kefalet kooperatiflerinin nitelik ve nicelik bakımından geliştirilmesi gibi pek çok önemli imkân ve kolaylık hayata geçirilmiştir. Belirli dönemlerde borçlara ilişkin yapılandırma uygulanmıştır. Yine yakın dönemde, kredi üst limitlerinde yeni artışlar sağlanmış, faiz oranı düşürülmüş, azami taksit ödeme vadesi ile toplam kredi geri ödeme süresinde kolaylıklar sağlanmış, yatırım kredileri içerisine yeni finansman seçenekleri dahil edilmiş, faturalandırma şartı ertelenmiş, SGK ile vergi borçları nedeniyle yaşanan finansmana erişim sorunu ortadan kaldırılmış ayrıca kredi ve kefalet kooperatiflerinin çalışma bölgelerinde düzenleme yapılmıştır. Bunların dışında, Ticaret Bakanlığımızca, esnaf ve sanatkârlarımızın korunması noktasında gerekli tüm diğer adımlar da atılmaktadır.
Diğer taraftan, esnaf ve sanatkârların en önemli tinansman kaynağı olan Hazine sübvansiyonlu krediler kapsamında, 2002 yılından bu yana ülkemiz genelinde 826,6 milyar TL'ye yakın faiz indirimli kredi kullandırmıştır. 2025 yılı içerisinde 257.709 adet kullandırım kapsamında esnaf ve sanatkârlara ülkemiz genelinde 175,8 milyar TL tutarında ve yıllık bazda rekor düzeyde kredi kullandırılmıştır. 2026 yılının ilk 7 ayında ise 114.306 adet kullandırım kapsamında sağlanan kredilerin toplam tutarı 87,4 milyar TL'yi aşmıştır.
Bu çerçevede; 2023-2025 yıllarında ve 2026 yılının ilk altı ayında Diyarbakır ilinde Halk Bankası tarafından 13.152 adet kullandırım kapsamında 7.673.460.563 TL tutarında Hazine destekli esnaf kredisi kullandırılmıştır.
Öte yandan, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 285 inci maddesine göre konkordato başvuruları; iflâsa tabi olan borçlu için anılan Kanunun 154'üncü maddesinin birinci veya ikinci fıkralarında yazılı yerdeki, iflâsa tabi olmayan borçlu için yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesine yapılmaktadır.
Bu kapsamda, iflas ve konkordato başvurularına ilişkin olarak Bakanlığımızda tutulan herhangi bir bilgi bulunmamakta olup, iflas ve konkordato başvurusunda bulunan şirketlere ilişkin bilgilerin ilgili kurum olan Adalet Bakanlığından temin edilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.