2026 yılının Temmuz ayında Muğla'da gerçekleşen orman yangınlarına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Muğla ilimizin Fethiye ve Seydikemer ilçelerinde Temmuz 2026 sonu itibarıyla peş peşe meydana gelen orman yangınları büyük bir ekolojik yıkıma yol açmış, yerleşim yerlerini tehdit ederek yurttaşlarımızın can ve mal güvenliğini tehlikeye atmıştır. Bu kapsamda; 22 Temmuz 2026 tarihinde Fethiye Göcek Gökçeovacık mevkiinde başlayarak Inlice mahallesine kadar yayılan, 29 Temmuz 2026 tarihinde Seydikemer'in Bayır mahallesinde başlayıp çevre köylere sirayet eden ve 29-31 Temmuz 2026 tarihleri arasında Fethiye Yeşilüzümlü mahallesinde etkili olan orman yangınları bölge halkında derin yaralar açmıştır.

Kamuoyuna yansıyan iddialar, yerel kaynakların aktardığı bilgiler ve bölge halkının tanıklıkları; söz konusu yangınların çıkışında ya da kontrol altına alınamayarak hızla büyümesinde, bölgenin elektrik dağıtım altyapısından sorumlu olan AYDEM Elektrik Dağıtım A.Ş.'ye ait hatların eski olmasının, rüzgarda hatların birbirine sürtmesiyle oluşan kıvılcımların ve trafo yetersizliklerinin payı olduğuna işaret etmektedir. Şirketin kâr odaklı işletme anlayışı sebebiyle hat altı orman temizliği, kablo yenileme ve periyodik bakım sorumluluklarını ihmal ettiği iddiaları ivedilikle araştırılmalıdır.

Bu bağlamda aşağıdaki soruların cevaplandırılması önem arz etmektedir:

SORULAR

1. Disiplin yaptırımına tutulan konu iş ve işlemler arasında Anayasa Mahkemesi kararlarını, 22 Temmuz'da Gökçeovacık ve Inlice'de, 29 Temmuz'da Seydikemer Bayır mahallesinde ve 29-31 Temmuz tarihlerinde Yeşilüzümlü'de meydana gelen yangınların çıkış nedenlerine dair bakanlıklarınız ve kolluk kuvvetleri tarafından yürütülen resmi inceleme ve kriz masası raporlarının sonuçları nelerdir? Bu yangınların kaçı elektrik nakil hatları, trafo patlamaları veya sarkan kablolar sebebiyle başlamıştır?

2. Bahsi geçen felaketlerin yaşandığı Gökçeovacık, Inlice, Seydikemer-Bayır ve Yeşilüzümlü bölgelerindeki elektrik iletim hatlarında, AYDEM Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından yapılması zorunlu olan yıllık teknik bakım, izolatör değişimi, direk sağlamlaştırma ve hat yenileme çalışmaları en son hangi tarihlerde yapılmıştır? Bakanlığınız bu çalışmaları yerinde denetlemiş midir?

3. Orman Kanunu uyarınca, ormanlık ve kırsal alanlardan geçen yüksek/alçak gerilim hatlarının altındaki yangın riski taşıyan ağaçların budanması ve kuru bitki örtüsünün temizlenmesi (hat altı temizliği) yükümlülüğü açıkça dağıtım şirketine aittir. Söz konusu yangın alanlarında AYDEM'in bu temizlik yükümlülüğünü yerine getirmediğine dair Tarım ve Orman Bakanlığı ya da Orman Genel Müdürlüğü (OGM) tarafından daha önce yapılmış bir tespit, kesilmiş bir ceza veya uyarı bulunmakta mıdır?

4. Bahsi geçen yangınların öncesindeki 6 aylık süreçte, anılan mahallelerde yaşayan yurttaşlar veya muhtarlıklar tarafından AYDEM'e iletilen eskiyen ahşap direkler, sarkan kablolar, aşırı yüklenme kaynaklı kıvılcım çıkaran trafolar" hakkındaki arıza ve ihbar sayısı kaçtır? Şirket bu ihbarların kaçına mevzuata uygun süreler içinde müdahale etmiştir?

5. Özelleştirme sözleşmelerindeki taahhütlerine ve kamu hizmeti yükümlülüklerine aykırı hareket ederek bölgedeki ekolojik yıkıma, tarım alanlarının, zeytinliklerin ve arıcılık faaliyetlerinin yok olmasına sebebiyet veren AYDEM Elektrik Dağıtım A.Ş. yöneticileri ve sorumluları hakkında adli veya idari bir soruşturma açılması sağlanacak mıdır? Şirketin lisansının iptali ya da ağır idari para cezaları ile cezalandırılması gündeminizde midir?

6. Yangınlar nedeniyle evleri tahliye edilen, tarım arazileri, hayvanları ve mahsulleri zarar gören afetzede yurttaşlarımızın maddi zararlarının, kusuru oranında ilgili elektrik dağıtım şirketine rücu edilmesi ve tazminat süreçlerinin bakanlığınızca takip edilmesi yönünde bir planlamanız var mıdır?

7. Muğla genelinde elektrik altyapısı kaynaklı orman yangını risklerini sıfıra indirmek adına; özellikle rüzgarlı ve aşırı sıcak dönemlerde yangın riski yüksek olan orman içi hatların yeraltına alınması ya da yangına dayanıklı izolasyonlu kablolarla değiştirilmesi amacıyla dağıtım şirketine yönelik somut bir yatırım takvimi dayatılacak mıdır?