Çiftçilere verilen mazot desteğinin artırılması talebine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Tarımsal üretimin sürdürülebilirliği; tohum, gübre, ilaç ve elektrik gibi temel girdilerin yanı sıra doğrudan mazot (motorin) fiyatlarındaki istikrar ve verilen desteklerin yeterliliği ile yakından ilişkilidir. Ancak son dönemde akaryakıt fiyatlarında yaşanan artışlar, üreticilerimizi olumsuz etkilemekte, tarımsal üretim maliyetlerini katlayarak tarladan sofraya uzanan gıda enflasyonunu artırmaktadır.

Tarımdan Haber sitesi yazarlarından Ilkem Umutlu'nun kamuoyuyla paylaştığı ve 'Bir traktörün deposu kaç liraya doluyor? İşte çifiçinin canını yakan hesap" başlığıyla gündeme taşınan somut analiz, çiftçimizin karşı karşıya kaldığı yakıt probleminin boyutunu açıkça ortaya koymuştur. Söz konusu analize göre; orta/büyük ölçekli üretim yapan 100 beygir gücündeki standart bir çiftçi traktörünün tek bir yakıt deposunu doldurmanın maliyeti 12.500 ₺ seviyesine ulaşmıştır. Örneğin, 300 dönüm alanda kuru tarım yapan ortalama bir üreticinin yıllık yaklaşık-2 bin litrelik mazot tüketimi dikkate alındığında, çiftçinin sadece tek bir tarımsal sezonda toprağa harcadığı mazot gideri 160.000 ₺'yi bulmaktadır.

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Toprak sürümü, ekim, çapalama, zirai ilaçlama, sulama ve harman dönemlerinde haftada birden fazla kez deposunu doldurmak zorunda kalan üreticilerimiz için mazot, lüks bir tüketim değil; üretimin devamı için hayati bir zorunluluktur. Mevcut tarımsal destekleme modelinde açıklanan mazot destekleri, yükselen pompa fiyatları ve enflasyonist baskı karşısında yetersiz kalmakta, destek ödemelerinin üretim sezonu tamamlandıktan aylar sonra yapılması paranın alım gücünü eritmektedir.

Tarımsal üretimin devamlılığı, çiftçimizin tarlada kalabilmesi ve gıda fiyatlarındaki artışın önüne geçilmesi amacıyla Bakanlığın ivedilikle somut adımlar atması gerekmektedir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Tarımdan Haber yazarı Ilkem Umutlu'nun 100 beygir gücündeki bir traktörün deposunun 12.500 ₺'ye dolduğuna ve 300 dönümlük bir alanda sadece yıllık mazot maliyetinin 160.000 ₺'yi bulduğuna dair somut analizi göz önüne alındığında, Bakanlığınızca bir çiftçinin yıllık ortalama mazot maliyet yüküne dair yapılmış güncel bir saha çalışması bulunmakta mıdır?

2. 2026 yılı üretim sezonu itibarıyla, Bakanlığınız tarafından çiftçilere ödenen mazot desteklemesinin birim litresi, güncel akaryakıt pompa fiyatlarının ortalama yüzde kaçını karşılamaktadır?

3. Mazot desteğinin üretim tamamlandıktan aylar sonra ödenmesi sebebiyle yaşanan değer kaybını önlemek adına, destek ödemelerinin mazotun satın alındığı tarihteki pompa fiyatına endekslenmesi veya çiftçi kartlarına doğrudan akaryakıt alım anında indirim olarak yansıtılması yönünde bir model çalışmanız var mıdır?

4. Yüksek mazot maliyetleri nedeniyle tarlasını daha az süren, ekim alanını daraltan veya tarımsal faaliyetten çekilen üretici sayısına dair Bakanlığınız elinde bulunan bölgesel veriler nelerdir? Bu durumun rekolte düşüşüne ve gıda enflasyonuna etkileri nasıl analiz edilmektedir?

5. Gübre, ilaç, yem ve elektrik gibi diğer girdi kalemlerindeki artışın yanında, doğrudan üretim ve lojistik maliyetini artıran mazot zamlarına karşı üreticilerimizi korumak adına 2026 yılı ikinci yarısı ve 2027 yılı üretim takvimi için planlanan ek bir tarımsal destek paketi açıklanacak mıdır?