Bingöl'ün Karlıova ilçesinde bulunan bir köyde yapılması planlanan jeotermal enerji santrali projesine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Bingöl'ün Karlıova ilçesine bağlı Kaynarınar köyü ve çevresinde yürütülmek istenen jeotermal enerji faaliyetleri, uzun süredir yöre halkının, çevre örgütlerinin ve bölge kamuoyunun itirazlarına konu olmaktadır. Söz konusu proje hakkında daha önce Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde soru önergeleri verilmiş, ayrıca bölgedeki jeotermal enerji projesinin çevresel, ekolojik ve toplumsal etkilerinin araştırılması amacıyla 29 Temmuz 2025 tarihinde Meclis Araştırması Önergesi de sunulmuştur. Ancak konu ne yazıkki meclis gündemine gelmemiş, duruma ilişkin de kamuoyuna bir açıklama yapılmamıştır.

Öte yandan, kamuoyuna yansıyan bilgilere göre, Kaynarınar'da jeotermal enerji projesi kapsamında iş makineleri jandarma refakatinde bölgeye götürülmüş olduğu, yöre halkının müdahalesi üzerine çalışmanın engellendiği ifade edilmiştir. Ayrıca proje alanına ilişkin yargısal süreç bulunduğu, Bingöl İdare Mahkemesi tarafından keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verildiği ve bu süreç devam ederken sahada fiili çalışmaya başlanmasının hukuki dayanağı konusunda ciddi soru işaretleri bulunduğu da kamuoyuna yansıyan hususlar arasındadır. Jeotermal kaynakların aranması ve işletilmesi, enerji arzı bakımından önem taşısa da faaliyetlerin çevrenin korunması, doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımı, yöre

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

• halkının yaşam alanlarının korunması ve hukuk devleti ilkesi çerçevesinde yürütülmesi zorunludur.

Kaynarınan ve çevresinin Karlıova'nın aktif fay sistemleri içerisinde bulunması, bölgenin 2020 yılında deprem yaşamış olması ve jeotermal faaliyetlerin doğal su kaynakları, tarım, hayvancılık ve ekosistem üzerindeki olası etkileri dikkate alındığında, projenin yalnızca enerji yatırımı olarak değil, çok yönlü bir kamu yararı ve çevre politikası meselesi olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Kaynarınan köyünde yürütülen jeotermal faaliyetlerin bugün itibarıyla hukuki dayanağı nedir? Projenin mevcut ruhsat, arama ve işletme izinlerinin tarih ve sayıları nelerdir?

2. Söz konusu alanda hangi şirket veya şirketler adına jeotermal kaynak arama/işletme ruhsatı bulunmaktadır? Ruhsat sahibi ile sahadaki fiili çalışmayı yürüten şirket veya şirketler aynı değilse, aralarındaki hukuki ve ticari ilişki nedir?

3. Ağustos 2026'da iş makinelerinin Kaynarınar'a götürülerek çalışma başlatılmasının hangi ruhsat, izin, onay veya idari karar temelinde gerçekleştirildiği Bakanlığınızca tespit edilmiş midir?

4. Yargı süreci devam eden ve keşif/bilirkişi incelemesi yapılması kararlaştırılan proje alanında fiili çalışmaya başlanabilmesi için Bakanlığınız tarafından şirkete verilmiş yeni veya ilave bir izin bulunmakta mıdır? Varsa bu izinlerin tarih ve sayıları nelerdir?

5. Yargı mercilerince verilmiş herhangi bir yürütmenin durdurulması, faaliyetin durdurulması veya benzeri nitelikte karar bulunmakta mıdır? Bakanlığınız bu kararların tamamına ilişkin bilgi sahibi midir?

6. Yargı süreci devam ederken sahada çalışma yürütülmesinin hukuka uygun olup olmadığı konusunda Bakanlığınız tarafından hukuki bir değerlendirme yapılmış mıdır? Yapılmışsa bu değerlendirmenin sonucu nedir?

7. Iş makinelerinin bölgeye girişinde jandarma personelinin refakat ettiği yönündeki iddialar Bakanlığınızca bilinmekte midir? Bakanlığınızın veya Bakanlığınıza bağlı herhangi bir kurumun, kolluk kuvvetlerinden söz konusu çalışmaya refakat edilmesini talep eden bir yazısı veya talimatı olmuş mudur?

8. Kaynarınar'daki faaliyetler bakımından jeotermal kaynak arama faaliyeti ile jeotermal elektrik santrali kurulmasına yönelik faaliyetler birbirinden hangi aşamalarda ayrılmaktadır? Mevcut sahadaki çalışmalar hangi faaliyet kapsamında değerlendirilmektedir?

9. Proje kapsamında daha önce verilmiş ÇED kararları ile 2026 yılında yürütülen veya sonuçlandırılan yeni ÇED süreçleri arasında nasıl bir hukuki ilişki bulunmaktadır? Mevcut faaliyetler hangi ÇED kararına dayanmaktadır?

10. Proje alanında yapılması planlanan sondajların sayısı, derinliği, koordinatları ve toplam çalışma alanı nedir? Bu bilgilerin güncel hali Bakanlığınızın ruhsat ve izin kayıtlarında mevcut mudur?

11. Kaynarınan ve çevresinde gerçekleştirilecek sondaj ve jeotermal faaliyetlerin yeraltı ve yüzey sularına, sıcak su kaynaklarına, tarım alanlarına, mera alanlarına ve hayvancılık faaliyetlerine etkileri konusunda Bakanlığınız tarafından hazırlanmış bağımsız bir bilimsel değerlendirme bulunmakta mıdır?

12. Karlıova'nın Kuzey Anadolu Fayı ile Doğu Anadolu Fayı'nın kesişim bölgesinde bulunması ve bölgede geçmişte meydana gelen depremler dikkate alınarak, jeotermal sondaj ve işletme faaliyetlerinin sismik riskleri artırıp artırmayacağı konusunda Bakanlığınızca herhangi bir bilimsel çalışma veya risk değerlendirmesi yaptırılmış mıdır?

13. Proje alanının tamamının veya bir bölümünün doğal sit alanı, nitelikli doğal koruma alanı, hassas alan, ekolojik koridor, mera, orman veya başka herhangi bir koruma statüsünde bulunup bulunmadığı konusunda Bakanlığınızın ilgili kurumlarla yaptığı bir koordinasyon çalışması var mıdır?

14. Kaynarınan ve Peri Vadisi çevresinde jeotermal faaliyetlerin başlamasından önce bölgenin biyolojik çeşitliliği, endemik türleri ve ekolojik hassasiyeti konusunda herhangi bir kapsamlı saha çalışması yapılmış mıdır?

15. Bölge halkının proje kapsamında gerçekleştirilen faaliyetlere yönelik itirazları ve protestoları Bakanlığınıza ulaşmış mıdır? Ulaştıysa, Bakanlıgınız taratından bölge halkının kaygılarını değerlendirmek üzere yerinde inceleme veya toplantı yapılmış

16. Kaynarınan' daki faaliyetlerin devam etmesi halinde ortaya çıkabilecek çevresel ve toplumsal etkiler bakımından bağımsız bir izleme ve denetim mekanizması oluşturulmuş mudur?

17. Kaynarınan dışında Karlıova ve çevresinde aynı şirket veya bağlantılı şirketler adına verilmiş başka jeotermal kaynak arama veya işletme ruhsatları bulunmakta mıdır? Varsa ruhsatların yerleri, tarihleri, alan büyüklükleri ve faaliyet durumları nelerdir?

18. Karlıova, Varto, Çat ve Tekman ilçelerinde önümüzdeki dönemde jeotermal enerji arama veya JES kurulmasına yönelik başvurusu yapılmış, ruhsatlandırılmış veya izin süreci devam eden kaç proje bulunmaktadır? Bu projelerin tamamının isimleri, ruhsat sahipleri ve mevcut hukuki durumları nelerdir?

19. Bakanlığınız, Kaynarınar başta olmak üzere Karlıova ve çevresindeki jeotermal projelerin toplumsal kabul, çevresel sürdürülebilirlik ve kamu yararı açısından yeniden değerlendirilmesine yönelik bir çalışma yürütmekte midir?

20. Yargı süreci devam eden Kaynarınar sahasında mahkeme kararları ve bilirkişi incelemesi tamamlanıncaya kadar fiili çalışmaların sürdürülmemesi konusunda Bakanlığınızın herhangi bir girişimi olacak mıdır?