Tarihi eser kaçakçılığı ile mücadeleye ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Sayın Mehmet Nuri ERSOY tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98 ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı maddeleri gereğince saygılarımla arz ederim.

Türkiye, "uygarlıkların beşiği" olarak adlandırılan coğrafi konumu nedeniyle paha biçilemez bir kültürel mirasa ev sahipliği yapmaktadır. Ancak bu miras, yasadışı kazılar ve organize kaçakçılık faaliyetleri nedeniyle ciddi tehdit altındadır. Son yıllarda uluslararası müzayedelerde Anadolu kökenli eserlerin satışa sunulması ve teknolojik imkanlarla artan kaçak kazılar, bu alandaki denetim ve koruma tedbirlerinin yeniden gözden geçirilmesini zorunlu kılmaktadır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Son 5 yıl içerisinde (2021-2026) Türkiye genelinde kolluk kuvvetlerince düzenlenen operasyonlarda ele geçirilen tarihi eser sayısı ve niteliği nedir?

2. Bakanlığınız tarafından aynı dönem içerisinde yurt dışına kaçırıldığı tespit edilen ve iadesi sağlanan eser sayısı kaçtır? Hangi ülkelerle bu konuda en yoğun hukuki süreçler yürütülmektedir?

3. Türkiye'den kaçırıldığı bilinen ancak halen yabancı müzelerde veya özel koleksiyonlarda sergilenen eserlerin iadesi için şu an aktif olarak devam eden kaç adet dava/dosya bulunmaktadır?

4. Özellikle kırsal bölgelerde ve SIT alanlarında gerçekleşen kaçak kazıları önlemek adına kullanılan teknolojik takip sistemleri (IHA, uydu takibi, sismik sensörler vb.) yeterli midir? Bu teknolojilerin artırılmasına yönelik bir bütçe planlaması mevcut mudur?

5. Müzelerimizde ve depolarımızda bulunan eserlerin envanter güvenliği nasıl sağlanmaktadır? Son 5 yılda müze envanterinden kaybolduğu veya replikasıyla değiştirildiği tespit edilen eser var mıdır?

6. Tarihi eser kaçakçılığına yönelik verilen cezaların caydırıcılığını artırmak amacıyla 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nda yeni bir düzenleme yapılması gündeminizde midir?

7. İnternet üzerinden veya sosyal medya platformları aracılığıyla gerçekleştirilen "tarihi eser satışı" ilanlarına yönelik siber denetimler ne sıklıkla yapılmaktadır?