Geri gönderme merkezlerinde yaşandığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Mustafa ÇİFTÇİ tarafından Anayasa'nın 98. İçtüzüğün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

2026 yılının Ocak ayında, Rojava'ya yönelik saldırılara karşı dayanışma amacıyla Türkiye'ye gelen ve aralarında 13'ü kadın olmak üzere 16 kişiden oluşan uluslararası heyet üyeleri, Türkiye'de gerçekleştirdikleri temasların ardından gözaltına alınmış ve sınır dışı işlemleri kapsamında İstanbul Havalimanı'ndaki Geri Gönderme Merkezine götürülmüştür. Heyetin, Diyarbakır, Nusaybin ve Mardin'de çeşitli siyasi ve toplumsal yapılarla görüşmeler gerçekleştirdiği ve ziyaretin beşinci gününde Mardin'de gözaltına alındığı kamuoyuna yansıyan bilgiler arasındadır. Heyet üyeleri, Geri Gönderme Merkezi'nde tutuldukları süre boyunca ağır hak ihlallerine maruz kaldıklarını, uyumalarına, gözlerini kapatmalarına, dinlenmelerine veya rahat biçimde oturmalarına izin verilmediğini, darp edildiklerini, hakaret ve tükürme eylemlerine maruz bırakıldıklarını, bazı kadınların saçlarının çekilerek koparıldığını ve psikolojik baskıya tabi tutulduklarını açıklamışlardır.

Ayrıca, heyette yer alan Almanya merkezli Sınıf Mücadeleci Orgütler Federasyonu üyesi Almanya vatandaşı aktivist Paula Maier, Türkiye'de sınır dışı edilmek amacıyla idari gözetim altında tutulduğu Geri Gönderme Merkezi'nde tek kişilik odada bir görevlinin kendisine cinsel saldırıda bulunduğunu ve tecavüze uğradığını iddia etmiştir. Maler yaşadığı şiddetin münferit olmadığını ve başka kadınların da benzer şiddet deneyimleri yaşadığını ifade etmiştir.

Söz konusu iddialar, Geri Gönderme Merkezleri'nde idari gözetim altında bulunan kişilerin yaşam, beden bütünlüğü, kişi güvenliği ve insan onurunun korunması bakımından devletin yükümlülüklerini yeniden gündeme getirmektedir. Anayasa'nın kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığının korunması ve işkence ile eziyet yasağına ilişkin hükümleri ile Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası insan hakları sözleşmeleri uyarınca, özgürlüğünden yoksun bırakılan herkesin insan onuruna uygun muamele görmesi ve işkence, kötü muamele ve cinsel şiddetten korunması devletin temel yükümlülükleri arasındadır. Bu nedenle, uluslararası heyet üyelerinin gözaltına alınmasından Geri Gönderme Merkezi'nde tutulmalarına kadar geçen süreçte yaşandığı ileri sürülen uygulamaların tüm yönleriyle araştırılması ve aydınlatılması gerekmektedir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Uluslararası heyet üyelerinin gözaltına alınması ve İstanbul Havalimanı Geri Gönderme Merkezi'nde tutulması sürecinde ileri sürülen işkence, kötü muamele, fiziksel ve psikolojik şiddet ile cinsel saldırı iddiaları Bakanlığınızın bilgisi dahilinde midir?

2. Alman vatandaşı aktivist Paula Maier'in, Türkiye'de sınır dışı edilmek üzere tutulduğu Geri Gönderme Merkezi'nde cinsel saldırı ve tecavüze maruz kaldığı yönündeki iddialar ve heyetin diğer iddiaları hakkında inceleme veya soruşturma başlatılmış mıdır?

3. Olayla ilgili olarak Cumhuriyet Başsavcılığı'na herhangi bir suç duyurusunda bulunulmuş veya adli makamlarca soruşturma başlatılmış mıdır?

4. Paula Maier'in iddialarıyla ilgili olarak kendisine doktor, adli tıp uzmanı, psikolog, avukat ve tercüman desteği sağlanmış mıdır?

5. Paula Maier'in cinsel saldırıya maruz kaldığını belirttiği tarihte ilgili Geri Gönderme Merkezi'nde görev yapan personelin giriş-çıkış kayıtları incelemeye alınmış mıdır?

6. İddia edilen olayın gerçekleştiği zaman dilimine ilişkin kamera kayıtları muhafaza altına alınmış mıdır? Kamera kayıtlarının silinmemesi veya değiştirilmemesi için herhangi bir tedbir alınmış midır?

7. Paula Maier'in tutulduğu Geri Gönderme Merkezi'nde görev yapan personel hakkında daha önce cinsel saldırı, kötü muamele, işkence, tehdit, darp veya benzeri hak ihlali iddiaları nedeniyle herhangi bir idari veya adli soruşturma yürütülmüş müdür? Varsa kaç soruşturma açılmış ve sonuçları ne olmuştur?

8. 2020-2026 yılları arasında Türkiye'deki Geri Gönderme Merkezleri'nde tutulan kişiler tarafından cinsel saldırı, cinsel taciz, tecavüz, çıplak arama, fiziksel şiddet veya işkence iddialarıyla yapılan toplam kaç başvuru bulunmaktadır? Bu başvuruların yıllara ve merkezlere göre dağılımı nedir?

9. Geri Gönderme Merkezleri'nde tutulan kadınlar ve diğer kırılgan grupların cinsel şiddetten korunması amacıyla Bakanlığınız tarafından uygulanan özel bir koruma prosedürü bulunmakta mıdır?

10. Geri Gönderme Merkezleri'nde tutulan kişilerin görevli personel tarafından gerçekleştirilebilecek cinsel saldırı veya kötü muameleleri güvenli ve gizli biçimde bildirebilecekleri bir mekanizma bulunmakta mıdır?