2023'ten bu yana yapılan adli yardım başvurularına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Akın GÜRLEK tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü 'nün 96'ncı maddesi gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasın ederim.

Adalet parası olanın daha kolay ulaşabildiği bir hizmet olamaz.

Mahkeme kapısı zengin ile yoksul arasında fark gözetemez.

Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Bir Vatandaş hakkını bildiği hâlde avukat ücretini, dava harcını, bilirkişi masrafını veya diğer yargılama giderlerini karşılayamadığı için mahkemeye başvuramıyorsa kâğıt üzerinde tanınan hak fiilen kullanılamıyor demektir.

Hukuk Devleti, yalnızca herkesin mahkemeye başvurabileceğini yazmakla kurulmaz. Herkesin gerçekten başvurabilmesini sağlamak gerekir.

Adli yardım bu nedenle sosyal yardım değil, adalete erişim mekanizmasıdır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. 2023, 2024, 2025 ve 2026 yıllarında adli yardım kapsamında yapılan toplam başvuru sayısı kaçtır?

2. Bu başvuruların kaçı kabul edilmiştir?

3. Kaçı reddedilmiştir?

4. Başvuruların reddedilmesinin temel nedenleri nelerdir?

5. Adli yardım başvurularının ortalama sonuçlanma süresi kaç gündür?

6. Acil hukuki işlem gereken vakalarda hızlandırılmış adli yardım mekanizması var mıdır? 7) Barolar aracılığıyla adli yardım görevlendirmesi yapılan avukat sayısı kaçtır? 8) Bir avukata düşen yıllık ortalama adli yardım dosyası sayısı nedir? 9) Adli yardım ücretlerinin avukatlara ortalama ödeme süresi kaç gündür? 10) Ödemesi altı aydan fazla geciken dosya sayısı var mıdır?

7. Adli yardım ücretlerinin piyasa koşulları karşısında yeterli olduğu düşünülmekte midir? 12) Düşük ücretler nedeniyle adli yardım sisteminde görev almak istemeyen avukat sayısında artış bulunmakta mıdır?

8. Adli yardım için ayrılan toplam kamu kaynağı 2025 yılında ne kadardır? 14) 2026 yılı bütçesi ne kadardır?

9. Bu bütçe bütün talepleri karşılamaya yeterli midir?

10. Yıl içerisinde adli yardım bütçesi tükendiği için görevlendirme sorunu yaşayan baro olmuş mudur?

11. Adli yardımdan yararlanmak için uygulanan gelir kriterleri güncel hayat pahalılığına göre yeniden değerlendirilecek midir?

12. Asgari ücretin biraz üzerinde geliri olduğu için sistem dışında kalan ancak avukat ücretini karşılayamayan Vatandaşların durumu nasıl çözülecektir?

13. Emeklilerin adli yardım erişimini kolaylaştıracak özel düzenleme yapılacak mıdır? 20) Kadına yönelik şiddet mağdurlarına gelir şartı aranmadan hukuki yardım verilmekte midir? 21) Çocuk mağdurlar için ücretsiz hukuki temsil tamamen güvence altında mıdır? 22) Engelli Vatandaşların adli yardım başvurularında erişilebilirlik sorunları yaşanmakta mıdır? 23) Kırsal bölgelerde yaşayan Vatandaşların adli yardım bürolarına erişimi yeterli midir? 24) Adli yardım başvurusunun tamamen e-Devlet üzerinden yapılması mümkün hâle getirilecek midir?

14. Dijital başvuru yapamayan yaşlı veya dezavantajlı vatandaşlara fiziksel destek noktaları kurulacak mıdır?

15. Vatandaşların adli yardım hakkından haberdar olma oranına ilişkin araştırma yapılmış mıdır? 27) Adli yardım hakkını bilmediği için avukatsız dava takip eden Vatandaş sayısına ilişkin veri bulunmakta mıdır?

16. Hukuk davalarında avukatsız tarafların davayı kaybetme oranıyla avukatlı tarafların oranı 29) Adalete erişimde ekonomik durumun dava sonucuna etkisi incelenmekte midir? 30) Harç ve yargılama giderlerinin adli yardım kapsamında tamamen ertelenmesi veya karşılanması uygulaması yeterli midir?

17. Bilirkişi ve keşif giderleri nedeniyle dava açmaktan vazgeçen Vatandaşlara ilişkin veri var 32) Adli yardım talebinin reddine karşı itiraz mekanizması yeterince etkili midir? 33) Red kararlarının gerekçeli ve denetlenebilir olması zorunlu mudur?

18. Barolar arasındaki adli yardım bütçesi dağılımında nüfus ve dava yoğunluğu dikkate alınıyor 35) Büyükşehirlerdeki yoğunluğa göre ek kaynak aktarılıyor mu?

19. Adli yardım sisteminin performansını ölçen yıllık ulusal rapor yayımlanacak mıdır? 37) Türkiye'de hiçbir Vatandaşın "Avukat tutacak paranı olmadığı için hakkımı arayamadım" demeyeceği bir sistem kurulması için hangi mevzuat ve bütçe değişiklikleri planlanmaktadır? 38) Adalete erişimi ekonomik güce bağlı olmaktan çıkaracak kapsamlı bir Ulusal Adli Yardım Reformu hazırlanacak mıdır?