Çiftçilerin yaşadıkları sorunlara ve sağlanan tarımsal desteklere ilişkin
Kaynak göster
Yasin Öztürk (İYİ Parti), 1 Eylül 2026 tarihinde 7/48444 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. Cevap bekleniyor.
Yasin Öztürk (İYİ Parti, Denizli). “Çiftçilerin yaşadıkları sorunlara ve sağlanan tarımsal desteklere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/48444, 1 Eylül 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-48444-ciftcilerin-yasadiklari-sorunlara-ve-saglanan-tarimsal-desteklere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1e7da72e-25a7-4886-b64c-01a06619aa2a
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bugün · cevap bekleniyor
Verilişinden bu yana 44 gün geçti; 15 günlük süre 16 Eylül 2026 tarihinde doldu, cevap henüz yayımlanmadı.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü 'nün 96'ncı maddesi gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Türkiye bir tarım Ülkesidir demek yetmez.
Çiftçi tarladaysa tarım Ülkesidir.
Gerekçenin tamamını göster (15 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Köylü üretmeye devam ediyorsa tarım Ülkesidir.
Genç çiftçi babasının tarlasını bırakıp şehre gitmek yerine köyünde gelecek görebiliyorsa tarım Ülkesidir.
Yıllardır çiftçinin temel sorunları değişmemektedir:
Mazot pahalı.
Gübre pahalı.
Yem pahalı.
Tohum pahalı.
Sulama pahalı.
Kredi pahalı.
Ürün para etmiyor.
Aracı kazanıyor, üretici kazanamıyor.
AK Parti'nin uzun İktidar dönemine rağmen çiftçinin her üretim sezonunda aynı sorunları konuşuyor olması başlı başına bir yönetim başarısızlığı göstergesidir.
Çiftçi borçla ekiyor, afetle mücadele ediyor, hasatta fiyat bekliyor, ürününü sattığında borcunu kapatmaya çalışıyor.
Bu döngü sürdürülebilir değildir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Çiftçilerin bankalara toplam kredi borcu ne kadardır?
Ziraat Bankasına olan toplam çiftçi borcu ne kadardır?
Tarım Kredi Kooperatiflerine olan borç miktarı nedir?
Son beş yılda çiftçi borçları kaç kat artmıştır?
Takibe düşen tarımsal kredi miktarı nedir?
Borcu nedeniyle icra takibine uğrayan çiftçi sayısı kaçtır?
Tarım arazisi veya traktörü haczedilen çiftçi sayısı kaçtır?
Son on yılda Çiftçi Kayıt Sisteminden çıkan üretici sayısı kaçtu-?
Tarımsal üretimi bırakan çiftçi sayısına ilişkin veri var mıdır?
Çiftçilerin ortalama yaşı kaçtır?
35 yaş altındaki çiftçilerin toplam üreticiler içindeki oranı nedir? 12) Gençlerin tarımdan uzaklaşmasının temel nedenleri araştırılmış mıdır? 13) Son 20 yılda ekilen tarım alanlarının büyüklüğü nasıl değişmiştir? 14) Üretim dışına çıkan tarım arazilerinin toplam büyüklüğü nedir?
Mazot fiyatının çiftçinin toplam üretim maliyetindeki payı ne kadardır? 16) Gübre fiyatlarının son beş yıldaki artışı ne kadardır?
Yem fiyatlarının artışı ne kadardır?
Tarımsal elektrik maliyetleri ne kadar yükselmiştir?
Çiftçinin kullandığı mazottaki ÖTV'nin tamamen kaldırılması planlanmakta mıdır? 20) Tarımsal üretimde kullanılan elektrik için özel düşük tarife uygulanacak mıdır? 21) Tarım Kanunu'nda öngörülen destekleme seviyelerinin yıllar itibarıyla ne ölçüde gerçekleştirildiği açıklanacak mıdır?
Kanunda öngörülen destek seviyesinin altında kalındığı yıllarda oluşan farkın toplam büyüklüğü nedir?
Çiftçiye verilmeyen destek tutarının yıllar itibarıyla hesabı yapılmış mıdır? 24) Tarımsal destekler neden üretim sezonundan önce açıklanıp ödenmemektedir? 25) Çiftçinin hangi ürünü ekeceğini önceden bilmesini sağlayacak uzun vadeli fiyat politikası oluşturulacak mıdır?
Ürün fiyatı maliyetin altına düştüğünde otomatik müdahale mekanizması kurulacak mıdır? 27) Çiftçinin ürününü maliyetinin altında satmasını önleyecek taban fiyat sistemi genişletilecek midir?
Aracı marjlarının azaltılması için üretici kooperatifleri desteklenecek midir? 29) Tarladaki fiyatla market fiyatı arasındaki farkın ürün bazında kamuoyuna açıklanması sağlanacak mıdır?
Tarım ürünleri ithalatının yerli üreticinin fiyatını baskılamak amacıyla kullanılmasına son verilecek midir?
Hasat döneminde yapılan ithalatların çiftçiye verdiği ekonomik zarar hesaplanmakta mıdır? 32) Türkiye'nin hangi temel tarım ürünlerinde dışa bağımlılığı artmıştır? 33) Son 20 yılda tarım ve gıda ithalatına toplam ne kadar döviz ödenmiştir? 34) Aynı dönemde çiftçiye verilen toplam destek ne kadardır?
Tarımda dış ticaret politikasının yerli üretici üzerindeki etkisi için bağımsız etki analizi yapılacak mıdır?
Borcu bulunan küçük çiftçilerin faiz yükünün silinerek ana paranın uzun vadeye yayılması planlanmakta mıdır?
Genç çiftçilere faizsiz yatırım kredisi sağlanacak mıdır?
Tarım nüfusunun yaşlanmasını engellemek için genç çiftçilere sosyal güvenlik primi desteği verilecek midir?
AK Parti'nin yirmi yılı aşan iktidarına rağmen çiftçinin hâlâ mazot, gübre, borç ve ürün fiyatı sorunlarını konuşmasının sorumluluğu kimdedir?
Türkiye'yi ithalatla fiyat bastırmaya çalışan değil, kendi çiftçisini üreterek zenginleştiren bir tarım politikasına geçirmek için hangi somut yapısal değişiklikleri yapacaksınız?
Bakanlığın cevabı henüz TBMM kaydına girmedi · verilişinden bu yana 44 gün. Cevap gelince metni burada yayımlanır.
Hata bildir