İzmir'in Urla ilçesinde bulunan Demirci Koyu'nda karaya oturan bir geminin çevreye ve insan sağlığına etkisine ilişkin

Aşağıdaki soruların Sağlık Bakanı Kemal MEMİŞOĞLU tarafından Anayasa'nın 98'inci ve Içtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

İzmir'in Urla ilçesine bağlı Demircili Koyu'nda bulunan Gökbey isimli geminin çevre ve insan sağlığı açısından yaratabileceği risklere ilişkin daha önce Bakanlığınıza yazılı soru önergesi verilmiştir. 04.02.2026 tarihli 7/39869 esas numaralı bu yazılı soru önergesi "İzmir'in Urla ilçesine bağlı Demirci Koyu'nda karaya oturan bir geminin çevreye ve insan sağlığına etkisine ilişkin" başlığıyla sunulmuş, TBMM kayıtlarına göre soru önergesi cevaplanmamış ve Gelen Kâğıtlarda cevaplanmadığı ilan edilmiştir.

Bu durum, insan sağlığı ve çevre açısından olası risk taşıyan bir olayda Sağlık Bakanlığının Meclisin denetim mekanizmasına yanıt vermemesi bakımından ayrıca degerlendirilmelidir.

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Aradan geçen sürede Gökbey gemisinin izinsiz biçimde söküldüğü resmi makamlarca tespit edilmiş, geminin oksijen kaynaklarıyla kesildiği, kesilen parçaların kıyıya bırakıldığı belirlenmiştir. Daha sonra 8 Ağustos 2026 tarihinde yeniden kaçak söküm girişiminde bulunulduğu kamuoyuna yansımıştır.

Gemi ve çevresinde asbest, ağır metal, hidrokarbon, sintine suyu, atık yağlar ve diğer tehlikeli maddelerin bulunup bulunmadığına; bu maddelerin denize, kıyı toprağına veya besin zincirine karışıp karışmadığına ilişkin kamuoyuna açık, güncel ve bağımsız bir halk sağlığı değerlendirmesinin bulunup bulunmadığı ise belirsizliğini korumaktadır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. 04.02.2026 tarihinde tarafınıza sunulan 7/39869 esas numaralı yazılı soru önergesinin, yasal cevap süresi içinde cevaplandırılmamasının gerekçesi nedir?

2. Söz konusu soru önergesinin TBMM kayıtlarında cevaplanmadığı Gelen Kâğıtlarda ilan edildiği" dikkate alındığında, Bakanlığınız Meclis denetimine ilişkin bu soruya neden yanıt vermemiştir?

3. Bakanlığınız, Gökbey gemisinin ve Demircili Koyu'nun insan sağlığı açısından oluşturabileceği risklere ilişkin bugüne kadar herhangi bir inceleme veya değerlendirme yapmış mıdır?

4. Gemide veya çevresinde asbest, ağır metal, hidrokarbon, sintine suyu, atık yağ veya diğer toksik maddeler bakımından Sağlık Bakanlığınızca veya Bakanlığınıza bağlı kurumlarca ölçüm, analiz veya numune alma işlemi yapılmış mıdır?

5. Yapılmışsa bu çalışmaların tarihleri, kapsamı, kullanılan yöntemler ve sonuçları nelerdir? Sonuçlar neden kamuoyuyla paylaşılmamıştır?

6. Yapılmamışsa, insan sağlığı açısından olası risk taşıyan ve kaçak söküm faaliyeti resmi olarak tespit edilmiş bir gemi hakkında Bakanlığınız neden kapsamlı bir halk sağlığı değerlendirmesi gerçekleştirmemiştir?

7. Gemi sökümü sırasında ortaya çıkabilecek asbest liflerinin, ağır metallerin ve diğer tehlikeli maddelerin bölge halkı, gemi çalışanları, kıyı kullanıcıları ve balıkçılar üzerindeki olası etkileri konusunda Bakanlığınızın bir risk değerlendirmesi var mıdır? 8. Demircili Koyu'nda yaşayan veya bölgeyi kullanan yurttaşların sağlık açısından olası etkilenmelerini belirlemek amacıyla herhangi bir pidemiyolojik veya çevresel sağlık izleme programı başlatılmış mıdır?

8. Deniz suyuna veya sedimentlere karışabilecek toksik maddelerin deniz canlıları ve besin zinciri yoluyla insan sağlığı üzerinde oluşturabileceği riskler konusunda hangi kurumlarla ortak çalışma yürütülmektedir?

9. 8 Ağustos 2026 tarihindeki yeniden kaçak söküm girişiminin ardından Bakanlığınızca bölgede yeni bir sağlık ve çevresel risk incelemesi başlatılmış mıdır? 11. Bakanlığınız, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, ilgili üniversiteler ve bağımsız uzmanların katılımıyla Demircili Koyu'nda su, sediment, kıyı toprağı ve gerekiyorsa biyolojik örnekler üzerinde kapsamlı bir inceleme yapılmasını sağlayacak 12. Gökbey gemisinin kaldırılmasından önce ve kaldırılması sırasında çevre ve halk sağlığını korumak amacıyla Bakanlığınızın alınmasını önerdiği veya zorunlu gördüğü özel önlemler nelerdir?

10. Bakanlığınız, Gökbey olayından kaynaklanabilecek sağlık risklerinin şeffaf biçimde kamuoyuyla paylaşılması için düzenli bir kamu bilgilendirme mekanizması oluşturacak midir?

11. Çevresel tahribatın insan sağlığı üzerindeki ağır ve uzun süreli etkileri dikkate alındığında, doğaya yönelik geri dönülmez zararların daha güçlü yaptırımlarla önlenmesi ve ekokırım suçunun ceza hukuku içinde açık biçimde tanımlanması yönünde Bakanlığınızın bir görüşü veya yürüttüğü bir çalışma bulunmakta mıdır?