Karadeniz'de Türk gemilerine yönelik gerçekleşen saldırılara ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Dışişleri Bakanı Sayın Hakan Fidan tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM Içtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Rusya ile Ukrayna arasında devam eden savaşın Karadeniz'e yönelik güvenlik riskleri giderek artmakta; savaşın etkileri artık yalnızca savaşan tarafları değil, sivil deniz taşımacılığını, Türk vatandaşlarını ve ülkemizin Karadeniz kıyılarının güvenliğini de doğrudan tehdit eder boyuta ulaşmaktadır.

Nitekim Dışişleri Bakanlığı, 26 Mart 2026 tarihinde Karadeniz'de Türkiye'nin Münhasır Ekonomik Bölgesi içerisinde ALTURA isimli Sierra Leone bayraklı ve Türk işletenli tankere yönelik saldırının gerçekleştiğini; gemide 27 Türk mürettebat bulunduğunu açıklamıştır. Bakanlık söz konusu saldırının uluslararası hukuka aykırı olduğunu ve can, mal, seyir ve çevre emniyeti açısından ciddi risk oluşturduğunu belirtmiştir.

Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

22 Haziran 2026 tarihinde ise Ukrayna'nın Chornomorsk Limanı açıklarında Türk sahipli ve Panama bayraklı bir kuru yük gemisi İHA saldırısına uğramış ve gemide bulunan iki Türk vatandaşı yaralanmıştır. Dışişleri Bakanlığı, bu olay üzerine de Karadeniz'de sivil gemilerin seyrüsefer emniyetinin sağlanmasının Türkiye'nin temel öncelikleri arasında olduğunu açıklamıştır.

22 Temmuz 2026 tarihinde Rusya'dan Trabzon'a kömür taşıyan Türk bayraklı MV Reyhan Sarı isimli kuru yük gemisi Karadeniz'de İHA saldırısına uğramış; saldırıda geminin makine dairesinde görev yapan bir Türk personel yaşamını yitirmiş, üç personel ise yaralanmıştır.

Karadeniz Ekonomik İşbirliği Parlamenter Asamblesi Üyesi

Son olarak Dışişleri Bakanlığı, 3 Ağustos 2026 tarihinde Novorossisk Limanı'ndan ayrılan Türk sahipli "Yaşar" ve "Nadezhda" isimli iki sivil geminin insansız hava araçlarının saldırısına uğradığını ve aralarında Türk vatandaşlarının da bulunduğu personelin yaralandığını açıklamıştır. Bakanlık açıklamasında, savaşın sivil gemileri de etkileyecek biçimde Karadeniz'de giderek yayılmasından ciddi endişe duyulduğu ve seyrüsefer emniyetinin sağlanması için somut tedbirlerin ivedilikle hayata geçirilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Tehdit yalnızca ticari gemilerle de sınırlı değildir. 10 Şubat 2026 tarihinde Ordu'nun Ünye ilçesinde sahilde bulunan ve Rusya'ya ait olduğu değerlendirilen bir İHA, Milli Savunma Bakanlığı ekiplerince incelemeye alınmıştır. Ayrıca 1 Temmuz 2026 tarihinde Trabzon'un Vakfıkebir ilçesinde yerleşim alanına oldukça yakın bir noktaya düşen bir İHA'ya ilişkin inceleme başlatılmış; basına yansıyan bilgilere göre söz konusu aracın patlayıcı taşıdığı ve Ukrayna menşeli olabileceği değerlendirilmiştir. Daha önce, 30 Eylül 2025 tarihinde de Trabzon'un Çarşıbaşı ilçesi Yoroz Limanı açıklarında balıkçılar tarafından bir insansız deniz aracı bulunmuş ve liman güvenlik gerekçesiyle giriş çıkışlara kapatılmıştır. Karadeniz'de Türk gemilerinin art arda saldırıya uğraması, Türk denizcilerin yaşamını yitirmesi ve yaralanması ile savaşta kullanılan insansız hava ve deniz araçlarının Türkiye kıyılarına kadar ulaşmas1; yaşananların artık münferit vakalar olarak değerlendirilemeyeceğini, Karadeniz'de ülkemizin güvenliği, vatandaşlarımızın can güvenliği ve ticari seyrüsefer açısından giderek ağırlaşan bir risk bulunduğunu göstermektedir.

Buna göre;

SORULAR

1. Rusya-Ukrayna savaşının başlangıcından bugüne kadar Karadeniz'de Türk bayraklı, Türk sahipli veya Türk şirketleri tarafından işletilen kaç sivil gemi saldırıya uğramıştır? Bu gemilerin isimleri, saldırı tarihleri, saldırıların gerçekleştiği konumlar ve meydana gelen can ve mal kayıpları nelerdir?

2. 26 Mart 2026 tarihindeki ALTURA, 22 Haziran 2026 tarihindeki Türk sahipli kuru yük gemisi, 22 Temmuz 2026 tarihindeki MV Reyhan Sarı ile 3 Ağustos 2026 tarihindeki Yaşar ve Nadezhda gemilerine yönelik saldırıların hangi ülke veya unsurlar tarafından gerçekleştirildiği Bakanlığınızca tespit edilmiş midir?

   Karadeniz Ekonomik İşbirliği Parlamenter Asamblesi Üyesi

3. Söz konusu saldırıların her biri hakkında Rusya ve Ukrayna makamları nezdinde hangi diplomatik girişimlerde bulunulmuştur? Herhangi bir nota, protesto, izahat talebi veya resmi uyarı iletilmiş midir? İletilmiş ise bu girişimlere ne şekilde yanıt verilmiştir?

4. Türk vatandaşlarının yaşamını yitirdiği veya yaralandığı saldırılar nedeniyle sorumlu taraflardan tazminat talebinde bulunulmuş veya bulunulması planlanmakta mıdır? Mağdur vatandaşlarımız ile yaşamını yitiren vatandaşlarımızın ailelerine yönelik hukuki ve konsolosluk desteği sağlanmış mıdır?

5. Bakanlığınızın Karadeniz'de sivil gemilere yönelik saldırılar konusunda bugüne kadar yaptığı açıklamalarda taraflara yönelik çağrılarda bulunulmasına rağmen saldırıların devam ettiği dikkate alındığında, bu çağrıların ötesinde seyrüsefer güvenliğini sağlayacak hangi somut diplomatik ve uluslararası tedbirler hayata geçirilmiştir? 6. Rusya ve Ukrayna'dan Türk bayraklı, Türk sahipli veya Türk şirketlerince işletilen sivil gemilerin hedef alınmaması konusunda açık ve bağlayıcı güvence talep edilmiş midir? Edilmiş ise tarafların bu talebe yanıtı ne olmuştur?

6. Karadeniz'de seyreden Türk ticaret gemilerine yönelik saldırı riskinin azaltılması amacıyla Dışişleri Bakanlığı, Milli Savunma Bakanlığı ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı arasında özel bir koordinasyon veya erken uyarı mekanizması oluşturulmuş

7. Türk gemi işletmecileri ve denizciler için riskli bölgeler, seyir rotaları, limanlar ve saldırı ihtimalinin yüksek olduğu alanlara ilişkin güncel bir güvenlik uyarı sistemi veya risk haritası bulunmakta mıdır?

8. Karadeniz'de sivil seyrüsefer güvenliğinin sağlanması amacıyla Birleşmiş Milletler, Uluslararası Denizcilik Örgütü ve Karadeniz'e kıyısı bulunan ülkeler nezdinde yeni bir uluslararası güvenlik veya koordinasyon mekanizması kurulması yönünde Türkiye tarafından herhangi bir girişim başlatılmış mıdır?

9. Rusya-Ukrayna savaşının başlangıcından bugüne kadar Bakanlığınızın bilgisine intikal eden, Türkiye'nin hava sahasına, karasularına veya Karadeniz kıyılarına ulaşan yabancı menşeli kaç İHA, İDA, mühimmat veya askeri araç/parça vakası bulunmaktadır? Bunların hangi ülkelere ait olduğu tespit edilmiştir?

   Karadeniz Ekonomik İşbirliği Parlamenter Asamblesi Üyesi

10. Trabzon'un Vakfıkebir ilçesinde düşen İHA ile Ordu'nun Ünye ilçesinde bulunan ve Rusya'ya ait olduğu değerlendirilen İHA başta olmak üzere, Türkiye kıyılarına ulaşan bu nitelikteki araçlar nedeniyle ilgili ülkeler nezdinde diplomatik girişimde bulunulmuş mudur?

11. Özellikle Trabzon, Rize, Artvin, Giresun, Ordu ve Samsun başta olmak üzere Karadeniz kıyısındaki yerleşim alanlarının, savaşta kullanılan İHA, İDA ve diğer mühimmatların oluşturabileceği risklerden korunması konusunda ilgili Bakanlıklarla birlikte hazırlanmış özel bir güvenlik ve müdahale planı bulunmakta mıdır?

12. Karadeniz'de giderek artan bu saldırılar karşısında Türk vatandaşlarının can güvenliğinin, Türk ticaret filosunun ve ülkemizin deniz ticaretinin korunması amacıyla önümüzdeki dönemde hangi ilave diplomatik ve uluslararası tedbirlerin alınması planlanmaktadır?