Sağlık çalışanlarının çalışma koşulları ve özlük haklarının iyileştirilmesi için yürütülen çalışmalara ilişkin

İlgi (| : 06.10.2023 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1298070 sayılı yazınız.

Kars Milletvekili Sayın Gülüstan Kılıç KOÇYİĞİT tarafından verilen "Sağlık çalışanlarının çalışma koşulları ve özlük haklarının iyileştirilmesi için yürütülen çalışmalara ilişkin" 7/4900 sıra sayılı yazılı soru önergesinin cevabı ilişikte sunulmaktadır.

Ek-1 Önerge Cevabı (4 Sayfa)

• Mevzuat İşleri Dairesi Başkanlığı

Bilkent Yerleşkesi Üniversiteler Mah. Dumlupınar Bulvarı

Kars Milletvekili Sayın Gülüstan Kılıç KOÇYİĞİT tarafından verilen "Sağlık çalışanlarının çalışma koşulları ve özlük haklarının iyileştirilmesi için yürütülen çalışmalara ilişkin" 7/4900 sıra sayılı yazılı soru önergesine ilişkin cevabıdır:

Türkiye'de birçok sağlık çalışanı, yoğun ve güvensiz çalışma koşullarına maruz kalmaktadır. Uzun mesailer, yetersiz dinlenme süreleri ve artan hasta yükü, hekimlerin fiziksel ve psikolojik sağlığını tehdit etmektedir. Ayrıca, idare baskısı, hekimlerin mesleki bağımsızlığını sınırlamakta ve motivasyonlarını azaltmaktadır. Sağlık emekçilerinin zorlu çalışma ve düşük ücret koşulları yani yetersiz maaşlar ve güvencesiz istihdam koşulları, genç sağlık emekçilerini mesleklerini terk etmeye yönlendirmektedir. Bu ekonomik sorunlar, sağlık alanında özellikle yetkin hekim ve hemşirelerin göçüne neden olmaktadir.

Türkiye'de sağlık çalışanları hastalar ve hasta yakınları tarafından sıkça şiddete maruz bırakılmaktadır. Bu şiddet vakaları, sağlık çalışanlarının ve onların yakınlarının fiziksel ve psikolojik sağlığını ciddi şekilde etkilemektedir. Yetkililerin şiddeti durdurmak için yeterince düzenleme yapmaması ve yaptırım uygulamaması bu şiddeti arttırmakta, şiddete maruz bırakılan sağlık emekçilerini derinden yaralamakta hatta şiddeti normalleştirmektedir.

Yukarıdaki sorunlar, sağlık emekçilerinin sorunlarının sadece birkaçıdır. Bunlar mesleki moral ve motivasyonu olumsuz etkilemektedir. Hekimler, hastalarına daha iyi hizmet vermek istemelerine rağmen, bu sorunlar nedeniyle işlerini severek yapma motivasyonlarını kaybetmektedirler.

27 Eylül'de, Adana Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Kliniği'nde asistan hekim olarak görev yapan Dr. Rümeysa Keleş'i ve Adıyaman Toplum Sağlığı Merkezi'nde pratisyen hekim olarak görev yapan Dr. Eren Özkara, Mersin'de de yine genç bir kadın hekim ne yazık ki yaşamına son vermiştir.

Son yıllarda, Türkiye'de yaşanan intihar vakaları, sağlık alanındaki sorunlarının ciddiyetini vurgulamaktadır. Genç doktorların yaşamlarına son vermeleri, çalışma koşulları, ekonomik sorunlar ve moral kaybı gibi sorunların bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Bu intihar vakaları, sağlık alanındaki krizin ne kadar derin olduğunu göstermektedir.

Sağlık hizmetleri her ülkenin önceliklerinden biridir ve halkın sağlığını korumak için etkili bir sağlık sistemi gereklidir. Türkiye'de sağlık alanı, bir dizi sorunla karşı karşıyadır ve bu sorunlar, sağlık hizmetlerinin kalitesini ve erişilebilirliğini olumsuz etkilemektedir.

Birinci basamak sağlık hizmetleri güçlendirilmelidir. Sağlık sistemi, sadece hastakları tedavi etmek yerine, hastalıkların önlenmesine odaklanmalıdır. Bu nedenle, birinci basamak sağlık hizmetleri, temel sağlık hizmetlerinin sunulduğu ana unsur olmalıdır. sağlık alanı, sağlığı teşvik etmek ve hastalıkların erken teşhisini sağlamak için bu temel hizmetlere dayanmalıdır.

Hekimlerin çalışma koşulları iyileştirilmelidir. Hekimler, hastalarına yeterli zaman ayırabilmelidir. Bu, nüfus başına düşen hekim ve sağlık çalışanı sayısının artırılması ile mümkün olabilir. Çalışma koşullarının iyileştirilmesi, hekimlerin hasta odaklı bakım sunmalarına yardımcı olacak ve sağlık hizmetlerinin kalitesini artıracaktır.

Şehir hastaneleri politikasından vazgeçilmelidir. Türkiye'de şehir- şirket hastaneleri politikası son yıllarda tartışmalı bir konu olmuştur. Kamu ve üniversite hastaneleri, ikinci ve üçüncü basamak sağlık hizmetlerinin temelini oluşturmalıdır. Özel şirketleşmiş hastaneler yerine, bilime ve toplum sağlığına uygun kamu hastaneleri tercih edilmelidir.

Sağlığa ayrılan bütçe artırılmalıdır. Sağlık hizmetlerinin herkes için erişilebilir ve ücretsiz olması önemlidir. Hekimlerin gelirleri adil bir şekilde belirlenmeli ve katkı payları gibi ek ücretler uygulamadan kaldırılmalıdır. Hekimlerin emeklerinin karşılığı verilmelidir ve sağlık alanına daha fazla kaynak aktarılmalıdır.

Sağlık, çalışanları işlerini yaparken şiddet tehdidi altında olmamalıdır. Bu nedenle, etkili bir sağlıkta şiddet yasası çıkarılmalıdır. Ayrıca, çalışma alanlarının güvenli hale getirilmesi ve şiddet olaylarının caydırılması için önlemler alınmalıdır.

Hekimler üzerindeki baskılara son verilmelidir. Hekimlere yönelik baskılar, sağlık hizmetlerinin kalitesini düşürebilir ve hekimlerin motivasyonunu azaltabilir . Bu nedenle, hekimler tizerindeki basktlara son verilmeli ve mesleklerini ozgtirce icra etmelerine izin verilmelidir.

Tıp eğitimi nitelikli olmalıdır. Tıp eğitimi ve uzmanlık eğitimi, nitelikli ve uluslararası standartlara uygun bir şekilde yapılandırılmalıdır. Fakülte sayısının artırılması yerine, nitelik ve kalite öncelikli olmalıdır. Öğrencilere daha iyi bir tıp eğitimi sunulmaktadır.

Sağlık emekçilerinin örgütlenmesi desteklenmelidir. Sağlık emekçilerinin meslek örgütlerinin haklarını savunmalarının önündeki engeller kaldırılmalıdır. Sağlık emekçilerinin örgütleri, sağlık alanının iyileştirilmesi için önemli paydaşlardır ve desteklenmelidirler. Sağlık emekçilerinin halk sağlığı için seslerini duyurmalarına olanak tanınmalıdır.

Türkiye'de yaşanan intihar vakaları, sağlık alanındaki ciddi sorunları gözler önüne sermektedir. Sağlık çalışanlarının yaşadığı zorluklar, daha iyi bir sağlık sistemi için acil eylemlerin gerekliliğini vurgulamaktadır. Hekimlerin fiziksel ve psikolojik sağlığını korumak ve sağlık sistemini iyileştirmek adına atılması gereken adımlar, acil bir şekilde ele alınmalıdır. Sağlık çalışanlarının anlarının refahı, sadece onların değil, tüm toplumun iyi olma hali için kritik bir öneme sahiptir.

Bu bağlamda;

Soru 1- Sağlık Bakanlığı olarak, sağlık emekçilerinin çalışma koşullarını iyileştirmek ve fiziksel/psikolojik sağlıklarını korumak için hangi adımları atmaktasınız?

Soru 2- Sağlık çalışanlarının düşük ücretler ve güvencesiz istihdam koşulları gibi ekonomik sorunlar nedeniyle mesleklerini terk etmeleriyle ilgili endişeler var. Bu konuda hükümetin veya Sağlık Bakanlığı'nın uzun vadeli bir stratejisi var mı?

Soru 3- Sağlık alanındaki şiddet olaylarının arttığı ve sağlık emekçilerinin mağdur olduğu bilinmektedir. Bu konuda daha etkili bir yasal çerçeve oluşturmayı düşünüyor musunuz? Şiddet olaylarını caydırmak için hangi önlemleri alacaksınız?

Soru 4- Türkiye'de yaşanan intihar vakaları, sağlık sektöründeki sorunların derinliğini göstermektedir. Sağlık Bakanlığı olarak, sağlık emekçilerinin fiziksel ve psikolojik sağlığını korumak ve intihar vakalarını önlemek için ne tür tedbirler almayı planlıyorsunuz?

Soru 5- Birinci basamak sağlık hizmetleri güçlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Sağlık Bakanlığı olarak, birinci basamak sağlık hizmetlerini nasıl daha etkili bir şekilde güçlendirmeyi planlıyorsunuz?

Soru 6- Sağlık alanındaki baskılar ve meslek örgütlerine yönelik kısıtlamalar, hekimlerin motivasyonunu olumsuz etkileyebilir. Bu konuda ne tür adımlar atmaya düşünüyorsunuz? Soru 7- Sağlık eğitimi kalitesini artırmak için neler yapılmaktadır ve tıp eğitimi daha nitelikli hale getirilmesi için hangi stratejiler uygulanmaktadır?

Soru 8- Sağlık emekçilerinin örgütlenmesi ve haklarını savunması önemlidir. Sağlık Bakanlığı olarak, sağlık emekçilerinin meslek örgütlerini desteklemek için neler yapıyorsunuz?

Soru 9- Sağlık hizmetlerinin kalitesini artırmak ve sağlık alanındaki sorunları çözmek için hükümetin veya Sağlık Bakanlığı'nın uzun vadeli bir vizyonu var mıdır? Bu vizyonun temel hedefleri nelerdir?

Soru 10- Türkiye'deki sağlık sistemiyle ilgili olarak halka daha fazla bilgi vermek ve toplumun sağlık konularında bilinçlenmesini sağlamak için hangi iletişim ve eğitim stratejileri kullanılıyor? i i

Soru 11- Sağlık çalışanlarının çalışma koşulları ve şiddete maruz kalma istatistiklerini paylaşabilir misiniz? Özellikle son beş yıl içinde bu konuda neler değişti?

Soru 12- Birinci basamak sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi konusunda son yıllarda yapılan yatırımların sayısal verilerini sunabilir misiniz? Hangi bölgelerde daha fazla iyileştirme yapıldı?

Soru 13- Sağlık sektöründeki meslekten ayrılma oranları hakkında istatistikler mevcut mu? Özellikle genç sağlık emekçileri için bu oranlar nasıl bir trend gösteriyor?

Soru 14- Sağlık alanında şiddet olaylarının yıllara göre artış veya azalış trendleri hakkında verilere sahip misiniz? Bu şiddet olayları cinsiyet veya bölgesel bazda farklılık gösteriyor mu? Soru 15- COVID-19 pandemisi sağlık çalışanlarına yönelik meslek hastalığı ve yıpranma payı istatistiklerini paylaşabilir misiniz? i

Soru 16- Türkiye'deki tıp eğitimi kalitesinin değerlendirilmesi için son beş yılda mezun olan öğrencilerin başarı ve memnuniyet istatistikleri nelerdir?

Soru 17- Hekimlerin örgütlenmesi ve meslek örgütlerinin üye sayıları hakkında güncel verilere sahip misiniz? Bu veriler cinsiyet veya bölgesel bazda farklılık gösteriyor mu?

Soru 18- Sağlık harcamalarının milli bütçedeki payı son yıllarda nasıl değişti? Bu harcamaların cinsiyet veya bölgesel dağıtımı hakkında verileriniz var mı?

Soru 19- Türkiye'deki (oşehir hastaneleri politikasının etkisini değerlendirmek için son beşyılda bu hastanelerde sunulan hizmetlere dair verileri paylaşabilir misiniz?

Soru 20- Sağlık çalışanlarının moral ve motivasyonunu ölçmek için yıllık anketler veya değerlendirmeler yapılıyor mu? Bu değerlendirmelerin sonuçlarına dair istatistiksel veriler mevcut mu?

CEVAPLAR: 1-20.

Sağlık çalışanlarının çalışma koşulları ve özlük hakları, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili hususlar devletin çeşitli Kurumları tarafından yayımlanan mevzuat ile düzenlenmektedir. Bu nedenle İçişleri Bakanlığı, Adalet Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı gibi ilgili Bakanlıklarımızla istişareler yapılarak ve koordinasyonla çalışmalarımız yürütülmektedir.

Bakanlığımızca, başta sağlıkta şiddetin önlenmesi olmak üzere sağlık çalışanlarının sorunlarına yönelik inceleme, araştırma ve çalışmalar gerçekleştirilmektedir. Yakın zamanda gerçekleştirilen beyaz reform kapsamında sağlık çalışanlarının maaş, ek ödeme ve özlük haklarının iyileştirilmesi, Mesleki Sorumluluk Kurulunun oluşturulması, sağlıkta şiddetin katalog suçlar arasına alınması, sağlıkta şiddet ile ilgili mevcut hukuki düzenlemelerin etkin şekilde uygulanmasının sağlanması gibi maddeler yer almaktadır.

Ayrıca, ilgili Bakanlıklar, uzmanlar, yöneticiler ve sağlık çalışanlarının katılımlarıyla geniş kapsamlı bir çalışma ile sağlıkta şiddetin önlenmesine yönelik bir eylem planı oluşturulmuştur. 5 ana başlık ve yaklaşık 120 eylemden oluşan plan kapsamında halihazırda üzerinde çalışılan ve yakın dönemde gerçekleştirilmesi planlanan; şiddet olayına erken müdahaleyi amaçlayan gri kod uygulamasının hayata geçirilmesi, sağlıkta iletişimin güçlendirilmesi, sağlık okuryazarlığı ve toplumsal farkındalık gibi iyileştirme faaliyetleri yer almaktadır.

Göstermiş olduğunuz ilgiden dolayı teşekkür ederim.