Mardin'in Kızıltepe ilçesinde bir konutta arama yapılırken kolluk kuvvetlerinin orantısız güç kullandığı iddiasına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Mustafa ÇİFTÇİ tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Türkiye'de neredeyse her gün kolluk güçleri tarafından yurttaşların fiziksel ve psikolojik şiddete maruz bırakıldığına dair bilgiler kamuoyunda ve basında sıkça yer bulmaktadır. Ulusal ve uluslararası mevzuatta kötü muamelenin her türü yasaklanmış olmasına rağmen Türkiye'de kolluk güçlerinin yurttaşlara dönük kullandıkları işkenceye varan orantısız güç uygulamalarına, her geçen gün bir yenisi eklenmektedir. Açıktır ki kolluk güçlerinin yurttaşların yaşam alanlarına yönelik müdahalelerinde kamu düzeni ve güvenliğin sağlanması amacı, temel hak ve özgürlüklerin korunması yükümlülüğünün önüne geçirilemez. Arama veya yakalama işleminin hukuki bir dayanağının bulunması, kolluğa sınırsız veya ölçüsüz güç kullanma yetkisi vermemektedir. Kolluk müdahalelerinin gereklilik, ölçülülük, orantılılık ve insan onuruna saygı ilkelerine uygun biçimde gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Bu husus, müdahalenin gerçekleştirildiği konutta çocukların bulunması halinde ayrıca önem taşımaktadır. Türkiye'nin taraf olduğu Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'nin [okunamadı]'üncü maddesi uyarınca çocuğun üstün yararı, çocukları doğrudan veya dolaylı biçimde etkileyen tüm kamu işlemlerinde gözetilmesi gereken temel bir ilkedir. Sözleşme'nin 16'ncı maddesi çocuğun konutuna ve aile yaşamına yönelik keyfi müdahalelere karşı korunmasını, 19'uncu maddesi ise her türlü fiziksel ve psikolojik şiddet ve kötü muameleden korunmasını güvence altına almaktadır. 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 4'üncü maddesi de çocuğun yarar ve esenliğinin gözetilmesini temel ilkeler arasında saymaktadır. Mardin'in Kızıltepe ilçesi Turgut Özal Mahallesinde 09.09.2026 tarihinde gerçekleştirildiği belirtilen ev baskınına ilişkin kamuoyuna yansıyan görüntülerde, özel harekât polislerinin uzun namlulu silahlarla konuta girdikleri, aralarında çocukların da bulunduğu ev sakinlerini yere yatırdıkları ve yüksek sesle bağırarak arama işlemini sürdürdükleri görülmektedir. Ev sakinlerinin çocukların bulunduğuna ilişkin uyarılarına rağmen müdahalenin bu koşullarda sürdürüldüğü anlaşılmaktadır.

Öte yandan yalnızca çocukların bulunduğu bir eve yönelik müdahalenin çocuklar bakımından doğurduğu sonuçların ele alınması da yeterli değildir. Herhangi bir kişinin yaşam alanına gerçekleştirilen kolluk müdahalesinin öncesi ve sonrası hesaplanarak, ulaşılmak istenen amaç ile kullanılan yöntem arasında makul bir denge kurulması gerekir. Zira konutta gerçekleştirilen arama ve yakalama işlemlerinin hukuki bir dayanağının bulunması, kolluğa sınırsız bir güç kullanma yetkisi vermemektedir.

Bu kapsamda;

SORULAR

1. Kızıltepe Turgut Özal Mahallesinde gerçekleştirilen söz konusu ev baskını hakkında Bakanlığınızca herhangi bir inceleme veya soruşturma başlatılmış mıdır?

2. Söz konusu arama ve gözaltı işlemi hangi soruşturma kapsamında ve hangi hukuki karar veya emir doğrultusunda gerçekleştirilmiştir?

3. Operasyonda özel harekât polislerinin uzun namlulu silahlarla görevlendirilmesinin somut gerekçesi nedir? Operasyon sırasında silahlı direnme veya yakın ve somut bir tehlike tespit edilmiş midir?

4. Operasyon öncesinde konutta çocukların bulunduğu kolluk birimlerince bilinmekte miydi? Biliniyorsa çocukların güvenliğine ilişkin herhangi bir risk değerlendirmesi yapılmış mıdır?

5. Çocukların bulunduğunun bildirilmesine rağmen ev sakinlerinin yere yatırılması, yüksek sesle bağırılması ve silahlı personelle müdahalenin sürdürülmesi Bakanlığınızca gereklilik ve ölçülülük ilkeleri bakımından incelenmiş midir?

6. Operasyona ilişkin polis kamerası, yaka kamerası, MOBESE veya diğer kamera kayıtları muhafaza altına alınmış mıdır? Bu kayıtlar herhangi bir incelemeye tabi tutulmuş mudur?

7. Çocukların bulunduğu konutlara yönelik kolluk operasyonlarında çocuğun üstün yararını, fiziksel ve psikolojik bütünlüğünü gözetmeye yönelik Bakanlığınıza bağlı kolluk birimlerince uygulanan özel bir prosedür veya talimat bulunmakta mıdır?

8. Son beş yıl içerisinde çocukların bulunduğu konutlara yönelik kolluk müdahaleleri nedeniyle Bakanlığınıza ulaşan şikâyet veya başvuru sayısı kaçtır ve bunlardan kaçı hakkında idari soruşturma yürütülmüştür?