TBMM'de kurulan Ön Ödemeli Gayrimenkul Satışlarında Yaşanılan Sorunların Araştırılması ve Alınabilecek Önlemlerin Belirlenmesi Alt Komisyonunca getirilen önerilerin uygulanmasına ilişkin
Kaynak göster
Celal Fırat (DEM Parti), 3 Ekim 2023 tarihinde 7/4926 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 224 gün sonra, 14 Mayıs 2024).
Celal Fırat (DEM Parti, İstanbul). “TBMM'de kurulan Ön Ödemeli Gayrimenkul Satışlarında Yaşanılan Sorunların Araştırılması ve Alınabilecek Önlemlerin Belirlenmesi Alt Komisyonunca getirilen önerilerin uygulanmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/4926, 3 Ekim 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-4926-tbmm-de-kurulan-on-odemeli-gayrimenkul-satislarinda-yasanilan-sorunlarin-arastirilmasi-ve (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c2b0c900-8487-4fa5-8104-018af96f4fef
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 224 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda belirtilen sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplangırılmasını arz ederim.
Celal FIRAT İstanbul Milletvekili
Başta İstanbul/Esenyurt İlçesi olmak üzere ülkemizin değişik bölgelerinde, özellikle yüksek nüfus artışı hızından kaynaklanan konut ihtiyacını fırsat gören bazı kişiler, on binlerce insanı-daha çok toplumun dar ve orta gelirli vatandaşlarını- konut edindirmek vaadiyle kurdukları inşaat firmaları aracılığı ile "ön ödemeli konut satış" yöntemiyle, satış kampanyaları düzenlemiş ve paralar toplanmış, ancak, aradan uzun yıllar geçmesine rağmen hak sahiplerine konutlar teslim edilmemiş, bazı projelere hiç başlanmamış veya yarım bırakılarak on binlerce insanın mağduriyetine sebebiyet vermişlerdir.
Gerekçenin tamamını göster (20 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bu durumdaki vatandaşlar "Türkiye Konutla Dolandırılanlar Hak Sahipleri Platformu" adı altında bir araya gelmişlerdir. Söz konusu platforma göre mağdur olan tüketicilerin sayısı, büyük ağırlığı Esenyurt'ta olmak üzere, Türkiye genelinde yaklaşık 100.000 kişi civarındadır.
"Türkiye Konutla Dolandırılanlar Hak Sahipleri Platformu" tarafından, ön ödemeli konut satış sözleşmesi yapılarak maketten satış yoluyla konut satan şirketlerin teminat ve teslim yükümlülüklerini yerine getirmemesinin tüketici mağduriyetine neden olduğuna ilişkin çok sayıda başvuru TBMM Dilekçe Komisyonuna intikal etmiş ve ön ödemeli gayrimenkul satışları hakkında yaşanan sıkıntılar dikkate alınarak ilgili mevzuatın uygulanmasının gözden geçirilmesi ve bu alanda daha ayrıntılı inceleme gerekliliği anlaşılmış olduğundan, TBMM Dilekçe Komisyonu Genel Kurulu'nun 20.11.2019 tarihli ve 10 sayılı Kararı ile ayrıntılı bir çalışma yapılmak üzere, 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanunun 8'inci maddesinin ikinci fıkrasında sayılan yetkileri haiz olmak kaydıyla "Ön Ödemeli Gayrimenkul Satışlarında Yaşanan Sorunların Araştırılması ve Alınabilecek Önlemlerin Belirlenmesi Alt Komisyonu" kurulmuştur.
Söz konusu Komisyon; ön ödemeli konut satışları konusunda yaşan sorunları özetle;
Ön ödemeli satış sözleşmesi ile maketten satışı yapılan gayrimenkullere ilişkin geniş kapsamlı sorunların yaşandığı,
"* Sözleşme konusu gayrimenkullerin ya hiç ya da gereği gibi teslim edilmediği,
• Harçlar vb. kamusal yükümlülüklerin maliyetinin yüksek olması nedeniyle tüketicilerin resmi şekil şartlarına uygun sözleşme düzenlenmesinden feragat ettiği ya da buna yönlendirildiği,
• Teminat sağlama yükümlülüğünün şirketlerce yerine getirilmediği,
• Mükerrer satışların yaşandığı,
• Bağlı kredi kullanımı nedeniyle tapuların ipotekli olduğu,
• Yabancılara yapılan satışlarda ön ödemeli gayrimenkullere ilişkin yoğun mağduriyetler bulunduğu,
• Kurumsal inşaat şirketlerinin yanı sıra küçük şirketlerce yapılan ön ödemeli satışlarda dolandırıcılık vakaları yaşandığı ve konu hakkında derdest davalar olduğu,
• Ekonomik dalgalanma dönemlerinde satılan gayrimenkullerin fiili teslimi gerçekleşse dahi kredi kullanımı amacıyla tapuların devredilmediği, gibi tespitler yapmıştır.
Ön Ödemeli Gayrimenkul Satışlarında Yaşanan Sorunların Araştırılması ve Alınabilecek Önlemlerin Belirlenmesi Amacıyla TBMM'de kurulan Alt Komisyon, konu ile ilgili tarafların dinlendiği 6 toplantı yapmıştır.
TBMM'nin 27. Dönem 4. Yasam yılında yapılan bu toplantılar sonucunda 14/07/2021 tarihli, 15 sayılı Karar Raporunu yayımlayarak, konunun çözüme kavuşturulması için ilgili bakanlık, kamu ve kurum ve kuruluşlarına yapılması gereken düzelmelere ilişkin önerilerini sunmuştur.
Söz konusu rapora göre Bakanlığınız/Kurumunuz tarafından yerine getirilmesi gereken hususlar aşağıda tekrar hatırlatılmaktadır.
Adalet Bakanlığı'ndan; Bilirkişilik bağlamında yargılama sırasında taşınmazların değer tespitlerinin hali hazırda pilot olarak uygulamaya başlanan devamında resmi bilirkişi listelerine de kayıt edilecek tüzel kişi bilirkişilerden rapor alınarak belirlenmesinin ve bu konuda hâkim eğitimlerinin gerçekleştirilmesinin, Ekonomik durumları iyi olmayan kişiler için durumlarını ispat etmeleri halinde adli yardım müessesesinin işletilerek yargı sürecinde iflas harcı gibi yüksek miktardaki ödemelerde indirim veya muafiyet sağlanmasının, Hakim ve savcıların eğitimlerinin gerçekleştirildiği Adalet Akademisinde ekstra bir görevlendirmeyle konuyu daha detaylı bilen, ihtisas sahibi hâkim ve savcılar yetiştirilmesinin sağlanmasının,
• Ön ödemeli konuta ilişkin satış vaadi sözleşmesinin tapu siciline otomatik şerh edilmesi amacıyla bir mekanizmanın kurulması için Adalet Bakanlığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Türkiye Noterler Birliği,
• Sektörde ihtiyaç duyulduğu belirtilen olası yasal düzenleme hazırlık çalışmalarında Ticaret Bakanlığı, Adalet Bakanlığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve ilgili diğer tüm kamu kurum ve kuruluşları arasında etkin katkının verilmesi amacıyla iş birliğinin sağlanmasının, Suça karışan firmalarla illiyet bağı olan firma ve kişilerin MASAK'a bildirilerek yapılan incelemenin sonuç elde edilebilir nitelikte olmasına katkı sağlamasının,
İSTENMESİNE 3071 sayılı Kanun ve TBMM İçtüzüğünün ilgili maddeleri gereğince oyçokluğuyla karar verilmiştir.
Bütün bunlara göre;
SORULAR
Çeşitli nedenlerle yarım bırakılmış ve projeden konut alan hak sahiplerinin mağdur olduğu sorunlu konut projelerinin idarenin denetiminde ve gözetiminde tamamlanıp hak sahiplerine teslim edilebilmesi için, Ön Ödemeli Gayrimenkul Satışlarında Yaşanan Sorunların Araştırılması ve Alınabilecek Önlemlerin Belirlenmesi Amacıyla TBMM'de kurulan Alt Komisyon'un, yukarıda yerine getirilmesi gereken, düzenleme, öneri ve tedbirlerden hangileri yerine getirilmiştir? Hangileri yerine getirilmemiştir? Yerine getirilmemişse sebepleri nelerdir? Yerine getirilemeyen öneriler ne zaman yerine getirilecektir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1299779 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, İstanbul Milletvekili Celal Fırat tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/4926 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden JNKDMNR - tvaxXZo - ILL57277 - MTXb8K- ile erişebilirsin ix Va & x 9 * çeki) T.C. çe
Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-857-1953/2929 Konu : Yazılı soru önergesi ta / 03 /2024
Sayın Celal FIRAT İstanbul Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/4926 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- Anayasanın, "Kanunların teklif edilmesi ve görüşülmesi" kenar başlıklı 88. maddesinde kanun teklif etmeye Bakanlar Kurulu ve milletvekillerinin yetkili olduğu, kanun tasarı ve tekliflerinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülme usul ve esaslarının içtüzükle düzenleneceği hükmü yer almakta iken söz konusu hüküm, 16/04/2017 tarihinde yapılan referandumla kabul edilen 21/01/2017 tarihli ve 6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 16. maddesiyle; kanun teklif etmeye milletvekillerinin yetkili olduğu, kanun tekliflerinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülme usul ve esaslarının içtüzükle düzenleneceği şeklinde değiştirilmiş, söz konusu düzenleme 09/07/2018 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
10/07/2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilâtı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 38. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde; adalet hizmetleriyle ilgili konularda gerekli araştırmalar ve mevzuat hazırlıklarını yapmak ve görüş bildirmek Bakanlığımızın görevleri arasında sayıldığından çalışmalarımız bu çerçevede yürütülmektedir.
U- 07/11/2013 tarihli ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 44. maddesinin birinci fıkrasında 24/3/2022 tarihli ve 7392 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle, ön 'ödemeli konut satış sözleşmesinde belirlenen teslim tarihine uyulması zorunlu hale getirilmiş ve ayrıca büyük ölçekli ön ödemeli konut projelerinde inşaatın tamamlanması çok uzun süreler alabildiğinden, ödemeli olarak tüketicilere satılan konutun azami teslim süresi otuz altı aydan kırk sekiz aya çıkarılmıştır.
WMI- 04/03/2021 tarihli ve 7292 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 7. maddesiyle 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanununun 39. maddesinden sonra gelmek üzere 39/A ve 39/B maddeleri eklenmiştir. Değişiklikle, tasarruf finansman sözleşmesinin tanımı, usulü, sözleşmeden cayma şartları, tarafların hak ve yükümlülükleri, şirketin fon havuz hesabı ile diğer hesaplarını ayırma zorunluluğu, finansal kiralama ve finansman şirketlerinin yapılan düzenlemeye intibak süreciyle ilgili hususlar düzenlenmiştir.
Diğer taraftan, 08/04/2022 tarihli ve 7394 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden 53SCZMİ - nhZOwv2 - E9RKFWH - 2ZİXW8- ile erişebilirsin
NE ADALET BAKANLIĞI emi ii
ADALET BAKANLIĞI Tr caiz Mevzuat Genel Müdürlüğü
Dair Kanunun 34. maddesiyle 6361 sayılı Kanuna Geçici 9. madde eklenerek, tasfiyelerine karar verilen tasarruf finansman şirketlerinin, tasarruf döneminde olan tasarruf finansman sözleşmelerini, intibak sürecinde olan veya intibak sürecini tamamlayarak faaliyet izni alan şirketlere devretmesine ilişkin hükümler düzenlenmiştir.
IV- 23/06/2022 tarihli ve 7413 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 11. maddesi ile 1512 sayılı Noterlik Kanununun 60. maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı bendi değiştirilerek, noterlere taşınmaz satış vaadi sözleşmesinde taraflardan birinin talep etmesi, harç ve giderleri ödemesi hâlinde tapu bilişim sistemi vasıtasıyla tapu siciline şerh verme ve taşınmaz satış sözleşmesi yapma yetkileri verilmiştir.
V- 03/11/2016 tarihli 6754 sayılı Bilirkişilik Kanununun 6. maddesinin ikinci fıkrasında, Bilirkişilik Daire Başkanlığının görevleri arasında; bilirkişi olarak hizmet verecek özel hukuk tüzel kişilerinin ve bunların bünyesinde bilirkişi olarak çalışacak kişilerin taşıması gereken nitelikleri belirlemek ve bu tüzel kişilerin temel ve alt uzmanlık alanları ile yetki çevrelerini belirlemek görevi de yer almaktadır. Bilirkişilik bölge kurullarının görevlerinin düzenlendiği 8. maddesinde, özel hukuk tüzel kişilerinin bilirkişilik faaliyetinde bulunmalarına izin vermek, izinlerini iptal etmek, bilirkişiliğe ilişkin faaliyet ve raporlarını denetlemek görevleri (o yer almaktadır. Aynı Kanunun 14. maddesinde bilirkişilerin denetlenmesi düzenlenmiş bu denetleme sırasında bölge kurulunun yargı mercilerinden, kamu kurum ve kuruluşlarından, meslek odalarından, özel hukuk tüzel kişilerinden ve gerçek kişilerden inceleme konusuyla ilgili bilgi ve belge talep edebileceği ve ilgililerce bu talebin yerine getirilmesinin zorunlu olduğu belirtilmiştir.
VI- Ön ödemeli satış sözleşmelerinde taraf olan ve ekonomik durumu iyi olmayanlar bakımından 04/02/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 334. ve devamı maddeleri ile 19/03/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 176. maddesinde adli yardım müessesesine ilişkin hükümler düzenlenmiştir.
VİL- Türkiye Adalet Akademisiyle yapılan yazışmaya verilen 25/10/2023 tarihli cevapta; 2021 ilâ 2023 yılları arasında soru önergesinde bahsi geçen bilirkişilik, adli yardım ve ön ödemeli konut satışına temas eden gayrimenkul ve sözleşmeler hukuku kapsamında hâkim ve savcılara yönelik 10 eğitim programının gerçekleştirildiği, 3 eğitim programının yapılmasına yönelik hazırlıkların ise devam ettiği, hâkim ve savcı adaylarına da belirtilen hususlarda eğitimler verildiği bildirilmiştir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden 53S5C zmj - nhZOwv2 - E9RKFWH - 2ZIXxW8—ile erişebilirsin
Yılmaz TUNÇBakan