Şanlıurfa OSB'deki bir tekstil firmasında çalışan bazı işçilerin sendikal faaliyetleri nedeniyle baskıya uğradığı iddiasına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Akın Gürlek tarafından Anayasanın 98, TBMM Iç Tüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Şanlıurfa Organize Sanayi Bölgesinde faaliyet gösteren Özak Tekstil isimli şirket, Öz-İplik-İş'ten Birtek-Sen'e geçerek sendika değiştiren 500 işçi üzerinde sendikalarından istifa etmeleri için baskı kurmuştur. İşçilerin gözlerini korkutmak için bir işçi de haksız ve hukuksuz olarak işten atılması üzerine fabrikada çalışan 500'e yakın işçi 27.11.2023 tarihinde iş bırakma eylemi yapmıştır. Yaklaşık 80 gün süren direniş hem ülke hem de uluslararası kamuoyunda gündem olmuştur.

Şanlıurfa Valiliği eylemden 2 gün sonra 29.11.2023 tarihinde almış olduğu idari kararla; 03.12.2023 tarihine kadar şehirdeki bütün eylem ve etkinlikler ile bunlar için şehir dışından gelecek araçların şehre girişini yasaklamıştır. Yasaklama gerekçesi "millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlığın ve genel ahlâkın veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması" ve "suç işleneceğine dair açık ve yakın tehlike mevcut olması" hallerinde mülki amire yasaklama veya erteleme yetkisi veren 2911 sayılı yasa olmuştur. Bu kararın akabinde ÖZAK Tekstil iş mahkemesine başvurarak işçilerin eylemlerinin önlenmeye çalışmış ve Şanlıurfa 2. İş Mahkemesi "eylemlerin kanunsuz olduğu" yönünde; kendi yetki sınırını aşan idarenin yerine geçerek bir karar vermiştir. Bu sırada, Şanlıurfa Valiliğinin verdiği eylem etkinlik yasağının kaldırılmasına dair açılan davaya ilişkin Şanlıurfa 3. İdare Mahkemesi hem Anayasa ve ulusal mevzuatı hem de Türkiye'nin taraf olduğu Avrupa Insan Hakları Sözleşmesi, Uluslararası Çalışma Örgütü'nün sözleşmelerini gerekçe göstererek işçilerin eylemlerinin sendikal haklar kapsamında olduğunu belirterek hukuka aykırı olarak Valilik yasağının kaldırılmasına karar vermiştir.

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Bu karara rağmen Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi, Gaziantep 2. İş Mahkemesinin verdiği "kanuna aykırı eylem" şeklindeki hukuka aykırı kararı onayarak, iş mahkemesinin verme yetkisi olmayan bir kararı İdare Mahkemesinin mevcut kararına rağmen onayarak bir hukuk garabetine imza atmıştır.

İletişim : 0312 420 60 22-23 Adres : Halkla İlişkiler Binası 2. Kat B Blok Oda No: 22 TBMM/ANKARA

Bu bağlamda;

SORULAR

1. İşçilerin "yasaksız grev, barajsız sendika ve güvenceli iş" taleplerini doğrudan ilgilendiren bu örnek karşısında; sendikal hak ve özgürlüklerin güvence altına alınmasına dönük bir kanun çalışmanız var mıdır? Bu hususta TBMM'ye geçtiğimiz günlerde muhalefet partilerinin sunduğu yasa teklifine dair Bakanlığınızca ne tür adımlar atılacaktır?

2. Şanlıurfa 2. İş Mahkemesi'nin, sendikal nedenlerle yapılan iş bırakma eylemini "kanunsuz" ilan ederek, anayasal hakları sınırlayıcı nitelikte karar vermesi, mahkemelerin görev ve yetki sınırlarını aşan bir durum değil midir? Bu konuda

3. Aynı konuda Şanlıurfa 3. İdare Mahkemesi'nin, Anayasa, AİHS ve ILO sözleşmelerine dayanarak işçilerin eylemini sendikal hak kapsamında değerlendirmesine rağmen; Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi'nin İş Mahkemesi kararını onaması yargı içi çelişki yaratmamış mıdır?

4. Farklı görev alanlarındaki yargı kademelerinde aynı konuya ilişkin verilen birbirine zıt kararlar, güvenliği ve öngörülebilirlik ilkeleri açısından nasıl değerlendirilmektedir?

5. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi'nin verdiği karar, görevli mahkeme niteliğindeki idare mahkemesinin kararını fiilen hükümsüz kılmıştır. Bu durum yargı bağımsızlığı ve mahkemeler arası görev sınırlarının korunması ilkeleriyle bağdaşıyor mu?

6. Bu olay özelinde, yargının işçilerin anayasal sendikal haklarını korumak yerine işveren lehine ve idarenin uygulamalarını meşrulaştıracak şekilde kararlar vermesi Bakanlığınızca nasıl değerlendirilmektedir?

7. İş mahkemelerinin, sendikal haklarla ilgili idari ve anayasal çerçevede değerlendirme yapma yetkisi var mıdır? Bu yetki sınırlarının aşılması durumunda HSYK veya Bakanlığınızca yürütülen bir denetim süreci mevcut mudur?

8. Adalet Bakanlığı olarak, iş mahkemeleri ve istinaf mahkemeleri nezdinde sendikal haklara ilişkin kararların uluslararası hukukla uyumlu hale getirilmesi için herhangi bir eğitim, rehberlik veya yargı içtihatlarına yönelik düzenleme çalışmanız bulunmakta

9. Türkiye'nin taraf olduğu Avrupa Insan Hakları Sözleşmesi ve ILO Sözleşmeleri uyarınca işçilerin barışçıl eylem yapma ve sendika seçme hakları açıkça güvence altına alınmıştır. Bu olayda verilen kararların bu sözleşmelere aykırılık oluşturduğu iddialarına ilişkin Bakanlığınızın bir değerlendirmesi var mıdır?

   TBMM İletişim : 0312 420 60 22-23