Devlet Tiyatrolarında çalışan sözleşmeli personele kadro verilmesi talebine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Sayın Mehmet Nuri Ersoy tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Meral Danış Beştaş Erzurum Milletvekili Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü bünyesinde farklı hukuki statüler altında çalışan sanat emekçileri bulunmaktadır. Bu sanat emekçilerinin önemli bir bölümü, ilgili yükseköğretim kurumlarının oyunculuk, tiyatro ve sahne sanatları bölümlerinden mezun, yıllardır Devlet Tiyatrolarının farklı bölgelerinde görev yapan, farklı prodüksiyonlarda rol alan, provalara ve turnelere katılan ve sezon boyunca birden fazla oyunda sahneye çıkan profesyonel sanatçılardır.

Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğünün 2026 Yılı Performans Programında, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesi kapsamında ve Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Ek 8'inci maddesine göre sanatsal faaliyetler kapsamında temsil başı, eser başı ve diğer sanatsal çalışmalar için hizmet sözleşmesi imzalanan 336 kişinin bulunduğu belirtilmektedir.

Gerekçenin tamamını göster (10 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Söz konusu sanat emekçilerinin önemli bir bölümü, yalnızca tek bir oyun veya kısa süreli bir çalışma için kuruma dahil olan kişiler değildir. Aynı kişiler yıllar içerisinde farklı yapımlarda görevlendirilmekte, kurumun sanatsal üretim süreçlerine tekrar tekrar dahil edilmekte, provalara ve turnelere katılmakta ve kurumun ihtiyaçları doğrultusunda yeniden görevlendirilmektedir. Dolayısıyla bu kişilerin fiili çalışma biçimi ile mevcut hukuki statüleri arasında değerlendirilmesi gereken bir farklılık bulunmaktadır.

Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafindan sanat emekçilerinin taleplerine verilen yanıtlarda, mevcut çalışma biçiminin "oyun bazlı" ve "geçici" nitelikte olduğu, ihtiyaç duyulması hâlinde sınav yoluyla personel alınabileceği ifade edilmektedir. Ancak yıllardır aynı kurumda farklı prodüksiyonlarda çalışan, mesleki eğitim ve deneyim sahibi sanat emekçilerinin çalışma geçmişlerinin yalnızca "geçici" çalışma niteliği üzerinden değerlendirilmesi, bu kişilerin Devlet Tiyatrolarının süreklilik arz eden sanatsal üretimine sundukları katkının göz ardı edilmesine neden olabilmektedir.

Sanat emekçilerinin gelecekte açılacak sınavlara yönlendirilmesi de mevcut çalışma ve istihdam güvencesi sorununu tek başına çözmemektedir. Kurumun bölgesel yapılanması ve personel ihtiyacının farklılık göstermesi nedeniyle belirli bölgelerde ve sınırlı kontenjanlarla gerçekleştirilecek sınavların, yıllardır başka bölgelerde görev yapan tüm sanat emekçilerinin çalışma koşullarına ilişkin sorunlarını çözmesi mümkün olmayabilir.

3 : YA5Ş605

Öte yandan geçmişte Devlet Tiyatrolarında benzer çalışma koşullarında bulunan sanatçıların daha güvenceli statülere geçirilmesine yönelik düzenlemeler yapılmıştır. 2019 yılında gerçekleştirilen düzenlemenin ardından dönemin Kültür ve Turizm Bakanı tarafından yevmiye ile görev yapan sanatçı ve teknik çalışanların çalışma hayatlarının devlet güvencesi altına alındığı ifade edilmiştir.

Ayrıca 2023 yılında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na eklenen Geçici 50'nci madde ile Kültür ve Turizm Bakanlığı, Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü ve Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğünde belirli süreli veya mevsimlik hizmetlerde çalışan belirli nitelikteki sözleşmeli sanatçıların uygun sanatçı pozisyonlarına geçirilmesine ilişkin özel bir düzenleme yapılmıştır.

Bu düzenlemeler, sanat alanında süreklilik arz eden hizmetlerin yürütülmesinde çalışanların yalnızca dönemsel ihtiyaç kapsamında değerlendirilmek yerine, kurum içerisinde edindikleri deneyim ve hizmet geçmişlerinin de dikkate alınabileceğini göstermektedir.

Bugün Devlet Tiyatrolarında yıllardır görev yapan sanat emekçilerinin eğitimleri, füli çalışma süreleri, görev aldıkları prodüksiyonlar, prova ve turne deneyimleri ile kurumun bu kişilerden süreklilik arz eden biçimde yararlanması birlikte değerlendirildiğinde, mevcut istihdam modelinin yeniden ele alınması gerekmektedir.

Sanat emekçilerinin talebi herhangi bir liyakat veya mesleki yeterlilik ölçütünün ortadan kaldırılması değildir. Aksine, yıllardır kurum içerisinde edinilen mesleki deneyimin, eğitim durumunun ve fiili çalışma geçmişinin de değerlendirmeye alınması ve daha düzenli, öngörülebilir ve güvenceli bir çalışma modelinin oluşturulmasıdır.

Bu kapsamda, Devlet Tiyatrolarında yıllardır çalışan sanat emekçilerinin mevcut durumlarının tespit edilmesi, geçmişte yapılan düzenlemelerden yararlanma durumlarının ortaya konulması ve mevcut sanat emekçilerinin çalışma koşullarının daha güvenceli hâle getirilmesine yönelik Bakanlık tarafından yürütülen veya planlanan çalışmaların açıklanması önem taşımaktadır.

SORULAR

1. Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğünde halen 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesi ve Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Ek Sinci maddesi kapsamında sanatsal faaliyetler için hizmet sözleşmesiyle çalışan sanat emekçisi sayısı kaçtır? Bu kişilerin bölge müdürlüklerine göre dağılımı nedir?

2. Söz konusu sanat emekçilerinin kaçının oyunculuk, tiyatro, sahne sanatları veya ilgili alanlarda yükseköğretim mezuniyeti bulunmaktadır? Eğitim durumlarına göre dağılımları nedir?

3. Devlet Tiyatrolarında mevcut hukuki statüleriyle çalışan sanat emekçilerinin kaç yıldır kurum bünyesinde görev yaptığına ilişkin bir veri tutulmakta mıdır? Bu kişilerin 3 yıl, 5 yıl, 10 yıl ve üzeri hizmet sürelerine göre dağılımı nedir?

4. Son beş yıl içerisinde mevcut hukuki statüleriyle çalışan sanat emekçilerinin kaç farklı prodüksiyonda görev aldığı, kaç oyun ve turnede yer aldığı ve kaç farklı sezonda çalıştığına ilişkin bir veri bulunmakta mıdır?

   YAG

   Yıllar içerisinde farklı prodüksiyonlarda tekrar tekrar görevlendirilen ve Devlet Tiyatrolarının sürekli sanatsal üretimine fiilen katılan sanat emekçilerinin çalışma biçiminin "geçici" veya "oyun bazlı" olarak değerlendirilmesinde, geçmiş hizmet süreleri ve kurumsal deneyimleri dikkate alınmakta mıdır?

5. Devlet Tiyatrolarında yıllardır çalışan sanat emekçilerinin mesleki eğitimleri, kurum içerisindeki hizmet süreleri, görev aldıkları prodüksiyonlar, prova ve turne deneyimleri ile kuruma sundukları sanatsal katkının mevcut istihdam statülerinin belirlenmesinde dikkate alınmasına yönelik herhangi bir çalışma yapılmakta mıdır?

6. 2023 yılında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na eklenen Geçici 50'nci madde kapsamında Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğünde kaç sanat emekçisi daha güvenceli sanatçı pozisyonlarına geçirilmiştir? Bu kişilerin geçiş öncesindeki çalışma statüleri ve Devlet Tiyatrolarındaki hizmet süreleri nedir?

7. 2019 yılında yevmiye ile çalışan sanatçı ve teknik çalışanların çalışma güvencesine ilişkin gerçekleştirilen düzenlemenin ardından kaç sanat emekçisi daha güvenceli bir istihdam statüsüne geçirilmiştir? Söz konusu düzenlemenin bugün benzer çalışma koşullarında bulunan sanat emekçileri bakımından yeniden değerlendirilmesi söz konusu mudur?

8. Devlet Tiyatrolarında yıllardır fiilen görev yapan, mesleki eğitim almış ve birden fazla prodüksiyonda çalışmış sanat emekçilerinin 4/B kapsamında daha düzenli, öngörülebilir ve sürdürülebilir bir istihdam modeline geçirilmesine ilişkin Bakanlığınızın herhangi bir çalışması bulunmakta mıdır?

9. Mevcut sanat emekçilerinin çalışma güvencesi sorununun yalnızca gelecekte yapılacak sınavlarla çözülmesinin yeterli oolmayabileceği yönündeki değerlendirmeler Bakanlığınızca dikkate alınmakta mıdır?

10. Devlet Tiyatrolarının farklı bölgelerinde yıllardır çalışan sanat emekçilerinin, yalnızca belirli bölgelerde açılacak sınırlı kontenjanlı sınavlara başvurmaları halinde mevcut hizmet ve çalışma geçmişlerinin nasıl değerlendirileceği belirlenmiş midir?

11. Devlet Tiyatrolarında yıllardır görev yapan sanat emekçilerinin eğitim, deneyim, fiili hizmet süresi ve kurumun sürekli sanatsal üretimine katkılarının birlikte değerlendirilerek daha güvenceli bir istihdam modeline geçirilmesi konusunda Bakanlığınızın somut bir mevzuat çalışması veya takvimi bulunmakta mıdır?

12. Devlet Tiyatrolarında çalışan sanat emekçilerinin 12 ay boyunca düzenli ve öngörülebilir bir gelire sahip olmasını sağlayacak bir istibdam modelinin oluşturulmasına yönelik herhangi bir çalışma yürütülmekte midir? Varsa bu çalışmanın kapsamı ve takvimi nedir?

13. Bakanlığınız, yıllardır Devlet Tiyatrolarının sanatsal üretiminin içerisinde bulunan sanat emekçilerinin eğitim, deneyim, fiili çalışma süreleri ve kurumsal birikimlerini dikkate alarak, bu kişilerin kurumda sürdürülebilir biçimde istihdam edilmesini sağlayacak yeni bir düzenleme yapmayı planlamakta mıdır?