Uşak'ın Merkez ilçesine bağlı bazı köylerde yürütüleceği iddia edilen madencilik faaliyetlerine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın T.C Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Murat Kurum tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.

Op. Dr. Ali KARAOBA

Uşak Merkez'e bağlı Yaşamışlar, Dağdemirler, Dağyenice, Bağbaşı, Eğlence ve Belkaya köylerinin bulunduğu bölgede yeni madencilik faaliyetleri yürütüleceği iddiası, bölge halkında ciddi kaygı yaratmıştır. Basına yansıyan haberlerde köylülerin maden sahası olarak gündeme gelen alana ve yanındaki yaklaşık 1.544/1.597 hektarlık sahanın ihaleye hazırlanmasına tepki gösterdiği; su kaynakları, tarım arazileri, meralar, doğal yaşam ve köylerin geleceği için hukuki süreç başlattıkları belirtilmektedir.

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Söz konusu haberlerde TÜPRAG Metal Madencilik A.Ş. yetkililerinin, ihaleye çıkarıldığı belirtilen saha ile ilgilerinin bulunmadığını, ihaleye katılmadıklarını ve bölgede ilave ruhsat başvurusu yapmadıklarını bildirdiği aktarılmaktadır. Ancak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı açısından asıl mesele, bu alanlarda hangi şirketin adı geçtiğinden bağımsız olarak, köyleri etkileyecek yeni bir madencilik faaliyetinin ÇED sürecine tabi tutulup tutulmayacağı, "ÇED gerekli değildir" ya da "ÇED kapsam dışı" gibi kararlarla köylünün ve kamuoyunun devre dışı bırakılıp bırakılmayacağıdır.

Yaşamışlar, Dağdemirler, Dağyenice, Bağbaşı, Eğlence ve Belkaya köylerinin bulunduğu alan; tarım, hayvancılık, mera kullanımı, su kaynakları, doğal yaşam ve köy yerleşimleri bakımından hassas bir bölgedir. Bu bölgeye ilişkin herhangi bir maden arama, sondaj, işletme, numune alma, kırma-eleme, yol açma, enerji hattı, su sondajı veya şantiye hazırlığı faaliyeti yapılacaksa bunun çevresel etkileri bütün yönleriyle incelenmeli, köylüler bilgilendirilmeli ve hiçbir süreç kapalı kapılar ardında yürütülmemelidir.

Bakanlığınızın görevi, madencilik faaliyetlerini yalnızca evrak üzerinden değerlendirmek değil; suyu, toprağı, havayı, merayı, ormanı, köy yaşamını ve gelecek kuşakların çevre hakkını korumaktır. Bir köyün içme suyu kaynağı, hayvanlarını otlattığı merası, ekip biçtiği tarlası ve yaşam alanı maden sahasına dönüşüyorsa, bu karar yalnızca teknik bir izin değil; doğrudan yaşam hakkını ilgilendiren bir çevre politikası meselesidir. Bu bağlamda;

SORULAR

1. Uşak Merkez'e bağlı Yaşamışlar, Dağdemirler, Dağyenice, Bağbaşı, Eğlence ve Belkaya köylerini kapsayan veya bu köylerin çevresini etkileyen alanlarda 2020-2026 yılları arasında Bakanlığınıza yapılan ÇED başvuruları, "ÇED gerekli değildir", "ÇED gereklidir", "ÇED olumlu", "ÇED kapsam dışı" veya benzeri kararlar nelerdir?

2. Basına yansıyan yaklaşık 1.544/1.597 hektarlık saha için Bakanlığınıza ulaşmış herhangi bir ÇED başvurusu, proje tanıtım dosyası, kurum görüşü talebi, numune alma/sondaj/arama faaliyeti bildirimi veya çevresel izin süreci var mıdır?

3. Söz konusu bölgede TÜPRAG Metal Madencilik A.Ş. veya başka bir şirket adına yürüyen ya da hazırlık aşamasında olan maden arama, sondaj, işletme, kırma-eleme, zenginleştirme, enerji hattı, su sondajı veya yol yapım projesi bulunmakta mıdır?

4. Bölgede herhangi bir maden faaliyeti için "ÇED kapsam dışı" ya da "ÇED gerekli değildir" kararı verilmiş midir? Verildiyse bu kararlar hangi bilimsel raporlara, hangi saha incelemelerine ve hangi kurum görüşlerine dayanılarak verilmiştir?

5. Yaşamışlar, Dağdemirler, Dağyenice, Bağbaşı, Eğlence ve Belkaya köylerinin içme suyu kaynakları, tarımsal sulama kaynakları, yeraltı suları, meraları, orman alanları, tarım arazileri ve doğal yaşamı üzerinde olası madencilik faaliyetlerinin etkisine ilişkin Bakanlığınızca bir kümülatif etki değerlendirmesi yapılmış mıdır?

6. Bölgede maden, GES, enerji iletim hattı, yol, sondaj ve benzeri projelerin birlikte yaratacağı kümülatif çevresel etkiyi değerlendiren herhangi bir rapor bulunmakta mıdır?

7. Köylülerin, muhtarların, ziraat odalarının, meslek odalarının, çevre örgütlerinin ve yerel yönetimlerin görüşü alınmadan bu bölgede herhangi bir ÇED kararı verilecek midir? Bakanlığınız, söz konusu alanlara ilişkin tüm ÇED başvurularını, koordinat bilgilerini, kurum görüşlerini, proje tanıtım dosyalarını ve verilen kararları kamuoyuna açık şekilde yayımlayacak mıdır?

8. Su kaynakları, tarım alanları, meralar, köy yerleşimleri ve doğal yaşam üzerinde geri dönüşü olmayan zarar ihtimali varken bu bölgede yeni madencilik faaliyetlerine çevresel izin verilmemesi için Bakanlığınızın tutumu nedir?

9. Bakanlığınız, Yaşamışlar, Dağdemirler, Dağyenice, Bağbaşı, Eğlence ve Belkaya köylerinde yaşayan yurttaşların kaygılarını yerinde dinlemek ve çevresel etkiyi değerlendirmek üzere bölgeye teknik heyet gönderecek midir?