Çanakkele'nin Biga ve Çan ilçelerinde faaliyet gösteren termik santrallerin insan sağlığına etkilerine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın, Türkiye Cumhuriyeti Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat KURUM tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96'ncı maddesi gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

© Rıdvan Uz

Çanakkale'nin Biga ve Çan ilçelerinde uzun yıllardır kömürle çalışan termik santraller faaliyet göstermektedir. Bu tesislerden kaynaklanabilecek hava kirleticileri ve ağır metallerin çevre ve insan sağlığı üzerindeki etkilerinin düzenli biçimde izlenmesi, bölge halkının sağlık durumuna ilişkin verilerin kamuoyuyla paylaşılması önem taşımaktadır.

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi tarafından Biga'daki Bekirli ve Değirmencik ile Çan'daki 18 Mart Termik Santrali çevresinde yapılan bilimsel araştırmada, toprak örneklerinde çeşitli ağır metaller bakımından birikim ve kirlilik tespit edilmiştir. Araştırma çevresel ölçümlere ilişkin olup tek başına bölgedeki hastalıklarla santraller arasında nedensellik ortaya koymamaktadır; ancak bölge halkına yönelik kapsamlı epidemiyolojik çalışmaların önemini göstermektedir.

Biga ve Çan ilçelerinde özellikle kanser, KOAH, astım ve diğer solunum sistemi hastalıklarının görülme sıklığının uzun yılları kapsayacak şekilde incelenmesi; bu oranların Çanakkale geneli ve Türkiye ortalamalarıyla karşılaştırılması, halk sağlığının korunması bakımından gereklidir.

SORULAR

1. Biga ve Çan ilçelerinde 2015-2025 yılları arasında yıllar itibarıyla akciğer kanseri başta olmak üzere kanser vakaları, KOAH, astım ve diğer kronik solunum yolu hastalıklarının görülme sıklığı nedir? Bu oranlar Çanakkale ili geneli ve Türkiye ortalamalarıyla karşılaştırıldığında nasıl bir seyir göstermektedir?

2. Biga ve Çan'daki termik santrallerin çevresinde yaşayan vatandaşların sağlık durumunu incelemek amacıyla Bakanlığınız tarafından bugüne kadar epidemiyolojik veya halk sağlığı etki araştırması yapılmış mıdır? Yapılmışsa araştırmalarda santrallere olan mesafe ile hastalık sıklığı arasında herhangi bir ilişki tespit edilmiş midir?

3. Biga ve Çan ilçelerinde son on yılda kanser ve solunum yolu hastalıkları nedeniyle gerçekleşen hastane başvurusu, yatış ve ölüm sayılarının yıllara göre dağılımı nedir; bu göstergelerde istatistiksel olarak anlamlı bir artış tespit edilmiş midir?

4. Termik santral bölgelerinde yaşayan vatandaşların sağlık durumunun düzenli izlenmesi amacıyla kanser kayıtları, solunum fonksiyon testleri ve çevresel maruziyet verilerinin birlikte değerlendirileceği uzun süreli bir halk sağlığı izleme programı başlatılması ve sonuçlarının kamuoyuyla paylaşılması planlanmakta mıdır?