Tasfiye sürecindeki fonlarla ilişkili kişi ve kurumlarca 2024'ten bu yana İsrail'e para veya sermaye transferi yapılıp yapılmadığına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Av. Drf£ Sezgin Tanrıkulu Diyarbakır Milletvekili

Sermaye piyasalarında Eylül 2026'da ortaya çıkan fon krizi sonrasında Sermaye Piyasası Kurulu tarafından bazı portföy yönetim şirketlerinin yönettiği fonların işlemleri durdurulmuş ve 7 portföy yönetim şirketine ait toplam 131 fon tasfiye kapsamına alınmıştır. Merkezi Kayıt Kuruluşu verilerine göre söz konusu fonlarda 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunmaktadır.

Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Kamuoyuna yansıyan bilgilerde, soruşturma kapsamındaki bazı kişi ve şirketlere ait banka hesaplarından yurt dışındaki finans kuruluşlarına yüksek tutarlı para transferleri gerçekleştirildiği; özellikle İsviçre'deki banka ve finans kuruluşlarına yapılan transferlerin " MASAK tarafından incelendiği belirtilmektedir.

Fonlarda likidite sorunlarının ortaya çıkmasından ve yatırımcıların paralarını tahsil etmekte güçlük yaşamaya başlamasından önce gerçekleştirilen yurt dışı para hareketlerinin kapsamının belirlenmesi, yatırımcılara ait kaynakların Türkiye dışına çıkarılıp çıkarılmadığının ortaya konulması ve bu işlemlerin gerçek ekonomik amaçlarının tespit edilmesi kamuoyunun aydınlatılması bakımından önem taşımaktadır.

Bu kapsamda yalnızca kamuoyuna yansıyan İsviçre bağlantılı işlemlerin değil; İsrail'deki banka, finans kuruluşu, yatırım şirketi, fon, kripto varlık platformu ve gerçek veya tüzel kişilere yapılan doğrudan ya da dolaylı transferlerin de incelenmesi gerekmektedir.

Bu çerçevede;

SORULAR

1. Fon soruşturması kapsamına giren portföy yönetim şirketleri, yatırım kuruluşları, holdingler, bağlı ortaklıklar, fon yöneticileri ve bunlarla bağlantılı gerçek veya tüzel kişiler tarafından 1 Ocak 2024-17 Eylül 2026 tarihleri arasında İsrail'e herhangi bir para veya sermaye transferi yapılmış mıdır?

2. İsrail'de bulunan banka, yatırım kuruluşu, portföy yönetim şirketi, aracı kurum, ödeme kuruluşu, elektronik para kuruluşu veya kripto varlık platformlarına gönderilmiş para bulunmakta mıdır?

3. Varsa söz konusu transferlerin toplam tutarı; işlem tarihi, para birimi ve işlem türü itibarıyla nedir?

4. Bu transferlerden kaçı doğrudan Türkiye'den İsrail'e gerçekleştirilmiş, kaçı İsviçre, Birleşik Arap Emirlikleri, İngiltere, ABD, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi veya başka

   "Üçüncü ülkelerde bulunan banka ve şirketler üzerinden İsrail'e aktarılmıştır?

5. MASAK incelemelerinde, ilk aşamada başka bir ülkeye gönderilmiş olmakla birlikte daha sonra İsrail'deki hesaplara veya İsrail bağlantılı gerçek ve tüzel kişilere aktarıldığı belirlenen işlemler bulunmakta mıdır?

6. Fon soruşturması kapsamındaki şirketlerin veya yöneticilerin İsrail'de banka hesabı, yatırım hesabı, menkul kıymet hesabı, şirket ortaklığı, gayrimenkulü veya başka bir mal varlığı bulunduğu tespit edilmiş midir?

   Toğe

   Bu kişilerin birinci derece yakınlarının İsrail'deki banka ve yatırım hesapları veya şirketlerle gerçekleştirdikleri para hareketleri MASAK incelemesine dahil edilmiş midir?

7. Fon yatırımcılarından toplanan paraların, doğrudan veya dolaylı biçimde yurt dışına aktarılıp aktarılmadığının belirlenebilmesi amacıyla fon bazında kaynak-kullanım analizi yapılmakta mıdır?

8. Yurt dışına gönderilen tutarların kaynağının yatırım fonlarından, yatırımcılardan veya fon portföylerinin finansmanında kullanılan kredilerden gelip gelmediği tespit edilmiş midir?

9. Fonlardan İlişkili şirketlere aktarılan kaynakların daha sonra yurt dışına çıkarılıp çıkarılmadığı araştırılmakta mıdır?

10. Fonların portföyündeki hisse senetlerinin satılması, teminat gösterilmesi veya bu varlıklara karşılık kredi kullanılması suretiyle elde edilen kaynaklardan yurt dışına transfer gerçekleştirildiği tespit edilmiş midir?

11. Fonlarda likidite sıkışıklığının ortaya çıktığı tarihlerden önce olağan dönem ortalamalarının üzerinde yurt dışı para transferi yapan kişi veya şirket tespit edilmiş midir?

12. Bu kapsamda özellikle 1 Temmuz-17 Eylül 2026 tarihleri arasındaki para çıkışları, önceki dönemlerle karşılaştırılarak incelenmiş midir?

13. Fonlardan yüksek tutarlı yatırımcı çıkışlarının gerçekleştiği tarihler ile yurt dışı para transferlerinin tarihleri arasında bağlantı bulunup bulunmadığı araştırılmış mıdır? Kamuoyuna yansıyan İsviçre bağlantılı yüksek tutarlı işlemler bakımından, transfer edilen paranın nihai lehtarının (ultimate beneficiary) kim olduğu tespit edilmiş midir?

14. İsviçre'deki hesaplara aktarılan paraların daha sonra başka ülkelere veya İsrail'deki kişi ve kuruluşlara transfer edilip edilmediğinin tespiti amacıyla uluslararası mali istihbarat birimleriyle bilgi paylaşımı yapılmış mıdır?

15. MASAK tarafından İsrail Mali İstihbarat Birimi veya İsrail'deki ilgili mali makamlarla bilgi talebi ya da bilgi paylaşımı gerçekleştirilmiş midir?

16. İncelemelerde SWIFT kayıtları, muhabir banka bilgileri, IBAN ve hesap hareketleri, nihai faydalanıcı kayıtları ile kripto varlık transferlerine ilişkin cüzdan hareketleri birlikte değerlendirilmekte midir?

17. Yurt dışına yapılan transferlerde aynı gerçek veya tüzel kişilere ait farklı şirketler, paravan şirketler, off-shore şirketler veya üçüncü kişiler üzerinden gerçekleştirilen zincirleme para hareketleri tespit edilmiş midir?

18. Fon soruşturmasındaki gerçek veya tüzel kişilerin İsrail merkezli şirketlerle ticari ortaklık, sermaye ilişkisi, danışmanlık sözleşmesi, kredi ilişkisi veya yatırım ilişkisi bulunup bulunmadığı araştırılmış mıdır?

19. Fon varlıklarının ya da fonlardan elde edilen kaynakların İsrail merkezli şirketlerin hisse senedi, tahvil, fon veya başka sermaye piyasası araçlarında değerlendirilip değerlendirilmediği incelenmiş midir?

20. Fonların ve ilgili şirketlerin kripto varlık hesaplarından İsrail merkezli veya İsrail bağlantılı kripto varlık platformlarına transfer gerçekleştirildiği tespit edilmiş midir? Para transferlerinin olağan ticari faaliyet kapsamında mı gerçekleştirildiği, yoksa mal varlığının yurt dışına çıkarılması veya gerçek faydalanıcının gizlenmesi amacı taşıyıp taşımadığı konusunda MASAK tarafından bir değerlendirme yapılmış mıdır? Fon yatırımcılarının alacaklarının karşılanmasında kullanılabilecek kaynakların yurt dışına çıkarıldığı tespit edilmesi halinde bu varlıkların Türkiye'ye iadesi amacıyla hangi hukuki ve mali tedbirler uygulanacaktır?

21. Yurt dışındaki banka hesapları ve diğer mal varlıklarının dondurulması veya Türkiye'ye iadesi amacıyla yabancı ülke makamlarından adli veya idari yardım talep edilmiş midir?

22. Soruşturma kapsamında incelenen gerçek ve tüzel kişilerin 2024, 2025 ve 2026 yıllarında gerçekleştirdiği toplam yurt dışı para ve kripto varlık transferlerinin ülkelere göre dağılımı nedir?

    • Bola

    Bunların ne kadarı fonlarda likidite sorunlarının kamuoyuna yansımasından önceki son üç aylık dönemde gerçekleştirilmiştir?

23. SPK'nın fonları tasfiye kapsamına almasından önce, söz konusu şirketlerde olağan dışı yurt dışı para hareketlerine ilişkin MASAK, SPK, BDDK veya bankalar tarafından herhangi bir risk bildirimi yapılmış mıdır?

24. Böyle bir bildirim yapılmışsa ilk bildirim hangi tarihte alınmış ve hangi idari veya adli işlemler uygulanmıştır?

25. Fon yatırımcılarının uğradığı zararın tespiti amacıyla, yurt dışına çıkarıldığı belirlenen kaynakların tamamının izlenmesi ve gerektiğinde Türkiye'ye geri getirilmesi için Bakanlığınız bünyesinde özel bir çalışma yürütülmekte midir? Soruşturma tamamlandığında; yatırımcılara ait kaynakların hangi kişi, şirket, banka ve ülkelere aktarıldığını gösteren para hareketlerinin, soruşturmanın gizliliği ve kişisel verilerin korunması hükümleri gözetilerek kamuoyuyla paylaşılması planlanmakta mıdır?