Bazı portföy yönetim şirketlerince yönetilen fonların tasfiye sürecine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet ŞİMŞEK tarafından yazılı olarak yanıtlanması için gereğini arz ederim.

Av. Aysu BANKOĞ Bartın Milletvekili

Türkiye sermaye piyasaları 2026 yılının Eylül ayında, çok sayıda yatırım fonunun aynı anda tasfiyeye alınmasıyla olağanüstü bir krizle karşı karşıya kalmıştır. 17 Eylül 2026 tarihli kararlar kapsamında yedi portföy yönetim şirketinin kurucusu olduğu 131 fon tasfiye sürecine alınmış, SPK'nın resmi verisine göre bu fonlarda 455.758 tekil yatırımcı bulunduğu açıklanmıştır.

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Kriz öncesinde bazı fonlarda çok yüksek getiriler oluşması, buna karşılık bazı fonların yatırımcıların iade taleplerini karşılayamayarak temerrüde düşmesi; fonların likidite yönetimi, varlık değerlemesi, portföy yoğunlaşması, yatırımcı giriş-çıkış dengesi, küçük ve düşük likiditeye sahip hisselerde yoğunlaşma ve olası piyasa manipülasyonları bakımından ciddi sorular ortaya çıkarmıştır.

Ancak bugüne kadar kamuoyuna açıklanan bilgiler, toplam ekonomik zararın ne kadar olduğunu, hangi bölümünün gerçek değer kaybından, hangi bölümünün likidite krizinden, hangi bölümünün yanlış veya tartışmalı değerlemeden ve hangi bölümünün üçüncü kişilere aktarılan ekonomik menfaatlerden kaynaklandığını ortaya koymak bakımından yeterli değildir.

Bu çerçeveden hareketle;

SORULAR

1. 16 Eylül 2026 tarihi itibarıyla 131 fonun toplam portföy büyüklüğü ne kadardır? Bu tutarın fon bazında, portföy yönetim şirketi bazında, varlık türü bazında dağılımı nedir?

2. Tasfiye başlangıcından bugüne kadar fonların toplam portföy değeri ne kadar azalmıştır?

3. Söz konusu değer kaybının ne kadarı piyasa fiyatındaki gerçek düşüşlerden, ne kadarı likidite primi etkisinden, ne kadarı temerrüt ve karşı taraf riskinden kaynaklanmaktadır?

4. 131 fonun içinde yatırımcıların paylarını nakde çevirmek için gerçekleştirilmesi gereken satışların toplam tahmini büyüklüğü nedir? :

   Odin

   Bu varlıkların tamamının piyasa koşullarında satılması hâlinde oluşabilecek fiyat etkisi ve potansiyel ek zarar hesaplanmış mıdır?

5. Özellikle düşük likiditeye sahip ve piyasa derinliği sınırlı şirket paylarının tasfiye kapsamında satışının, ilgili hisselerde ilave düşüş ve diğer yatırımcılar açısından ikincil zarar yaratma riski analiz edilmiş midir?

6. Tasfiyeye alınan 131 fon arasında para piyasası fonları, hisse senedi fonları, serbest fonlar, değişken fonlar ve diğer fon türlerinin toplam ve yüzde dağılımı nedir?

7. Getiri oranları olağan piyasa koşullarının önemli ölçüde üzerinde bulunan fonların kaçında bu getirinin kaynağının portföydeki belirli hisselerin olağandışı fiyat artışları, yoğunlaşmış pozisyonlar, kaldıraçlı veya türev işlemler, repo veya finansman işlemleri, düşük likiditeli varlıklar, ilişkili taraf işlemleri olduğu tespit edilmiştir?

8. Yedi portföy yönetim şirketi arasında ortak yatırım stratejisi, ortak portföy yöneticisi, - ortak aracı kurum, ortak finansman kaynağı, ortak saklama yapısı veya başka bir ekonomik bağ bulunup bulunmadığı incelenmiş midir?

9. Fonların olağandışı büyüme döneminde yatırımcı sayılarındaki ve toplam portföy büyüklüklerindeki artış ile fonların gerçek anlamda likit varlıkları arasında herhangi bir uyumsuzluk tespit edilmiş midir?

10. Yüksek getiri sağlayan fonlara yeni yatırımcı girişlerinin, eski yatırımcıların çıkış taleplerini karşılamaya yönelik bir likidite transfer mekanizması oluşturup oluşturmadığı incelenmiş midir?

11. 17 Eylül 2026'dan önce yapılan ancak fonların temerrüdü veya fiyat açıklamaması nedeniyle gerçekleşmeyen satış emirlerinin toplam parasal tutarı ne kadardır?

12. 131 fonun tasfiyesi nedeniyle Borsa İstanbul'da oluşan fiyat hareketlerinin toplam piyasa değerine etkisi ne kadardır?

13. Eylül 2026 döneminde BİST'te oluşan sert düşüşlerin ne kadarlık bölümünün fon tasfiyeleriyle doğrudan veya dolaylı biçimde bağlantılı olduğu Bakanlığınız veya ilgili kurumlarca hesaplanmış mıdır?

14. Krizin Türkiye'nin sermaye piyasalarına duyulan güven, yeni halka arzlar, yatırım fonlarına yeni girişler ve kurumsal yatırımcı davranışı üzerindeki etkisinin ölçülmesine yönelik bir çalışma yapılmış mıdır?

15. Kriz sonucunda ortaya çıkan ekonomik zararın fon yatırımcılarının uğradığı zarar, fon dışındaki bireysel yatırımcıların uğradığı zarar, piyasa değeri kaybı, kamu gelirleri üzerindeki etki, finansal istikrar üzerindeki muhtemel maliyet olmak üzere ayrı ayrı hesaplanarak kamuoyuna açıklanacak mıdır?