Eski bir bakan döneminde yapılan atamalara ilişkin

Nitekim 657 sayılı Kanun'un 59'uncu maddesi kapsamında istisnai memuriyetlere ilişkin özel bir atama rejimi bulunmakta ancak bu şekilde yapılan bir atamanın başka kamu görevlerine geçiş bakımından otomatik veya sınırsız bir kazanılmış hak oluşturmadığı da kanunda ayrıca düzenlenmektedir. 2024 yılında 657 sayılı Kanun'da yapılan değişiklikle de istisnai memuriyet kapsamındaki atamaların başka kadro, pozisyon veya kamu görevlerine atanma bakımından kazanılmış hak teşkil etmeyeceği yönündeki hüküm açık biçimde ortaya konulmuştur.

Bu hukuki çerçeve içerisinde, kamuoyuna yansıyan bir haberde eski Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Betül Sayan Kaya'nın bakanlık görevini yürüttüğü 776 günlük dönem içerisinde yaklaşık 60 özel kalem müdürünün değiştirildiği ileri sürülmüştür. Söz konusu iddianın kamuoyuna yansımasının ardından, özel kalem müdürlüğü kadrolarının istisnai memuriyet niteliği taşıması nedeniyle bu atamaların kamu personel sistemindeki yeri ve sonuçları hakkında tartışmalar ortaya çıkmıştır.

Bir bakanlıkta yaklaşık 60 özel kalem müdürünün 776 günlük bir dönem içerisinde değiştirildiği iddiası doğru ise, bu kadar yüksek sayıda atama ve görevden ayrılmanın hangi gerekçelerle gerçekleştiğinin, söz konusu kişilerin görev sürelerinin ne kadar olduğunun, görevleri sona erdikten sonra kamu hizmetinde kalmaya devam edip etmediklerinin ve istisnai memuriyet statüsünün bu kişilerin sonraki kamu görevlerine geçişinde herhangi bir rol oynayıp oynamadığının ortaya çıkarılması gerekmektedir.

Özellikle kamuoyunda tartışma yaratan husus, özel kalem müdürlüğü gibi istisnai memuriyet kapsamındaki kadroların yalnızca ilgili makamın yakın çalışma ekibinin oluşturulması amacıyla kullanılıp kullanılmadığı veya bu kadroların daha sonra başka kamu görevlerine geçiş bakımından bir ara kadro veya kamuya giriş kanalı olarak kullanılıp kullanılmadığıdır. Eğer bir kişi sınav veya genel atama usullerine tabi olmaksızın istisnai bir kadroya atanıyor, kısa bir süre bu görevde bulunuyor ve daha sonra başka bir kamu kurumunda veya farklı bir kadroda görev almaya devam ediyorsa, bu işlemlerin her birinin kendi hukuki dayanağı içerisinde incelenmesi gerekmektedir. .

Böyle bir uygulamanın mevzuata uygun olması dahi, kamu personel sisteminde liyakat, eşitlik, kariyer ve fırsat eşitliği ilkeleri bakımından ayrıca değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır. Kamu personel sisteminin güvenilirliği bakımından asıl önemli husus, özel kalem müdürlüğü kadrosuna yapılan atamanın kendisinden ziyade, bu istisnai görevin sona ermesinden sonra ilgili personelin kamu görevindeki kariyerinin nasıl devam ettiği ve istisnai atama mekanizmasının genel memuriyet sistemine geçişte fiil? bir avantaj sağlayıp sağlamadığıdır. Bu nedenle yalnızca bir bakanın görev yaptığı dönem içerisinde kaç özel kalem müdürü değiştirdiğinin belirlenmesi yeterli değildir. Atanan kişilerin kim oldukları, hangi tarihlerde göreve başladıkları ve görevlerinin sona erdiği, hangi öğrenim ve mesleki niteliklere sahip oldukları, daha önce kamu görevlisi olup olmadıkları, görevleri sona erdikten sonra hangi kurumlarda ve hangi kadrolarda görev yaptıkları, başka kamu görevlerine sınavla mı yoksa başka bir atama usulüyle mi geçtikleri ve bu geçişlerde hangi mevzuat hükümlerinin uygulandığı birlikte incelenmelidir.

Ayrıca bu uygulamanın yalnızca tek bir bakanlık veya tek bir dönemle sınırlı olup olmadığı da önem taşımaktadır. Eğer farklı bakanlıklar ve kamu kurumlarında da özel kalem müdürlükleri üzerinden benzer bir personel hareketliliği bulunuyorsa, sorun münferit bir atama uygulamasından ziyade kamu personel sistemindeki yapısal bir mesele olarak ele alınmalıdır.

Kamu personel sisteminde sınavla kamu görevine girmek için uzun yıllar hazırlanan milyonlarca vatandaşın bulunduğu dikkate alındığında, istisnai memuriyet düzenlemesinin amacı dışında kullanılmadığının ve herhangi bir kişi veya grubun kamu hizmetine girişte ayrıcalıklı bir konuma getirilmediğinin güvence altına alınması kamu yararının gereğidir.

Bu çerçevede, kamuoyuna yansıyan yaklaşık 60 özel kalem müdürü değişikliği iddiasının doğruluğunun, bu atamaların hukuki dayanaklarının, görev sürelerinin, görev sonrasındaki kamu kariyerlerinin ve istisnai memuriyet sisteminin kamu personel rejimindeki işlevinin ortaya çıkarılması; ayrıca mevcut uygulamanın liyakat, kariyer ve eşitlik ilkeleri bakımından herhangi bir sorun oluşturup oluşturmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Konunun hassasiyeti ve Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin yarattığı zaruret, sorularımızın Cumhurbaşkanlığı makamına yöneltilmesini zorunlu kılmaktadır.

Bu bağlamda;