2023-2026 yılları arasında Bakanlık özel kalem müdürü olarak atanan kişilere ilişkin

Sayıştay raporlarında, bu kadroların liyakat ilkelerini ve Kamu Personel Seçme Sınavı (KPSS) sistemini baypas ederek sınavsız devlet memuru olma yolu olarak kullanıldığına dair ciddi iddialar ve bulgular yer almaktadır.

Sayıştay raporlarında yer alan bulgulara göre;

• Anayasal Sınav Şartının Bypass Edilmesi: Sayıştay denetçileri, bu kadroların asıl ihdas amacının dışına çıkarılarak, KPSS şartını arkadan dolanmak (atlatmak) amacıyla bir "sınavsız memuriyete giriş kapısı" olarak kullanıldığını tespit etmiştir. Milyonlarca adayın KPSS'de ter döktüğü bir sistemde, bu yöntemle kamuya sınavsız personel alınması, anayasal fırsat eşitliği ile liyakat ilkelerine aykırı bulunmuş ve kamuya olan güveni zedelediği raporlanmıştır.

• "Hülleli" Kadro Geçişleri ve Kısa Süreli Atamalar: Raporlarda en sık rastlanan somut usulsüzlük, bir şahsın özel kalem müdürlüğü kadrosuna atanıp çok kısa bir süre (bazen birkaç gün veya birkaç hafta) bu görevde tutulması, ardından aday memurluk hükümlerine tabi olmamasından yararlanılarak hemen mühendis, şef, mimar veya düz memur gibi normalde sınavla girilebilecek kariyer kadrolarına nakledilmesidir.

Kadro Devridaimi (Sık Unvan Değişimi): Denetimlerde, bazı idarelerin hizmet ihtiyacından ziyade sadece çevrelerindeki kişilere "memuriyet unvanı kazandırmak" amacıyla sürekli özel kalem müdürü değiştirdiği ortaya konmuştur. Örneğin; bazı belediyelerin tek bir seçim döneminde 10'dan fazla kez özel kalem müdürü ataması yapması, kadroların mevzuatın ruhuna aykırı şekilde devridaim aracı olarak kullanıldığının açık kanıtı olarak raporlara yansımıştır.

• Görevde Yükselme Sınavlarının Delinmesi: Sayıştay daire kararlarında, özel kalem müdürü olarak atanan bir kişinin bu unvanı basamak yaparak doğrudan şube müdürü, müdür veya uzman gibi Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavı gerektiren idari kadrolara atanamayacağı hüküm altına alınmıştır. İstisnai memurluğun, sınavla girilebilecek üst düzey kariyer kadrolarına sınavsız geçiş hakkı doğurmayacağı açıkça vurgulanmıştır.

Fiilen Görev Yapmama ve Kadro İşgali: Raporlarda dikkat çeken bir diğer tespit ise, kağıt üzerinde özel kalem müdürü olarak ataması yapılan şahısların fiilen bu görevi yerine getirmemesidir. Bu kişilerin belediye veya kurum içinde tamamen başka birimlerde çalıştırıldığı ya da işe dahi gitmeden sadece kadroyu işgal ettiği, bunun da "hizmet ihtiyacı" şartını tamamen ortadan kaldıran amaca aykırı bir kullanım olduğu belirtilmiştir.

Sınırsız Takdir Yetkisi Yanılgısı: Sayıştay, kanunun idareye verdiği istisnai memur atama yetkisinin mutlak ve sınırsız bir serbesti anlamına gelmediğini hatırlatmaktadır. İdarenin tüm işlemlerinde olduğu gibi bu atamalarda da kamu yararı, liyakat ve ehliyet ilkelerinin gözetilmesinin zorunlu olduğu ifade edilmiştir.

"Seçim Dönemi Boyunca Çalışma" Esası: Sayıştay rehber ilkelerinde, özellikle belediye başkanlarının bu kadroya atayacakları kişileri, kendileriyle aynı seçim dönemi boyunca birlikte çalışabilecekleri, güven duydukları ve nitelikli kişiler arasından seçmesi gerektiği aktarılmaktadır. Sürekli değiştirilen kadroların bu esasa aykırı olduğu vurgulanmaktadır.

Kamu Zararı ve Mali Yaptırımlar: Son olarak Sayıştay, şartları taşımayan veya hülleli yollarla atanan kişilere ödenen bazı tazminatların, maaşların ya da usulsüz unvan değişiklikleri neticesinde oluşan maaş farklarının kamu zararı doğurabileceğine hükmetmektedir. Bu usulsüz işlemleri onaylayan harcama yetkilileri ve belediye başkanları hakkında mali ve idari sorumluluk süreçleri işletilmektedir.

Yukarıdaki bilgiler doğrultusunda;