Bir internet sitesi hakkında verilen erişimin engellenmesi kararına ilişkin

Ajansa gönderilen Siber Güvenlik Başkanlığı imzalı elektronik posta bildiriminde, 5651 sayılı

Kanun'un 8/A maddesi uyarınca "https://mezopotamyaajansi44.com/tumhaberler/content/view/323366" adresindeki yayın hakkında içeriğin çıkarılmasına ve/veya erişimin engellenmesine karar verildiği belirtilmiş; kararın derhâl ve en geç dört saat içinde uygulanması istenmiştir. Ajans tarafından bildirimin ulaşmasının ardından ilgili haber yayından kaldırılmasına rağmen, bildirimden yaklaşık yarım saat sonra ajansın yayın yaptığı alan adının tamamına erişim engellenmiştir.

5651 sayılı Kanun'un 8/A maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, Cumhurbaşkanlığı veya ilgili bakanlıkların talebi üzerine Başkan tarafından verilen içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararı, yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin onayına sunulmakta; hâkimin kararını kırk sekiz saat içinde açıklamaması hâlinde karar kendiliğinden kalkmaktadır. Bu düzenleme, idari kararın yargısal onay beklenmeden uygulanmasına imkân tanırken, kısa süre içinde yargısal denetime tabi tutulmasını öngörmektedir. Aynı maddenin üçüncü fıkrasında ise erişim engellemesinin ihlalin gerçekleştiği yayın, kısım veya bölümle ilgili olarak içeriğe erişimin engellenmesi yöntemiyle uygulanması esas alınmıştır. Bütün siteye yönelik engelleme, ilgili içeriğin teknik olarak engellenemediği veya içerikle sınırlı engellemenin ihlali önleyemediği durumlarla sınırlandırılmıştır. Bildirime konu haberin yayından kaldırılmasına rağmen bütün alan adının engellenmesi, müdahaleyi bu haberle ilgisi bulunmayan yayınlara ve SoT1 haber arşivine genişletmiş; ajansın bütün yayın faaliyetinin okura ulaşmasını kesintiye

"uğratmıştır.

Türkiye'de haber siteleri ve basın kuruluşlarının sosyal medya hesaplarına yönelik tekrarlanan erişim engelleri, dijital alanda sansürün süreklilik kazandığını göstermektedir. Mezopotamya Ajansı'nın 44 kez erişim engeline maruz kalması, bu uygulamanın somut örneklerinden biridir. Ajansın TikTok, Instagram, X, Facebook ve diğer sosyal mecralardaki hesapları da farklı tarihlerde kapatılmış veya erişim kısıtlamalarına maruz kalmıştır. İnternet sitesi ile sosyal medya hesaplarına yönelik bu müdahaleler, gazetecilerin haberlerini kamuoyuna ulaştırmasını engelleyerek basın özgürlüğünü ve halkın haber alma hakkını ihlal etmektedir.

Alan adına getirilen erişim engeli, ajansın tüzel kişiliğini sona erdirmese de gazetecilik faaliyetini sürdürmesini ağır biçimde etkilemektedir. Her engellemenin ardından yeni bir alan adına geçmek zorunda kalan kuruluşun okurlarıyla bağı ve abonelerine sunduğu hizmet kesintiye uğramaktadır. Yeni adresin duyurulması, takipçilere yeniden ulaşılması ve ilgili resmi kayıtların güncellenmesi ayrıca emek ve maliyet doğurmaktadır. Böylece belirli bir yayın üzerinden başlatılan müdahale, basın kuruluşunun yayın sürekliliğini ve ekonomik varlığını etkileyen bir baskıya dönüşmektedir.

Ayrıca erişim engelleme kararlarının gerekçeli metinleri ajansa doğrudan ulaştırılmamakta; kararın tebliğini ayrıca talep etmek zorunda kalan ajansın karara ulaşması günler sürebilmektedir. Ajans, müdahalenin nedenini ve dayanaklarını ancak gerekçe/karar elde ettikten sonra öğrenerek itirazını oluşturabilmektedir. Kanun'un 3. maddesi kapsamında elektronik posta yoluyla bildirim yapılabilmesi, yargı kararına erişim sorununu kendiliğinden çözmemektedir. Engellemenin saatler içinde uygulanmasına karşılık, itirazın hazırlanmasına esas olan karar metnine ulaşmanın günler sürmesi, müdahaleye karşı zamanında ve etkili başvuru imkânını zayıflatmaktadır.

Yargısal inceleme sonucunda erişim engelinin sonradan kaldırılması da geçen sürede ortaya çıkan zararları kendiliğinden gidermemektedir. Haberler güncelliğini yitirirken kuruluş başka bir alan adına geçmek zorunda kalmakta; eski adrese ilişkin sonradan sağlanan korumanın fiili etkisi sınırlanmaktadır. Erişim engeli, yeni alan adına geçiş, geciken yargısal koruma ve yeniden engelleme biçiminde tekrarlanan bu döngü, gazetecilik faaliyetini sürekli kesintiye uğratmakta ve sansürün etkilerini kalıcılaştırmaktadır.

Bu bağlamda;